शरीरको लिपोसक्शन (बोसो तान्ने): डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
बलियो सुन्निने, नीलडाम र दुखाइ १–२ हप्ता अनुमानित हो। कम्प्रेसन केही हप्ता आवश्यक हुन्छ, र सुन्निएको र कठोरता शान्त हुन प्रायः ३–६ महिना लाग्छ।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि दैनिक जीवन प्रायः १–२ हप्तामा फर्कन सकिन्छ (बलियो सुन्निने-दुखाइ करिब १ हप्ता)। सुन्निएको-कठोरता कम भएर शान्त हुनेसम्म ३–६ महिना अनुमानित (व्यक्तिपिच्छे फरक) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्कवर्क भागअनुसार २–५ दिनपछि सम्भव हुने प्रायः हो (कम्प्रेसन लगाएर)। ग्राहकसामु आउने काम नीलडाम शान्त हुने १–२ हप्तापछि अनुमानित छ। उभिएर वा भारी काम गर्ने कामका लागि थप समय लिएर १–२ हप्तापछिदेखि अनुमानित छ (भाग र दायराअनुसार फरक हुन्छ) लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
सर्जरी सकिएपछि कम्प्रेसन (गार्डल वा सपोर्टर) लगाइन्छ। एनेस्थेसियाको असर हराउँदै जाँदा दुखाइ र भारीपन देखिन थाल्छ। खतबाट एनेस्थेसिया तरल रिस्न सक्छ, गज र प्याड लगाइन्छ। उसै दिन जोड नगरी आराम गर्नुहोस्। नुहाउनु सामान्यतया रोकिन्छ, मद्यपान वा बलियो व्यायाम पनि नगर्नुहोस्। सुन्निने र रगत जम्ने रोकथामका लागि घरभित्र हल्का चल्नु सुझाइन सक्छ।
सुन्निने, नीलडाम र दुखाइ चरम नजिक पुग्ने समय हो। चल्दा बलियो मांसपेशी दुखेको जस्तो दुखाइ हुन सक्छ, दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधि प्रयोग गर्दै बिताउनुहोस्। धेरैजसो क्लिनिकमा भोलिपल्ट जाँच हुन्छ, अवस्था हेरेर कम्प्रेसन मिलाइन्छ। कम्प्रेसन आधारभूत रूपमा जारी राखिन्छ। दुखाइ र सुन्निएको बलियो रहेसम्म आरामलाई प्राथमिकता दिनुहोस्।
बलियो दुखाइ बिस्तारै कम हुन थाल्ने समय प्रायः हो। नीलडामको रङ गाढा हुन वा दायरा फैलिन सक्छ, तर यो रिकभरीको क्रममा प्रायः देखिने परिवर्तन हो। चिकित्सकको अनुमति भए नुहाउन सकिने प्रायः हुन्छ, डेस्कवर्क सुरु गर्ने पनि हुन्छन्।
टाँका निकाल्ने (शोषण हुने टाँका भए आवश्यक नपर्ने पनि) र जाँचको समय हो। दुखाइ धेरै कम भई दैनिक चलफल सजिलो हुँदै जाने प्रायः हुन्छ। नीलडाम फिका हुन थाल्छ। कम्प्रेसन अझै जारी राखिन्छ। सुन्निएको बाँकी रहन्छ, नतिजा अझै मूल्याङ्कन गर्न सकिने समय होइन।
नीलडाम फिका भई मानिसका अगाडि आउन सजिलो हुने समय हो। सुन्निएको पनि शान्त हुँदै जाँदा, छालामुनिको कठोरता (कन्ट्र्याक्चर) महसुस गर्नेको सङ्ख्या बढ्छ। कम्प्रेसन यसबेलासम्म दिनभर लगाउन सुझाइने प्रायः हुन्छ। हल्का व्यायाम फेरि सुरु गर्ने बारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्न सकिने समय हो।
कठोरता, तानिएको महसुस र असमानता सबैभन्दा बढी महसुस हुने समय हो, तर यो रिकभरीको क्रममा प्रायः हुने अस्थायी परिवर्तन हो। चिकित्सकको निर्देशनअनुसार मालिशले कम गरिन्छ। सुन्निएको घटेर पातलोपन महसुस गर्न थाल्ने पनि हुन्छन्। धेरैजसो दैनिक व्यायाम अनुमति दिइने समय हो (भाग र क्रमअनुसार फरक हुन्छ)।
कठोरता धेरै नरम भई छाला र आकार मिल्दै जाने प्रायः समय हो। नतिजा देखिन थाल्ने समय हो, सुन्निएको लगभग शान्त भई आकार पनि स्थिर हुँदै जान्छ। क्रममा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
कठोरता, असमानता र संवेदना कम हुनु शान्त भई नतिजा देखिने समय हो। खतको रातोपन पनि कम देखिन थाल्छ। शान्त हुने अवधि र नतिजामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, चिन्ता भएको बुँदा भए भरपर्दो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने / फुल्ने | उच्च | उसै दिन देखि भोलिपल्ट | बलियो सुन्निने १–२ हप्ता, हल्का फुल्ने १–३ महिनासम्म रहन सक्छ | तानिएको भागमा तरल जम्मा भई एकैचोटि बाक्लो देखिन सक्छ। कम्प्रेसनले कम गर्ने प्रयास गरिन्छ। मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| नीलडाम (नीलो-कालो दाग) | उच्च | उसै दिनदेखि २ दिनपछिसम्म | २–३ हप्ता जति समयमा पहेँलो हुँदै हल्का हुँदै जान्छ | दायरा र रङमा व्यक्तिपिच्छे ठूलो फरक हुन्छ, गुरुत्वाकर्षणले तल फैलिएको देखिन सक्छ। |
| दुखाइ / मांसपेशी दुखेको जस्तो भारीपन | उच्च | एनेस्थेसियाको असर हराउने उसै दिन रातिदेखि भोलिपल्ट | बलियो दुखाइ ३–७ दिन जति, असजिलो महसुस केही हप्तासम्म रहन सक्छ | चल्दा बलियो मांसपेशी दुखेको जस्तो दुखाइ हुन सक्छ। दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गरिन्छ। |
| कठोरता / तानिएको महसुस (कन्ट्र्याक्चर) | उच्च | २–४ हप्तापछिदेखि बढी देखिन थाल्छ | १–६ महिना जति क्रमशः नरम हुँदै जान्छ | छालामुनि कडा भई असमान वा तानिएको महसुस हुने समय हो। रिकभरीको क्रममा हुने अस्थायी परिवर्तन हो, मालिशले कम हुन सक्छ। |
| छालाको संवेदना कम हुनु (सुन्न हुनु / छुँदा कम महसुस) | मध्यम | सर्जरीपछि केही दिन | केही हप्तादेखि केही महिनामा कम हुने प्रायः हुन्छ | छोएको महसुस कम हुन सक्छ। धेरैजसो क्रमशः फर्कन्छ, तर कहिलेकाहीँ लामो समय रहन पनि सक्छ। |
| खत (लिपोसक्शनको प्रवेश प्वाल) | मध्यम | सर्जरीको तुरुन्तै | रातोपन केही महिनासम्म, नदेखिने ठाउँमा साना बनाइने सामान्य चलन | केही mm जति सानो खत हो, तर शरीरको बनावटअनुसार पिग्मेन्टेसन वा खत रहन सक्छ। |
| पातलो तरल बग्नु (खतबाट) | मध्यम | उसै दिनदेखि केही दिनसम्म | केही दिनमा शान्त हुने प्रायः हुन्छ | एनेस्थेसिया तरल वा शरीरको तरल खतबाट रिस्न सक्छ, उसै दिन गज र प्याड बदल्नुपर्ने हुन सक्छ। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| कम्प्रेसन (गार्डल / सपोर्टर) | सर्जरीपछि तुरुन्तै लगाइने, दिनभर केही हप्तासम्म जारी राख्नु अनुमानित | सुन्निएको कम गर्ने र नतिजा स्थिर बनाउनसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण हेरचाह हो। सुरुका केही दिनदेखि १ हप्तासम्म रातिमा पनि लगाउन सुझाइन सक्छ। लगाउने अवधि क्लिनिकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| खतको सुरक्षा / गज र टेप व्यवस्थापन | निर्देशन गरिएको अवधिसम्म जारी राख्नु | प्रवेश प्वाल केही mm जति सानो खत हो। उसै दिन तरल रिसेको कारण गज बदल्नुपर्ने हुन सक्छ। टेप र सुरक्षा सामग्रीको प्रयोग चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्, आफैँ निर्णय गरेर नखोल्नुहोस्। |
| नुहाउनु (शावर) | चिकित्सकको अनुमति भए सर्जरीको २–३ दिनपछिदेखि अनुमानित | अनुमति दिने समय क्लिनिक र खतको अवस्थाअनुसार फरक हुन्छ। लामो समय नुहाउनु नगर्नुहोस्, कम्प्रेसन लगाउने-फुकाल्ने र खतको सुरक्षा निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| नुहाउनु (टबमा डुबेर) | सुन्निएको र खत शान्त हुने २–४ हप्तापछि चिकित्सकको अनुमतिपछि अनुमानित | रगत सञ्चार बढ्दा सुन्निएको र नीलडाम बढ्न सक्ने भएकाले, टबमा चाँडो नबस्नुहोस्। |
| मद्यपान | १–२ हप्तापछि चिकित्सकको अनुमतिपछि अनुमानित | मद्यपानले सुन्निएको र नीलडाम बढाउन सक्छ। दुखाइ कम गर्ने र एन्टिबायोटिक जस्ता औषधि लिइरहेको बेला विशेष गरी नगर्नुहोस्। |
| व्यायाम (हल्का एरोबिक) | २–३ हप्तापछिदेखि क्रमशः (चिकित्सकसँग परामर्श गरेर) | हिँड्ने जस्ता हल्काबाट सुरु गर्नुहोस्। दुखाइ वा सुन्निएको देखिए रोक्नुहोस्। |
| व्यायाम (शक्ति व्यायाम / बलियो व्यायाम) | १ महिनापछिदेखि चिकित्सकको अनुमतिपछि अनुमानित | तानिएको भागमा भार पर्ने व्यायाम फेरि सुरु गर्ने समयबारे अनिवार्य रूपमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| सौना / शिलाजल स्नान | १ महिनापछिदेखि चिकित्सकको अनुमतिपछि अनुमानित | पसिना र रगत सञ्चार बढ्दा सुन्निएको फेरि देखा पर्न सक्ने भएकाले, सुरुमा नगर्नुहोस्। |
| मालिश (कन्ट्र्याक्चर हेरचाह) | खत शान्त हुने २–४ हप्तापछिदेखि चिकित्सकको निर्देशनअनुसार | कठोरता र असमानता कम गर्ने उद्देश्यले गरिन सक्छ। बलियो दबाब वा आफैँ अनुमान गरेर नगर्नुहोस्, सुरु गर्ने समय र तरिका चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| लामो समय एउटै मुद्रा / लामो दूरीको यात्रा | सर्जरीपछि केही दिन नगर्नु उपयुक्त | सुन्निएको र रगत जम्ने रोकथामका लागि, बेला-बेला हल्का चल्नु सुझाइन्छ। लामो दूरीको यात्राको योजना भए चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| धूमपान | सर्जरी अघि-पछि नगर्नु उपयुक्त | धूमपानले रगत सञ्चार बिगार्छ र निको हुने ढिलो हुने वा जटिलताको जोखिम बढाउन सक्छ। रोक्नुपर्ने अवधि चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: अलि बलियो. दायराअनुसार शिरामार्ग एनेस्थेसिया (सुतेको बेला गरिने) वा स्थानीय एनेस्थेसिया (सुन्निने एनेस्थेसिया) सँगै प्रयोग गरिन्छ। ठूलो दायरा भए पूर्ण एनेस्थेसिया पनि प्रयोग हुन सक्छ। एनेस्थेसियाको तरिका दायरा, शरीरको बनावट र स्वास्थ्य अवस्थाअनुसार चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। सर्जरीको बेला एनेस्थेसियाले दुखाइ रोकिन्छ, तर एनेस्थेसियाको असर हराउने उसै दिन रातिदेखि भोलिपल्टसम्म बलियो मांसपेशी दुखेको जस्तो दुखाइ हुन सक्छ। चल्दा वा शक्ति लगाउँदा दुखाइ बढ्ने सम्भावना बढी हुन्छ, दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गरिन्छ। बलियो दुखाइ केही दिनमा चरम पार गरी १ हप्ता जतिमा दैनिक चलफल सजिलो हुँदै जाने प्रायः हुन्छ। दुखाइ महसुस गर्ने तरिका र रहने अवधिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- कम्प्रेसन निर्देशनअनुसार अवधिभरि नियमित लगाउनुहोस् (सुन्निएको कम गर्ने र नतिजा स्थिर बनाउनसँग सम्बन्धित छ)
- सर्जरीपछि सुरुदेखि हल्का हिँड्ने जस्ता चलफल गरी सुन्निएको र रगत जम्ने रोक्नुहोस् (तर बलियो व्यायाम नगर्नुहोस्)
- नुन र मद्यपान कम गरी उचित मात्रामा पानी पिएर सुन्निएको जम्न नदिनुहोस्
- खत शान्त भएपछि, चिकित्सकको निर्देशनअनुसार कन्ट्र्याक्चर मालिश गरी कठोरता र असमानता कम गर्नुहोस्
- पर्याप्त निद्रा र पोषण (प्रोटिन र भिटामिन आदि) लिएर रिकभरीलाई सहयोग गर्नुहोस्
- धूमपानले निको हुने ढिलो गराउन सक्ने भएकाले सर्जरी अघि-पछि नगर्नुहोस्
- दुखाइ, सुन्निएको वा सुन्न हुनु बलियो रहेको समयमा जोड नगरी आराम गर्नलाई प्राथमिकता दिनुहोस्, चिन्ताजनक लक्षण देखिए चाँडो जाँच गराउनुहोस्
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- बलियो सुन्निने, नीलडाम र दुखाइ केही समयसम्म रहन सक्छ, नतिजा देखिनसम्म केही महिना लाग्न सक्छ (यो रिकभरीको सामान्य क्रम हो)
- दायाँ-बायाँ फरक, असमानता, अत्यधिक तानिएको वा बाँकी रहेको बोसो जस्ता कारणले नतिजा चाहेजस्तो नहुने सम्भावना हुन्छ
- कन्ट्र्याक्चर (छालामुनिको कठोरता र तानिएको महसुस) केही महिनासम्म रहन सक्छ, अस्थायी रूपमा सतह असमान देखिन सक्छ
- संवेदना कम हुनु (सुन्न हुनु / छुँदा कम महसुस) अस्थायी रूपमा देखा पर्न सक्छ, कहिलेकाहीँ लामो समय रहन पनि सक्छ
- संक्रमण, हेमाटोमा वा सेरोमा (तरल जम्नु), छाला मर्नु, पिग्मेन्टेसन, खत आदि हुने सम्भावना हुन्छ
- कहिलेकाहीँ फोक्सोमा रगतको ढिको जाने (पल्मोनरी एम्बोलिज्म), गहिरो नसाको रगत जम्ने (DVT), वा बोसोको एम्बोलिज्म जस्ता गम्भीर जटिलता हुन सक्ने भएकाले, सास फेर्न गाह्रो हुनु, बलियो दुखाइ, अचानक सुन्निनु जस्ता परिवर्तन भए तुरुन्तै जाँच गराउनुहोस्
- लिपोसक्शन शरीरको आकार आंशिक रूपमा मिलाउने उद्देश्यको सर्जरी हो, तौल ठूलो मात्रामा घटाउने होइन। असर र डाउनटाइममा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। चिन्ताजनक लक्षण वा शंका भए अनिवार्य रूपमा भरपर्दो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह, फोटोसुट, यात्रा जस्ता योजना भएमा, नीलडाम, सुन्निएको र कठोरता विचार गर्दा कमसेकम १–२ महिना अघि, सकेसम्म ३ महिनाभन्दा अघि गराउनु ढुक्क हुन्छ। ठ्याक्कै अघि नगर्नु सिफारिस गरिन्छ। उही भागमा थप वा सुधार गर्नु, सुन्निएको र कठोरता (कन्ट्र्याक्चर) शान्त भई नतिजा देखिने ३–६ महिनापछि निर्णय गर्नु सामान्य चलन हो। धेरै चाँडो गरे तन्तु स्थिर नभएकाले मूल्याङ्कन गाह्रो हुन्छ। समय क्रमअनुसार चिकित्सकले निर्णय गर्छन्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| बोटक्स इन्जेक्सन (सानो अनुहार, बङ्गारा आदि अर्को भाग) | उही दिन मिल्छ | उही दिन वा अघि-पछि केही दिन | अनुहार जस्ता अर्को भागमा दिइने इन्जेक्सनको आघात अपेक्षाकृत सानो हुने र शरीरको लिपोसक्शनसँग बाझिन नसक्ने भएकाले, उही दिन गर्न सकिने पनि हुन्छ। वास्तविक सम्भावना उसै दिनको स्वास्थ्य र सुन्निएको अवस्थाअनुसार चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| हायलुरोनिक एसिड इन्जेक्सन (अर्को भाग) | उही दिन मिल्छ | उही दिन वा अघि-पछि केही दिन | अनुहार जस्ता अर्को भागमा दिइने इन्जेक्सनको आघात अपेक्षाकृत सानो हुने र लिपोसक्शनसँग बाझिन नसक्ने भएकाले उही दिन गरिने पनि हुन्छ। शरीरमा पर्ने भार विचार गरी उसै दिनको स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिइन्छ। |
| बोसो इन्जेक्सन (तानिएको बोसो अर्को भागमा दिने) | उही दिन मिल्छ | उही दिन | आफ्नै बोसो तानेर अर्को भागमा इन्जेक्सन दिने प्रक्रिया एउटै सर्जरीको रूपमा उही दिन गर्नु सामान्य चलन हो। दायरा ठूलो भएमा शरीरमा पर्ने भार विचार गरी चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| अर्को भागको लिपोसक्शन | अन्तराल चाहिन्छ | केही महिना (ठूलो दायरा छुट्याएर गर्दा) | एकैचोटि ठूलो दायरामा तान्दा शरीरमा पर्ने भार, रगत बग्ने मात्रा र डाउनटाइम ठूलो हुने भएकाले, दायराअनुसार केही महिना छुट्याएर गरिन सक्छ। |
| मेडिकल स्लिमिङ मेसिन / बोसो घुलाउने इन्जेक्सन (उही भाग) | अन्तराल चाहिन्छ | ३–६ महिना (नतिजा स्थिर भएपछि) | उही भागमा थप प्रक्रिया, सुन्निएको र कन्ट्र्याक्चर शान्त भई नतिजा देखिएपछि विचार गर्नु सुरक्षित हुन्छ। तन्तु रिकभर नभएको समयमा संयोजन गर्दा मूल्याङ्कन गाह्रो हुन्छ। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- हात, पेट, तिघ्रा जस्ता भागको आंशिक बोसोको फुलावटलाई भौतिक रूपमा घटाउन चाहने व्यक्ति
- खाना र व्यायामले सजिलै नघट्ने भागको आकार मिलाउन चाहने व्यक्ति
- केही हप्ताको कम्प्रेसन र केही महिनाको डाउनटाइम स्वीकार गर्न सक्ने, लगातार बिदा लिन सक्ने व्यक्ति
- तौल ठूलो मात्रामा घटाउने उद्देश्यले नभई, शरीरको आकार आंशिक मिलाउने उद्देश्यले लिने व्यक्ति
- जोखिम र व्यक्तिपिच्छे फरकपनबारे बुझेर, चिकित्सकसँग राम्रोसँग परामर्श गरी निर्णय गर्न चाहने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- छोटो समयमा तौल ठूलो मात्रामा घटाउन चाहने व्यक्ति (लिपोसक्शन तौल घटाउने उद्देश्यको सर्जरी होइन)
- डाउनटाइम वा कम्प्रेसनको अवधि बिल्कुल सुनिश्चित गर्न नसक्ने व्यक्ति
- गम्भीर पुरानो रोग, रगत बग्ने प्रवृत्ति वा नियन्त्रण नभएको आधारभूत रोग भई मुख्य चिकित्सकको अनुमति नपाएको व्यक्ति
- गर्भवती वा दूध खुवाइरहेकी महिला
- नतिजामा पूर्णता वा दायाँ-बायाँ पूर्ण समानता खोज्ने र व्यक्तिपिच्छे फरकपना तथा जोखिम स्वीकार गर्न गाह्रो हुने व्यक्ति
- धूमपान जारी राखेको र सर्जरी अघि-पछि धूमपान छोड्न गाह्रो हुने व्यक्ति (निको हुने ढिलो हुने वा जटिलताको जोखिम बढ्न सक्छ)