नाकको बीचको खम्बा (कोलुमेला) मिलाउने सर्जरी: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
सुन्निने र नीलडाम सामान्यतया १–२ हप्ता रहन्छ। फिक्सेसन वा टेप केही दिनदेखि १ हप्तासम्म प्रयोग गरिन्छ, र टाँका निकालेपछि मेकअपले लुकाउन सजिलो हुन्छ।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता अनुमानित (गम्भीर सुन्निएको ३–५ दिनजति, नीलडाम देखिएमा सामान्यतया १–२ हप्तामा घुल्छ। व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया फिक्सेसन खुल्ने ५–७ दिनपछिबाट डेस्क वर्क वा ग्राहकसँग भेट्ने काममा फर्कने धेरै हुन्छन्। फिक्सेसन रहेसम्म मास्कले लुकाएर अफिस जाने वा घरैबाट काम गर्नेहरू पनि हुन्छन्। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
एनेस्थेसियाको असर हट्दा दुखाइ वा तानिएको महसुस हुने प्रवृत्ति हुन्छ। फिक्सेसन वा टेप लगाइन्छ र नाक वरिपरि भारी सुन्निएको महसुस हुन्छ। रगत बग्न नदिन आराम गर्नुहोस्, र सर्जरीकै दिन रक्सी, नुहाउने र व्यायाम नगर्नुहोस्।
सुन्निने र दुखाइ उच्च स्तरनजिक पुग्छ। नीलडाम देखिन सुरु गर्ने पनि हुन्छ। घाउलाई नछुनुहोस्, र टाउको माथि राखेर आराम गरे सुन्निएको कम महसुस हुन्छ। नुहाउने-कपाल धुने-अनुहार धुने चिकित्सकको निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्; घाउ नभिजाई घाँटीमुनि मात्र नुहाउनु आधारभूत नियम हो।
गम्भीर सुन्निएको बिस्तारै कम हुन थाल्ने समय हो। दुखाइ दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने स्तरमा आउने प्रायः हुन्छ। फिक्सेसन अझै जारी रहने भएकाले आफैँ निर्णय गरी नखोल्नुहोस्।
फिक्सेसन-टेप खोलेर टाँका निकाल्ने प्रायः यही समयमा हुन्छ। सुन्निएको धेरै शान्त भई मेकअपले लुकाउन सजिलो हुन्छ। नीलडाम बाँकी रहे पनि कन्सिलरले लुकाउन सकिने स्तरमा आउने धेरै हुन्छन्।
नीलडाम सामान्यतया घुलिसकेको हुन्छ र देखिने रूप निकै स्वाभाविक हुन्छ। नाकको टुप्पो र कोलुमेलामा अझै कडापन र सुन्निएको बाँकी रहन्छ, तर दैनिक जीवनमा प्रायः चासो नलाग्ने समय हो।
सुन्निएको अझै कम हुँदै आकार स्थिर हुन थाल्छ। घाउको रातोपन पनि बिस्तारै शान्त हुने प्रवृत्ति हो। व्यायाम वा सौना जस्ता कुरा सामान्यमा फर्काउन सकिने समय हो, तर फेरि सुरु गर्न मिल्छ कि मिल्दैन चिकित्सकसँग बुझ्दा ढुक्क हुन्छ।
भित्री सुन्निएको हट्दै नाकको टुप्पो र कोलुमेला नरम भई आकार स्थिर हुने समय हो। घाउको दाग पनि कम देखिँदै जान्छ। अन्तिम नतिजा स्थिर हुने अवधिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने (कोलुमेला, नाकको टुप्पो, माथिल्लो ओठ वरिपरि) | उच्च | सर्जरीकै दिनदेखि भोलिपल्टसम्म | गम्भीर सुन्निएको ३–५ दिनजति, शान्त हुनका लागि १–२ हप्ता अनुमानित | नाकको टुप्पो वा माथिल्लो ओठको जरामा भारी भएको महसुस हुने प्रवृत्ति देखिन्छ। |
| नीलडाम (नीलो-कालो दाग) | मध्यम | सर्जरीकै दिनदेखि २ दिनसम्म | देखिएमा सामान्यतया १–२ हप्तामा पहेँलो हुँदै घुल्छ | कोलुमेला वरिपरि वा माथिल्लो ओठमा देखिन सक्छ। नदेखिने व्यक्ति पनि हुन्छन्। |
| दुखाइ र तानिएको महसुस | उच्च | सर्जरीकै दिन | २–३ दिनमा उच्च, करिब १ हप्तामा हल्का हुने प्रवृत्ति | प्रायः दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिन्छ, तर महसुस गर्ने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| नाकको टुप्पो र कोलुमेलाको कडापन-सुन्निएको | उच्च | केही दिनपछि | १–३ महिनाजति लगाएर बिस्तारै नरम हुने प्रवृत्ति | पूर्ण नतिजासम्म भित्री सुन्निएको रहन्छ, र अन्तिम आकार स्थिर हुने अनुमानित समय केही महिनापछि हो। |
| घाउको रातोपन | मध्यम | सर्जरीपछि तुरुन्तै | केही हप्तादेखि केही महिनामा बिस्तारै कम देखिने प्रवृत्ति | काटिने स्थान विधिअनुसार फरक हुन्छ, र घाउ रहने तरिकामा पनि व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| संवेदनाको सुस्तता र असजिलो महसुस | मध्यम | सर्जरीपछि तुरुन्तै | केही हप्तादेखि केही महिनामा कम हुने प्रवृत्ति (लामो समय रहने पनि हुन सक्छ) | नाकको टुप्पो वा कोलुमेलाको संवेदना अस्थायी रूपमा सुस्त हुन सक्छ। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (घाउ बाहेकको भाग) | भोलिपल्टदेखि केही दिनसम्म | घाउ छोडेर आँखा वरिपरि जस्ता मेकअप छिट्टै गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ। दायरा चिकित्सकको निर्देशनअनुसार पालना गर्नुहोस्। |
| मेकअप (नाक/घाउको भाग) | टाँका निकालेपछि (करिब ५–७ दिनपछि) | घाउ शान्त भएपछि अनुमानित समय हो। कन्सिलरले नीलडाम लुकाउन सजिलो हुन्छ। |
| अनुहार धुने | भोलिपल्टदेखि केही दिनसम्म (घाउ नभिजाई) | फिक्सेसन-टेप रहेसम्म घाउ छोडेर घोट्नु नराम्रो हो। |
| शावर (घाँटीमुनि) | भोलिपल्ट | अनुहार र नाक भिजाउनु फिक्सेसन खुलेपछि मात्र गर्नु सुरक्षित हो। विस्तृत जानकारी चिकित्सकको निर्देशनअनुसार पालना गर्नुहोस्। |
| नुहाउने (टबमा) | करिब ५–७ दिनपछि (फिक्सेसन खुलेर शान्त भएपछि) | रक्तसञ्चार बढेमा सुन्निने भएकाले सीमित राख्नुहोस्। फेरि सुरु गर्ने समय चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्। |
| रक्सी | करिब ५–७ दिनपछि (फिक्सेसन खुलेर शान्त भएपछि) | नीलडाम र सुन्निएको लामो समय रहन सक्ने भएकाले शान्त नभएसम्म रोक्नुहोस्। |
| हल्का व्यायाम | १–२ हप्तापछि | पसिना निस्कने वा रक्तचाप बढ्ने व्यायामले सुन्निएको बढाउने सम्भावना हुन्छ। अवस्था हेरेर मात्र फेरि सुरु गर्नुहोस्। |
| जोडदार व्यायाम र सौना | २–४ हप्तापछि (चिकित्सकको अनुमतिपछि) | रक्तसञ्चारलाई जोडले बढाउने काम आकार स्थिर नभएसम्म रोक्दा ढुक्क हुन्छ। |
| नाक सुम्कने वा जोडले छुने | २ हप्तादेखि चिकित्सकको अनुमतिपछि | फिक्सेसन खुले पनि नाकको टुप्पो र कोलुमेलामा जोडले नथिच्नु र नठोक्कनु ध्यान दिनुहोस्। |
| घोप्टो परेर सुत्ने | २ हप्तादेखि चिकित्सकको अनुमतिपछि | नाकमा दबाब पर्दा आकारमा असर पर्न सक्ने भएकाले, केही समय उत्तानो परेर सुत्दा ढुक्क हुन्छ। |
| चश्मा/सनग्लास | चिकित्सकको अनुमतिपछि | कोलुमेला वा नाकको टुप्पोमा भार पर्न सक्ने भएकाले, फेरि सुरु गर्ने समय चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: मध्यम. स्थानीय एनेस्थेसिया आधारभूत हो, र इच्छा वा विधिअनुसार सुताइएको जस्तो अवस्थामा गरिने शिरा एनेस्थेसिया पनि सँगै प्रयोग गरिने हुन सक्छ। एनेस्थेसियाको छनोट जाँचपछि चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। काटने र उपास्थि-टिस्युको समायोजन समावेश हुने भएकाले, सर्जरीपछि २–३ दिन दुखाइ वा तानिएको महसुस हुने प्रवृत्ति हुन्छ। प्रायः दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने स्तरमा हुन्छ, र करिब १ हप्तामा धेरैको हल्का हुँदै जान्छ, तर महसुस गर्ने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- सर्जरीपछि केही दिन तकिया अग्लो राखेर टाउको मुटुभन्दा माथि राख्नुहोस्, सुन्निएको जम्मा हुन नदिनुहोस्
- फिक्सेसन नखुलेसम्म रक्सी, नुहाउने, जोडदार व्यायाम र सौना जस्ता रक्तसञ्चार जोडले बढाउने काम रोक्नुहोस्
- घाउ नछुने, नठोक्कने, घोप्टो परेर सुतेर नथिच्ने गरी दैनिक जीवन बिताउनुहोस्
- नुनको मात्रा धेरै नखाने, पानी-पोषण-निद्रा राम्रोसँग लिनुहोस्
- दिइएको औषधि, अस्पताल जाने र फिक्सेसनको निर्देशन पालना गर्नुहोस्, आफैँ निर्णय गरी टेप वा फिक्सेसन छिटो नखोल्नुहोस्
- धूमपानले घाउ निको हुने प्रक्रियामा असर गर्न सक्ने भएकाले, सर्जरीअघि-पछि सकेसम्म रोक्नुहोस्
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- सुन्निने, नीलडाम र दुखाइ अनुमानभन्दा लामो समय रहन सक्छ
- दायाँ-बायाँ फरक पर्ने वा सोचेको आकार-कोणमा नहुने जस्ता नतिजामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ
- घाउको दाग रहन सक्ने, रातोपन वा गाँठो लामो समय रहन सक्ने सम्भावना छ
- संक्रमण वा हेमाटोमा जस्ता विरलै अतिरिक्त उपचार चाहिने समस्या हुन सक्छ
- नाकको टुप्पो र कोलुमेलाको संवेदना अस्थायी वा दीर्घकालीन रूपमा सुस्त हुन सक्छ
- फिर्ता वा आकारमा परिवर्तन आई पुनः सर्जरी चाहिने अवस्था हुन सक्छ
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह वा फोटोसुट जस्ता मुख्य कार्यक्रम सुन्निएको र फिक्सेसन विचार गर्दा कम्तीमा १–२ महिनाअघि, आकार राम्रोसँग मिलाउन चाहेमा ३ महिनाभन्दा अघि गर्नु अनुमानित हो। सुधार वा थप समायोजन सुन्निएको र आकार स्थिर हुने ३–६ महिनापछि विचार गर्नु सामान्य चलन हो। टिस्युको अवस्थाअनुसार थप अन्तराल राख्नुपर्ने पनि हुन सक्छ। पुनः सर्जरी सम्भव छ कि छैन र समय जाँचपछि चिकित्सकले निर्णय गर्छन्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| हायलुरोनिक एसिड (फिलर) इन्जेक्सन (नाक वरिपरि) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निएको शान्त भएको केही हप्तापछिदेखि | उही स्थानमा नजिकको समयमा गर्दा सुन्निएको र आकारको मूल्याङ्कन गाह्रो हुन्छ, र संक्रमणको जोखिमको दृष्टिकोणले पनि अन्तराल राख्नु सामान्य चलन हो। समयबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| बोटुलिनम टक्सिन इन्जेक्सन (अर्को स्थान) | अन्तराल चाहिन्छ | सर्जरीपछिको सुन्निएको शान्त भएपछि (करिब १–२ हप्तापछिदेखि) | नाकभन्दा टाढाको स्थानमा भए पनि, सर्जरीपछि तुरुन्तै सुन्निएको मूल्याङ्कन र शरीरको अवस्था व्यवस्थापनका दृष्टिले अन्तराल राख्दा ढुक्क हुन्छ। विस्तृत जानकारी चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| थ्रेड लिफ्ट जस्ता अन्य सर्जिकल प्रक्रिया | सिफारिस गरिँदैन | रिकभरीपछि चिकित्सकसँग परामर्श गरेर | नजिकको समयमा धेरै सर्जिकल प्रक्रिया गर्दा सुन्निएको-डाउनटाइम-जोखिम एकैसाथ खप्टिने भएकाले, सामान्यतया समय छुट्याइन्छ। |
| लेजर/लाइट उपचार (नाक वरिपरि) | सिफारिस गरिँदैन | घाउ शान्त भएपछि (केही हप्तापछिदेखि, चिकित्सकको अनुमतिपछि) | काटिएको भागको उपचार हुनुअघि ताप दिँदा घाउ र पिग्मेन्टेसनको जोखिम हुने भएकाले, रिकभरी कुर्नु आधारभूत नियम हो। |
| नाकभन्दा बाहिरको लेजर हेयर रिमुभल आदि | अन्तराल चाहिन्छ | सर्जरीपछिको सुन्निएको शान्त भएपछिदेखि | टाढाको स्थानमा भए पनि सर्जरीपछि तुरुन्तै शरीरमा भार नपुगोस् भनेर, शरीरको अवस्था र रिकभरीलाई प्राथमिकता दिई अन्तराल राख्नु उपयुक्त हुन्छ। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- नाकको टुप्पो र माथिल्लो ओठको सन्तुलन (कोलुमेलाको स्थिति-कोण) चिन्ता लाग्ने व्यक्ति
- कोलुमेला भित्र गडेको जस्तो देखिने वा तल झरेको जस्तो देखिने चिन्ता लाग्ने व्यक्ति
- अगाडिबाट र छेउबाट नाकको टुप्पो वरिपरिको छाप मिलाउन चाहने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- गम्भीर सुन्निएको वा फिक्सेसनको डाउनटाइम बिल्कुलै लिन नसक्ने व्यक्ति
- छिट्टै महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भएको र रिकभरीको समय सुरक्षित गर्न नसक्ने व्यक्ति
- नतिजामा पूर्णता वा ग्यारेन्टी बलियोसँग खोज्ने व्यक्ति (व्यक्तिपिच्छे फरक र फिर्ता आउने सम्भावना हुन्छ)
- संक्रमण वा निको हुनमा असर गर्ने रोग वा औषधि सेवन गरिरहेको र मुख्य चिकित्सकको अनुमति नपाएको व्यक्ति