कोठी र मुसा हटाउने: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
प्रक्रियापछि तुरुन्तै रातोपन र खाडल हुन्छ र टेपले सुरक्षा गर्नुपर्छ। रातोपन केही हप्तादेखि केही महिनासम्म बिस्तारै हल्का हुने प्रवृत्ति छ, र मास्क वा टेपले लुकाउन सजिलो प्रक्रिया हो।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि करिब १–२ हप्ता (सुरक्षा टेप १–२ हप्ता अनुमानित; रातोपन केही हप्तादेखि केही महिनासम्म बिस्तारै कम हुन्छ। गहिराइ र शरीरको बनावटअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया प्रक्रियाकै दिन वा भोलिपल्टदेखि सम्भव हुने प्रायः हुन्छ (टेप लगाएकै अवस्थामा काम गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ)। क्षेत्र र स्थानअनुसार फरक हुन्छ लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
लोकल एनेस्थेसिया गरेर प्रक्रिया गरिन्छ। तुरुन्तै भागमा खाडल, रातोपन र हल्का पोलाइ हुन्छ। मलहम लगाएर सुरक्षा टेप लगाइन्छ। घर फर्कने वा डेस्क काम जस्ता हल्का गतिविधि प्रायः समस्या हुँदैन, तर भागमा नरगड्न ध्यान दिनुहोस्। सोही दिन रक्सी, कडा व्यायाम र लामो नुहाउनबाट जोगिनु राम्रो हो।
रातोपन, हल्का सुन्निएको र स्राव (जुकजुके) बढी देखिने समय हो। टेप र मलहम जारी राखिन्छ। टेपमाथिबाट अनुहार धुन र मेकअप गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ, र काममा पनि असर कम हुने प्रवृत्ति हुन्छ। पोलाइ महसुस भए चिसो सेकाइले कम हुन सक्छ।
घाउको सतह नयाँ छालाले ढाकिँदै जान्छ। पाप्रो बस्ने पनि हुन्छ, वा टेप सुरक्षाले चिस्यान कायम राखेर देखिने पाप्रो नबनाउने पनि हुन्छ। अझै रातोपन र खाडल रहन्छ, तर दैनिक जीवन प्रायः सामान्य रूपमा चलाउन सकिन्छ। पाप्रोलाई जबरजस्ती नहटाई प्राकृतिक रूपमा झर्न दिनुहोस्।
धेरैले सुरक्षा टेप हटाउन सक्ने अनुमानित समय हो। भाग गुलाबी–रातो अवस्थामा हुन्छ, र टेप हटाएपछि मेकअपले ढाक्न सजिलो हुन्छ। यस समयदेखि घामको किरणबाट सुरक्षा गम्भीरतापूर्वक सुरु गरिन्छ। घाउको अवस्था व्यक्तिपिच्छे फरक हुने भएकाले, टेप हटाउने समय चिकित्सकको निर्देशन अनुसार गर्नुहोस्।
रातोपन बिस्तारै शान्त हुँदै खाडल पनि समतलको नजिक पुग्ने समय हो प्रायः। अझै रातोपन रहने केही मानिस पनि हुन्छन्, तर मेकअपले स्वाभाविक रूपमा ढाक्न सकिने स्तरमा पुग्ने प्रायः हुन्छ। पिग्मेन्टेसन देखिएमा, यस समयदेखि सनस्क्रिन र चिकित्सकको निर्देशन अनुसारको हेरचाह जारी राख्नुहोस्।
रातोपन छालाको रङसँग मिल्दै, समतल भई नतिजा स्थिर हुने मानिस धेरै हुने समय हो। तर पूर्ण नतिजासम्मको अवधि गहिराइ र शरीरको बनावटअनुसार फरक हुन्छ, र छ महिनासम्म लागेर बिस्तारै कम देखिने पनि हुन्छ। खाडल वा रातोपन लामो समय रहेमा, वा फेरि देखिएको शङ्का लागेमा पुनः जाँच गराउने विचार गर्नुहोस्।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| रातोपन (प्रक्रिया गरेको ठाउँमा रातो देखिने) | उच्च | तुरुन्तै | केही हप्तादेखि केही महिनासम्म बिस्तारै हल्का हुने प्रवृत्ति | सुरुमा छिटो देखिन सक्छ, तर समयसँगै छालाको रङसँग मिल्दै जाने प्रायः हुन्छ। कम हुने गतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ |
| खाडल | उच्च | तुरुन्तै देखि पाप्रो झरेपछिसम्म | १ देखि केही महिनासम्म बिस्तारै समतल हुने प्रायः हुन्छ | तन्तु हटाइएको भागमा अस्थायी रूपमा खाडल देखिन्छ। गहिरो कोठीमा बढी देखिने प्रवृत्ति हुन्छ |
| पाप्रो र स्राव (जुकजुके) | उच्च | तुरुन्तैदेखि केही दिनसम्म | करिब ५–१० दिन | मलहम र टेपले सुरक्षा गर्दा क्रम शान्त हुने र दाग पनि नरहने प्रवृत्ति हुन्छ भनिन्छ। अवधिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ |
| हल्का सुन्निएको र पोलाइ | मध्यम | तुरुन्तै | करिब २–३ दिन | एनेस्थेसिया छुटेपछि पोल्ने अनुभव हुन सक्छ, तर बलियो दुखाइ तुलनात्मक रूपमा कम मानिन्छ |
| पिग्मेन्टेसन (सुन्निएपछिको खैरोपन) | मध्यम | २–४ हप्तापछि | केही महिनामा बिस्तारै हल्का हुने प्रायः हुन्छ | घामको किरणबाट पर्याप्त सुरक्षा नगरे बढी देखिने प्रवृत्ति हुन्छ। सनस्क्रिन र टेप सुरक्षाले रोकथाममा मद्दत गर्छ |
| फेरि देखिनु (नछुटेको भाग, गहिरो कोठी) | कम | केही महिनापछि | पुनः जाँच र थप प्रक्रियाबाट व्यवस्थापन | जरा गहिरो भएको कोठी एकपल्टमा पूरै नहटेर फेरि देखिन सक्छ। पहिलेदेखि नै धेरै पटकमा गर्ने योजना बनाइने पनि हुन्छ |
| संक्रमण (घाउको हेरचाह पर्याप्त नभएमा) | कम | केही दिनभित्र | उपचारले व्यवस्थापन | दर धेरै छैन, तर पिप, बलियो दुखाइ वा सुन्निएको देखिएमा चाँडै चिकित्सककहाँ जानुहोस् |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (प्रक्रिया गरेको भाग) | टेप हटाउन सकिने समयदेखि (करिब १–२ हप्तापछि) भागमा सिधै मिल्छ। त्यसअघि टेपमाथिबाट मात्र मिल्छ | प्रक्रिया नगरेको भागमा प्रक्रियाकै दिनदेखि मेकअप गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ। घाउमा सिधै फाउन्डेसन लगाउने कुरा चिकित्सकको अनुमतिपछि मात्र गर्नुहोस् |
| अनुहार धुने | प्रक्रियाकै दिन वा भोलिपल्टदेखि (टेपमाथिबाट कोमलतापूर्वक) | भागलाई जोडले नरगडी फिँजले कोमल रूपमा धुनुहोस्। टेप हट्यो भने निर्देशन अनुसार फेरि लगाउनुहोस् |
| शावर | प्रक्रियाकै दिन वा भोलिपल्टदेखि मिल्छ | भागलाई जोडले नधुनुहोस्। टेप भिजेमा फेरि लगाए समस्या नहुने प्रायः हुन्छ |
| नुहाउने (टबमा) | भोलिपल्टदेखि केही दिनपछि | लामो समय नुहाएर भाग नभिजाउनुहोस्। रगत सञ्चार धेरै बढेमा रातोपन बलियो देखिन सक्छ |
| रक्सी सेवन | २–३ दिनपछि थोरै मात्रामा अनुमानित | प्रक्रियापछि तुरुन्तै रक्सी सेवनले रगत सञ्चार बढाउँदा रातोपन र सुन्निएको बढी देखिन सक्ने भएकाले सीमित राख्नुहोस् |
| व्यायाम | हल्का व्यायाम केही दिनपछि, पसिना निस्कने कडा व्यायाम करिब १ हप्तापछि अनुमानित | पसिना र घर्षणले संक्रमण वा पिग्मेन्टेसनको कारण बन्न सक्छ। अवस्था हेर्दै फेरि सुरु गर्नुहोस् |
| सौना, भट्टी नुहाउने | १–२ हप्तापछि (घाउ शान्त भएपछि) | धेरै पसिना र उच्च तापले भागमा भार पर्ने भएकाले, घाउ स्थिर भएपछि मात्र फेरि सुरु गर्नुहोस् |
| घामको किरणबाट सुरक्षा (सनस्क्रिन) | घाउ सुक्नेबित्तिकै चाँडै सुरु गर्नुहोस् (टेप सुरक्षामा हुँदा पनि सिफारिस गरिन्छ) | पिग्मेन्टेसन रोकथामका लागि महत्त्वपूर्ण हेरचाह हो। भागमा घाम लाग्नबाट केही महिना (अनुमानित रूपमा ३–६ महिना) जोगिँदा ढुक्क हुन्छ |
| पोखरी, समुद्री नुहाउने | १–२ हप्तापछि (घाउ राम्ररी बन्द भएपछि) | संक्रमणको जोखिम र घामको किरण दुवैका कारण, घाउ शान्त नभएसम्म रोकिनुहोस् |
| स्किनकेयर (एक्सफोलिएसन, स्क्रब जस्ता जलनकारी हेरचाह) | घाउ पूर्ण रूपमा बन्द भएपछि (१–२ हप्ता वा बढी अनुमानित) | घाउ बाँकी रहेको समयमा पिलिङ वा स्क्रबले जलन दिन सक्ने भएकाले, शान्त भएपछि फेरि सुरु गर्नुहोस् |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. लोकल एनेस्थेसिया (सियोबाट दिइने) मुख्य हो। इच्छा र क्षेत्रअनुसार एनेस्थेसिया क्रिम पनि सँगै प्रयोग गरिने हुन सक्छ प्रक्रियाको बेला लोकल एनेस्थेसिया (सियोबाट दिइने) प्रयोग गरिने भएकाले, दुखाइ तुलनात्मक रूपमा कम मानिन्छ। एनेस्थेसियाको सियो लगाउँदा हल्का चिलाउने दुखाइ महसुस हुन सक्छ। एनेस्थेसिया छुटेपछि केही दिन हल्का पोलाइ वा जलेको जस्तो महसुस हुन सक्छ, तर बलियो दुखाइ तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ र सामान्यतया बजारमा पाइने दुखाइ कम गर्ने औषधिले व्यवस्थापन गर्न सकिने प्रायः हुन्छ भनिन्छ। दुखाइ महसुस हुने तरिका व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- सुरक्षा टेप र मलहमले घाउ नसुकाई "आर्द्र वातावरण" कायम राख्दा बाक्लो पाप्रो नबन्ने र क्रम शान्त हुने प्रवृत्ति हुन्छ (चिकित्सकको निर्देशन अनुसार गर्नुहोस्)
- पाप्रोलाई जबरजस्ती नहटाउने र भाग नरगड्ने गर्नुहोस्। प्राकृतिक रूपमा झर्न दिँदा दाग नरहने प्रवृत्तिसँग जोडिन्छ भनिन्छ
- प्रक्रियापछि तुरुन्तैदेखि केही दिनसम्म रक्सी, कडा व्यायाम, लामो नुहाउने र सौना जस्ता रगत सञ्चार बढाउने गतिविधिबाट टाढा रहँदा रातोपन र सुन्निएको लामो समय नरहन सक्छ
- घामको किरणबाट सुरक्षा जारी राख्नुहोस् (सनस्क्रिन + टेप सुरक्षा)। पिग्मेन्टेसनको रोकथामले अन्ततः कम देखिने बनाउन मद्दत गर्छ
- नसुकाई मोइस्चराइज गर्नुहोस्, र चिकित्सकको निर्देशन अनुसार मलहम र टेप जारी राख्नुहोस्। आफैँ निर्णय गरेर हेरचाह चाँडै रोक्नु राम्रो होइन
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- फेरि देखिनु, नछुटेको भाग: जरा गहिरो कोठी एकपल्टमा पूरै नहटेर फेरि देखिन सक्छ, र धेरै पटक प्रक्रिया आवश्यक हुन सक्छ
- पिग्मेन्टेसन: सुन्निएपछि खैरो रङ रहन सक्छ। घामको किरणबाट पर्याप्त सुरक्षा नगरे बढी देखिने प्रवृत्ति हुन्छ
- खाडल र दाग: गहिरो गरी हटाएको अवस्थामा वा शरीरको बनावटअनुसार खाडल वा हल्का घाउको दाग रहन सक्छ
- रातोपन लामो समय रहनु: रातोपन अनुमानभन्दा लामो समय रहन सक्छ, र पूर्ण नतिजासम्म केही महिना लाग्न सक्छ
- संक्रमण: घाउको हेरचाह पर्याप्त नभएमा संक्रमण हुन सक्छ। पिप, बलियो दुखाइ वा सुन्निएको देखिएमा चिकित्सककहाँ जानुहोस्
- केलोइड बनाउने शरीरको बनावट भएकाहरूमा उठेको घाउको दाग (हाइपरट्रोफिक स्कार, केलोइड) हुने जोखिम हुने भएकाले, अगाडि नै चिकित्सकलाई जानकारी दिनुहोस्
- मालिग्नेन्ट पहिचान: आफैँ निर्णय गरी हटाउँदा, दुर्लभ रूपमा मालिग्नेन्ट रोग (छालाको क्यान्सर आदि) छुट्न सक्ने जोखिम हुन्छ। चिन्ता लाग्ने कोठी भए अनिवार्य रूपमा चिकित्सकको जाँच गराउनुहोस्
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह वा फोटोसेसन जस्तो महत्त्वपूर्ण दिन भएमा, रातोपन र खाडल शान्त होस् भनेर, अनुमानित रूपमा कम्तिमा १–२ महिनाअघि, सकेसम्म ३ महिना वा अगाडि गराउँदा ढुक्क हुन्छ। गहिरो कोठी वा फेरि देखिएको व्यवस्थापनमा, थप समय राख्दा ढुक्क हुन्छ। उही कोठीको पुनः प्रक्रिया (नछुटेको भागको व्यवस्थापन) घाउ शान्त हुने १–३ महिनापछि गर्ने अनुमानित समय हो, र चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। फरक कोठीका लागि, घाउको अवस्था हेरेर उही दिन वा पछिको दिनमा छुट्याएर गर्न सकिने पनि हुन्छ। समयबारे जाँचमा बुझ्नुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| दाग हटाउने लेजर, लाइट थेरापी (फोटोफेसियल) | अन्तराल चाहिन्छ | भागको घाउ शान्त नभएसम्म (करिब २ हप्तादेखि १ महिना अनुमानित) | उही स्थानमा भए घाउको निको हुने कुरालाई प्राथमिकता दिइन्छ। फरक स्थान भए उही दिन वा छोटो अन्तरालमा गर्न सकिने पनि हुन्छ, र चिकित्सकको निर्णयअनुसार हुन्छ |
| बोटक्स (चाउरी उपचारको इन्जेक्सन) | उही दिन मिल्छ | काम गर्ने स्थान र तह फरक भएकाले, इन्जेक्सन गर्ने स्थान र हटाउने स्थान टाढा भए उही दिन गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ। भागमा सियो नछिराउनुहोस् | |
| हायलुरोनिक एसिड इन्जेक्सन | उही दिन मिल्छ | इन्जेक्सन गर्ने स्थान हटाउने स्थानभन्दा टाढा भए उही दिन गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ। संक्रमण रोकथामका लागि, घाउनजिक इन्जेक्सन नगर्नुहोस् | |
| पिलिङ, हाइड्राफेसियल | अन्तराल चाहिन्छ | घाउ राम्ररी बन्द नभएसम्म (१–२ हप्ता वा बढी अनुमानित) | घाउ बाँकी रहेको समयमा एक्सफोलिएसन गर्दा, जलन, संक्रमण र पिग्मेन्टेसनको जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले, शान्त भएपछि गरिन्छ |
| मेडिकल लेजर हेयर रिमुभल (उही स्थान) | अन्तराल चाहिन्छ | घाउ निको भई रातोपन घट्नेसम्म (करिब १ महिना अनुमानित) | घाउ भएको स्थानमा ताप दिँदा पिग्मेन्टेसन वा निको हुन ढिलाइको कारण बन्न सक्ने भएकाले, रिकभरी कुरेर गरिन्छ |
| स्किनकेयर लेजर, वाटर ग्लो इन्जेक्सन जस्ता छाला सुधार्ने प्रक्रिया | अन्तराल चाहिन्छ | घाउ शान्त नभएसम्म (१–२ हप्ता वा बढी अनुमानित) | उही स्थानमा भए घाउको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिइन्छ। फरक स्थान भए चिकित्सकको निर्णयअनुसार अन्तराल मिलाउन सकिने पनि हुन्छ |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- अनुहार वा हात जस्ता छिटो देखिने ठाउँको कोठी वा मुसा भएर चिन्तित व्यक्ति
- उठेको (उभिएको) कोठी समतल बनाउन चाहने व्यक्ति
- मेकअपले पूरै लुकाउन नसकिने कोठी सफा गर्न चाहने व्यक्ति
- डाउनटाइम तुलनात्मक रूपमा छोटो राख्न चाहने व्यक्ति (सामान्यतया हल्का मानिन्छ र फर्कन सजिलो प्रवृत्ति हुन्छ)
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- छोटो समयमा ठूलो कार्यक्रम (विवाह, फोटोसेसन आदि) भएर रातोपन वा खाडल राख्न नचाहने व्यक्तिले समयबारे परामर्श गर्नुपर्छ
- केलोइड बनाउने शरीरको बनावट वा घाउको दाग उठ्ने प्रवृत्ति भएकाहरूले अगाडि नै परामर्श अनिवार्य छ
- आकार, रङ, आकारमा अचानक परिवर्तन भएको कोठी, वा रगत आउने र चिलाउने भएमा, पहिले छाला रोग विशेषज्ञ जस्ता ठाउँमा निदान (मालिग्नेन्ट हो कि होइन पहिचान) गराउनु सिफारिस गरिन्छ
- बलियो घाम लागिरहेको वा नजिकैमा घाम लाग्ने योजना भएका व्यक्तिमा पिग्मेन्टेसनको जोखिम बढ्ने भएकाले, समय सार्ने विचार गर्नु राम्रो हुन्छ
- गर्भवती वा दूध खुवाउने अवस्थामा भएका, वा पुरानो रोग वा औषधि सेवन गरिरहेका व्यक्तिले प्रक्रिया गर्न मिल्छ कि मिल्दैन लगायत अगाडि नै चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्