होमप्रक्रियाहरूको सूचीओठ पातलो बनाउने सर्जरी

ओठ पातलो बनाउने सर्जरी: डाउनटाइम

मध्यम श्रेणी: ओठ र मुख वरिपरिको सर्जरी अन्तिम अद्यावधिक: 2026-07-02
ओठ पातलो बनाउने सर्जरी (मोटो ओठ सुधार) भनेको बाक्लो ओठको भित्री भाग (रातो ओठको म्यूकोसा) लाई साँघुरो गरी काटेर सिलाई ओठको भोल्युम कम गर्ने सर्जरी हो। दाग ओठको भित्रपट्टि लुक्ने भएकाले बाहिरबाट देखिन गाह्रो हुन्छ, तर सर्जरीपछि केही समय सुन्निने, तानिएको महसुस र बोल्न गाह्रो जस्ता लक्षण देखिन्छन्। डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता हो, र टाँका निकाल्नेसम्म (वा धागो आफैँ घुल्नेसम्म) खाना र उच्चारणमा अलिक ध्यान दिनुपर्ने अवधि हुन्छ। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र यहाँका सङ्ख्याहरू सामान्य अनुमान मात्र हुन्।
डाउनटाइम१–२ हप्ता
दुखाइहल्का
मेकअपभोलिपल्टदेखि मिल…
बाहिर निस्कने / कामडेस्क काम गर्नेह…

डाउनटाइमको समग्र चित्र

सुन्निने र तानिएको महसुस १–२ हप्ता रहन्छ। दाग ओठभित्र हुन्छ र सुन्निएको मास्कले लुकाउन सकिन्छ।

डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता (बलियो सुन्निएको सर्जरीपछि ३–५ दिन, टाँका निकाल्ने करिब ५–७ दिनपछि अनुमानित। व्यक्तिपिच्छे फरक) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क काम गर्नेहरू धेरैजसो भोलिपल्ट देखि केही दिनमा फर्कन्छन्, तर मुख धेरै चलाउने ग्राहक सेवा वा धेरै मान्छेअगाडि बोल्ने काम भए, सुन्निएको र बोल्ने क्षमता स्थिर हुने ३–७ दिनपछिलाई अनुमानित समय राख्दा ढुक्क हुन्छ। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुने भएकाले, चिन्ता लागेमा बिदाको समयसँग मिलाउने विकल्प पनि छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।

प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम

उही दिन

स्थानीय एनेस्थेसियामुनि ओठको भित्री भाग काटेर सिलाइन्छ। एनेस्थेसिया हट्टेपछि दुखाइ र तानिएको महसुस सुरु हुन्छ। रिसाउने रगत वा राल बिस्तारै पुछ्नुहोस् र प्रभावित ठाउँलाई जोडले नछुनुहोस्। कोल्ड कम्प्रेस गर्ने भए उही दिन थोरै समयमा मात्र सीमित राख्नुहोस्। खाना कोमल र कम जलनकारी थोरै-थोरै, कमजोर तातो तापक्रममा खानु अनुमानित हो।

भोलिपल्ट

सुन्निएको बढी देखिन थाल्छ र ओठ फुलेको जस्तो देखिन सक्छ, तर धेरैजसो अस्थायी हुन्छ। कुरा गर्न सकिन्छ तर बोल्ने स्पष्टता कम हुन्छ। सुन्निएको मास्कले लुकाउन सकिने प्रायः हुन्छ, र अनुहारको मेकअप (ओठबाहेक) भोलिपल्टदेखि सम्भव हुने प्रायः हुन्छ। तातो र पिरो खानेकुरा भने अझै रोक्नुहोस्।

३ दिनपछि

सुन्निएको चरम अवस्थामा पुग्ने बेला हो, र तानिएको महसुस पनि बढी हुन सक्छ। प्रभावित ठाउँ सफा राख्नुहोस्, र मुख कुल्ला गर्ने औषधि, मलम, एन्टिबायोटिक जस्ता औषधि निर्धारित भएमा निर्देशनअनुसार प्रयोग गर्नुहोस्। लामो समय नुहाउने, सौना, धेरै व्यायाम, रक्सी सेवन जस्ता रगत सञ्चार बढाउने कामहरू अझै रोक्दा ढुक्क हुन्छ।

१ हप्तापछि

सुन्निएको कम हुँदै जाने समय हो। धेरैजसो सर्जरीको ५–७ दिनपछि टाँका निकालिन्छ (घुल्ने धागो भए आवश्यक नपर्न पनि सक्छ)। टाँका निकालेपछि तानिएको महसुस कम भई, बोल्न र खान धेरै सजिलो हुन्छ। धेरैजसो व्यक्ति डेस्क काम जस्ता कामहरूमा फर्किसकेको समय हो।

२ हप्तापछि

देखिने सुन्निएको धेरै हदसम्म कम भई, दैनिक जीवन प्रायः सामान्य अवस्थामा फर्केको हुन्छ। अझै कडापन वा हल्का दायाँ-बायाँ फरक महसुस हुन सक्छ, तर बिस्तारै मिल्दै जान्छ। धेरै व्यायाम र सौना यसै समयदेखि बिस्तारै पुनः सुरु गर्ने अनुमानित समय हो।

१ महिनापछि

सुन्निएको लगभग हट्छ र ओठको आकार स्थिर हुँदै जाने समय हो। भित्री घाउ पनि नरम हुँदै गई, हाँस्दाको असहजता पनि कम हुने प्रायः हुन्छ। घाउको अवस्था हेर्दै लिप मेकअप पनि गर्न मिल्ने बन्दै जान्छ।

पूर्ण नतिजा (३–६ महिना)

दाग थोरै मात्र देखिने भई, ओठको बनावट र भोल्युम स्थिर भई अन्तिम आकारमा पुग्दै जान्छ। नतिजा र रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। चिन्ता लाग्ने कुरा भए प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थामा परामर्श लिनुहोस्।

बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।

देखिन सक्ने लक्षणहरू

लक्षणहुने सम्भावनादेखिने समयरहने अवधिटिप्पणी
सुन्निने (फुल्ने)उच्चउही दिन देखि भोलिपल्टबलियो सुन्निएको ३–५ दिन, हल्का सुन्निएको १–२ हप्ताजतिओठ सुन्निने प्रवृत्तिको भाग हो, र सर्जरीपछि १–३ दिनमा फुलेको देखिन सक्छ। सुन्निने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
तानिएको महसुस र कडापनउच्चउही दिन१–२ हप्ताजतिहाँस्दा वा मुख ठूलो खोल्दा तानिएको महसुस भइरहन्छ। धेरैजसो टाँका निकालेपछि कम हुँदै जान्छ।
दुखाइ र असहजतामध्यमउही दिन (एनेस्थेसिया हट्टेपछि)केही दिनजतिबलियो दुखाइ तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ, खाना खाँदा वा दाँत माझ्दा पोलेको जस्तो महसुस हुने प्रायः हुन्छ भनिन्छ। महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
नीलडाम (रगत जम्ने)कमभोलिपल्ट देखि केही दिनसम्म१–२ हप्ताजतिओठको बाहिरपट्टि वा मुखको कुनामा देखिन सक्छ, तर तुलनात्मक रूपमा कम देखिने स्थान मानिन्छ।
उच्चारण र बोल्न गाह्रो हुनेमध्यमउही दिनकेही दिन देखि १ हप्ताजतिसुन्निएको र टाँकाको असहजताले गर्दा केही ध्वनि (जस्तै स, प जस्ता वर्ण) अस्थायी रूपमा उच्चारण गर्न गाह्रो हुन सक्छ।
सुस्त महसुस र सुन्निपन (numbness)कमउही दिनकेही हप्ता देखि केही महिना (धेरैजसो अस्थायी)ओठको महसुस अस्थायी रूपमा सुस्त हुन सक्छ। धेरैजसो समयक्रमसँगै फर्किन्छ, तर लामो समय रहेमा चिकित्सा संस्थामा परामर्श लिनुहोस्।

कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)

विषयगर्न मिल्ने अनुमानित समयमुख्य कुरा
मेकअप (ओठबाहेक)भोलिपल्टदेखि मिल्छफाउन्डेसन जस्ता अनुहारको मेकअप भोलिपल्टदेखि सम्भव हुने प्रायः हुन्छ। मुख वरिपरि नरगड्नुहोस्।
लिप मेकअप (लिपस्टिक, ग्लस)टाँका निकालेपछि र घाउ स्थिर भएपछि (१–२ हप्ता अनुमानित)घाउमा जलन र संक्रमणबाट बच्न, भित्री घाउ स्थिर नभएसम्म रोक्नुहोस्।
अनुहार धुनेभोलिपल्टदेखि मिल्छ (नरगडी)मुख वरिपरि नरगडी, बिस्तारै गर्नुहोस्।
दाँत माझ्ने र कुल्ला गर्नेउही दिन देखि भोलिपल्टदेखि (बिस्तारै)प्रभावित ठाउँ जोगाएर बिस्तारै गर्नुहोस्। जोडले कुल्ला गर्ने काम केही दिन रोक्नुहोस्, र निर्धारित भए कुल्ला गर्ने औषधि प्रयोग गर्नुहोस्।
शावरउही दिन देखि भोलिपल्टदेखि मिल्छअनुहारमा बलियो पानीको धार नलगाउनुहोस्।
नुहाउने (बाथटबमा)केही दिनपछि (सुन्निएको शान्त भएपछि)रगत सञ्चार बढेमा सुन्निएको बढ्न सक्ने भएकाले, सुरुका केही दिन लामो समय ननुहाउनुहोस्।
मद्यपानकरिब १ हप्तापछिदेखिरगत सञ्चार बढेर सुन्निने र रगत बग्ने जोखिम बढ्ने भएकाले, टाँका निकाल्ने बेलासम्म रोक्दा ढुक्क हुन्छ।
हल्का व्यायाम (हिँडडुल आदि)केही दिनपछिदेखि बिस्तारैहिँडडुल स्तरबाट पुनः सुरु गर्नुहोस्। शरीरको अवस्था र सुन्निएको हेर्दै जोखिम नलिई गर्नुहोस्।
धेरै व्यायाम र सौनाकरिब २ हप्तापछिदेखिरगत सञ्चार बढेर सुन्निएको लामो समय रहन सक्ने भएकाले, राम्ररी शान्त भएपछि मात्र पुनः सुरु गर्नुहोस्।
जलनकारी खाना र तातो खानेकुराकरिब १ हप्तापछिदेखि (पोल्न छाडेपछि)पिरो, तातो, धेरै अमिलो खानेकुराले घाउमा पोल्न सक्छ र जलनकारी हुन सक्छ।
मुख ठूलो खोल्ने काम र कडा खानेकुरा टोक्नेटाँका निकालेपछिदेखिठूलो जिम्हाइ र कडा खानेकुरामा टोक्दा टाँकामा भार पर्ने भएकाले, टाँका निकाल्नेसम्म रोक्नुहोस्।
लुकाउन सकिन्छ? अरूले थाहा पाउँछन्?: कठिनाइको स्तर ●○○○○ / दाग ओठको भित्रपट्टि हुने भएकाले, बाहिरबाट देखिन गाह्रो हुनु यसको विशेषता हो। सुन्निएको प्रायः मास्कले लुकाउन सकिने दायराको हुन्छ, र तुलनात्मक रूपमा लुकाउन सजिलो प्रक्रिया हो। कुरा गर्दा ओठ चलाउँदा सुन्निएको थाहा हुने सम्भावना छ, तर मास्क लगाएर दैनिक जीवन चलाउन सजिलो हुनेछ। लुकाउन सक्ने मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।

दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे

दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. स्थानीय एनेस्थेसिया (सुई)। इच्छा वा चिकित्सा संस्थाको नीतिअनुसार, नाइट्रस अक्साइड (हाँस्ने ग्यास) वा एनेस्थेसिया क्रिम पनि सँगै प्रयोग गर्न सकिन्छ। सर्जरी स्थानीय एनेस्थेसियामा गरिने भएकाले, अपरेसनकै बेला बलियो दुखाइ थोरै मात्र महसुस हुने प्रायः हुन्छ। एनेस्थेसियाको सियोले चिलेको जस्तो दुखाइ हुन्छ। अपरेसनपछि ओठ तानिएको महसुस र पोलेको जस्तो महसुस मुख्य हुन्छ, र ठक्कर लाग्ने जस्तो बलियो दुखाइ तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ भनिन्छ। दुखाइ नियन्त्रण गर्न सकिने दायरामा प्रायः हुन्छ, तर महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।

छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू

जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)

चिन्ता लाग्ने लक्षण लामो समय रहे वा बढ्दै गए, आफैँ निर्णय नगरी प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थामा परामर्श लिनुहोस्।

अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन

विवाह वा फोटो खिच्ने जस्तो महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भएमा, सुन्निएको र घाउ स्थिर हुने अनुमान गरी २–३ महिना अगाडिसम्म सक्दा ढुक्क हुन्छ। समय मिलाउन गाह्रो भए पनि, कम्तीमा १ महिनाभन्दा बढी समय राखेर गर्न सिफारिस गरिन्छ। सामान्यतया एक पटकको सर्जरीले आकार मिलाइन्छ। सुधार गर्ने विचार भए, सुन्निएको र दाग पूर्ण रूपमा शान्त हुने ३–६ महिनापछिलाई अनुमानित समय मानिन्छ। आवश्यकता र समय चिकित्सकको निर्णयमा भर पर्छ।

संयोजन गरिने प्रक्रियासमय (टाइमिङ)राख्नुपर्ने अन्तरालकारण
हायलुरोनिक एसिड इन्जेक्सन (ओठ)अन्तराल चाहिन्छ२–४ हप्ताउही ओठमा सर्जरी र इन्जेक्सन दोहोर्‍याउँदा सुन्निएको मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुन्छ। सर्जरीको सुन्निएको कम भएपछि इन्जेक्सनले मिहिन रूपमा मिलाउनु आधारभूत नियम हो। ओठमा पहिले नै हायलुरोनिक एसिड हालिएको छ भने अगाडि नै जानकारी दिनुहोस्।
बोटक्स इन्जेक्सन (मुख वरिपरि)अन्तराल चाहिन्छ२–४ हप्तामुख वरिपरिको प्रक्रिया खप्ट्याउँदा सुन्निएको र असरको मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुने भएकाले, सर्जरीको रिकभरी कुरेर गर्दा ढुक्क हुन्छ। टाढाको स्थानमा प्रक्रिया भए अन्तराल छोट्याउन सजिलो हुने पनि हुन्छ।
ओठमाथिको भाग छोट्याउने (लिप लिफ्ट)अन्तराल चाहिन्छ१–३ महिनादुवै मुख वरिपरिको सर्जरी भएकाले, सँगै गर्दा भार खप्टिन्छ। उही दिन सँगै गरिने पनि हुन्छ तर शरीरमा भार धेरै हुने भएकाले, सामान्यतया एउटा शान्त भएपछि अर्को विचार गरिन्छ। गर्न मिल्छ कि मिल्दैन र समय चिकित्सकको निर्णय अनिवार्य छ।
मेल्याज्मा र दाग उपचार लेजर / डर्मापेन (अनुहार)अन्तराल चाहिन्छ२–४ हप्तामुख वरिपरि घाउ र सुन्निएको रहेसम्म, उही अनुहारमा जलन दिने प्रक्रिया रोक्नुहोस्। टाढाको स्थानमा प्रक्रिया भए अन्तराल छोट्याउन सकिने पनि हुन्छ।
सौन्दर्य आईभी ड्रिप / खाने औषधिउही दिन मिल्छपूरै शरीरका लागि हुने मेनुले स्थानीय घाउमा प्रायः असर पार्दैन, र रिकभरीलाई सहयोग गर्ने उद्देश्यले उही दिन संयोजन गर्न सजिलो प्रक्रिया हो। शरीरको अवस्थाअनुसार चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।

कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने

उपयुक्त

  • ओठको बाक्लोपन (माथिल्लो र तल्लो ओठको भोल्युम) बारे चिन्तित व्यक्ति
  • हाँस्दा ओठ बढी देखिने कुरा कम गर्न चाहने व्यक्ति
  • दाग बाहिरबाट कम देखिने ठाउँमा राख्न चाहने व्यक्ति
  • इन्जेक्सन उपचारले सम्हाल्न गाह्रो हुने "बाक्लोपन नै" घटाउन चाहने व्यक्ति

होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्

  • केही दिनभित्र धेरै मान्छेअगाडि लामो समय बोल्ने योजना वा महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भएका व्यक्ति (सुन्निएको र बोल्ने क्षमता कम हुने अवस्था रहन सक्छ)
  • मुख वरिपरि संक्रमण वा मुखको छालाको समस्या भएका व्यक्ति (शान्त भएपछि विचार गर्न सिफारिस गरिन्छ)
  • गर्भवती वा दूध खुवाइरहेका व्यक्ति (एनेस्थेसिया र औषधिको दृष्टिकोणले चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्)
  • ओठ धेरै पातलो बनाउन नचाहने वा मूल छाप धेरै फेर्न नचाहने व्यक्ति (नतिजाको इच्छा विस्तृत रूपमा मिलाउनुपर्छ)

धेरै सोधिने प्रश्नहरू

ओठ पातलो बनाउने सर्जरीपछि कति समयमा स्वाभाविक देखिन थाल्छ?
बलियो सुन्निएको सर्जरीपछि ३–५ दिनमा कम हुने प्रायः हुन्छ, र १–२ हप्तामा देखिने आकार धेरै स्वाभाविक हुँदै जान्छ। दाग ओठभित्र लुक्ने भएकाले बाहिरबाट देखिन गाह्रो हुन्छ, र सुन्निएको अवस्थामा पनि मास्कले लुकाउन सकिने प्रायः हुन्छ। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
दुखाइ धेरै हुन्छ?
सर्जरी स्थानीय एनेस्थेसियामा गरिने भएकाले, अपरेसनकै बेला बलियो दुखाइ थोरै मात्र महसुस हुने प्रायः हुन्छ। सर्जरीपछि तानिएको महसुस र खाना खाँदा पोलेको जस्तो महसुस मुख्य हुन्छ, र दुखाइ नियन्त्रण गर्न सकिने दायराको हुने प्रायः हुन्छ भनिन्छ। दुखाइको महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
काम कति दिन बिदा लिनुपर्छ?
डेस्क काम भए धेरैजसो भोलिपल्ट देखि केही दिनमा फर्कन्छन्। ग्राहक सेवा वा धेरै मान्छेअगाडि लामो समय बोल्ने काम भए, सुन्निएको र बोल्ने क्षमता स्थिर हुने ३–७ दिनपछिलाई अनुमानित समय राख्दा ढुक्क हुन्छ। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुने भएकाले, चिन्ता लागेमा बिदाको समयसँग मिलाउने विकल्प पनि छ।
सुन्निएको छिटो हटाउने उपाय छ?
सर्जरीपछि केही दिन टाउको उठाएर आराम गर्ने, नुन र रक्सी, लामो समय नुहाउने र धेरै व्यायाम जस्ता रगत सञ्चार बढाउने कामहरू रोक्दा सुन्निएको लामो समय रहन नसक्छ। प्रभावित ठाउँ सफा राख्ने र निर्धारित औषधि निर्देशनअनुसार प्रयोग गर्नु पनि महत्त्वपूर्ण छ। सुन्निएको कम हुने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
खाना कहिलेदेखि सामान्य रूपमा खान मिल्छ?
उही दिनदेखि कोमल र कम जलनकारी खानेकुरा खान मिल्छ। तातो, पिरो, धेरै अमिलो खानेकुराले घाउमा पोल्न सक्ने भएकाले करिब १ हप्ता रोक्नुहोस्, र कडा खानेकुरामा टोक्ने काम टाँका निकाल्नेसम्म रोक्दा ढुक्क हुन्छ।
नतिजा इच्छाभन्दा फरक भयो वा धेरै पातलो भयो भने के हुन्छ? पहिलेको अवस्थामा फर्काउन सकिन्छ?
काटिएको मात्रा धेरै भएमा ओठ अत्यधिक पातलो हुने वा दायाँ-बायाँ फरक देखिने सम्भावना हुन्छ, र काटिसकेको तन्तु पुनः पूर्ण रूपमा पहिलेको अवस्थामा फर्काउन गाह्रो मानिन्छ। त्यही भएर, अगाडि नै नतिजाको कल्पना विस्तृत रूपमा मिलाएर, सावधानीपूर्वक काट्ने मात्रा निर्णय गर्नु महत्त्वपूर्ण छ। चिन्ता लाग्ने कुरा काउन्सलिङमा अनिवार्य रूपमा सोध्नुहोस्।
हायलुरोनिक एसिडले ओठ बाक्लो बनाइएको छ भने पातलो पनि बनाउन सकिन्छ?
अवस्थाअनुसार सम्हाल्ने तरिका फरक हुन्छ। हायलुरोनिक एसिड हालिएको छ भने पहिले घुलाउने विचार पनि गर्न सकिने भएकाले, अनिवार्य रूपमा पहिले नै जानकारी दिनुहोस् र चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
दाग रहन्छ?
काटेर सिलाउने काम ओठको भित्रपट्टि (म्यूकोसा भाग) मा गरिने भएकाले, बाहिरबाट दाग देखिन गाह्रो हुनु यसको विशेषता हो। भित्रपट्टि केही समय कडापन रहन सक्छ, तर धेरैजसो समयक्रमसँगै नरम हुँदै जान्छ भनिन्छ। रहने मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
यो लेख कस्मेटिक सर्जरी र सौन्दर्य छाला उपचारसम्बन्धी सामान्य ज्ञान, प्रत्येक औषधि तथा चिकित्सा उपकरणका आधिकारिक कागजात, र सरकारी निकाय तथा चिकित्सा संघहरूका सार्वजनिक जानकारीका आधारमा सम्पादकीय टोलीले तयार र अद्यावधिक गरेको हो। कुनै खास चिकित्सा संस्थाको विज्ञापन होइन। Editorial policy
यो लेख सामान्य जानकारी दिने उद्देश्यले लेखिएको हो; कुनै खास चिकित्सा संस्थाको विज्ञापन होइन। यहाँ लेखिएका कुराहरू सामान्य अनुमान मात्र हुन्, र प्रभाव तथा रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। अन्तिम निर्णयका लागि चिकित्सकको जाँच लिनुहोस्। यस साइटको जानकारी सामान्य जानकारी दिने उद्देश्यको हो; यसले निदान, उपचार वा चिकित्सकीय सल्लाहको स्थान लिँदैन। प्रक्रियाको उपयुक्तता, जोखिम, संयोजन र अन्तरालको अन्तिम निर्णय अनिवार्य रूपमा चिकित्सकको जाँचपछि मात्र गर्नुहोस्।