निप्पल सानो बनाउने / भित्र गडेको निप्पल सुधार्ने: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
सुन्निने र दुखाइ केही दिनदेखि १ हप्ता, टाँका करिब १–२ हप्ता। लुगाले लुकाउन सकिन्छ तर प्रभावित भाग रगडिने र दबिनेबाट सावधान रहनुहोस्।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता अनुमानित (सुन्निएको-दुखाइ तीव्र केही दिन, घाउ शान्त हुन केही हप्तादेखि केही महिना। व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क वर्क वा मानिसका अगाडि देखिने काम भोलिपल्टदेखि केही दिनमा सम्भव हुने प्रायः हुन्छ। लुगाले ढाकिने भएकाले देखिने असर कम हुन्छ, र प्रभावित भाग नरगडिने लुगा लगाए सर्जरीकै दिन घर फर्कने र भोलिपल्ट काममा फर्कने पनि यथार्थपरक मानिन्छ। छाती जोडले रगड्ने वा भारी सामान बोक्ने काम भए, नथाकाई मिलाएर समायोजन गर्नुहोस्। प्रभावमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
स्थानीय एनेस्थेसियामा १५–६० मिनेटजतिको सर्जरी सामान्य हो, र सकिएपछि सोही दिन घर फर्कन सकिने प्रायः हुन्छ। एनेस्थेसियाको असर सकिएपछि दुखाइ र प्वाक-प्वाक हुने महसुस आउने भएकाले, तोकिएको दुखाइ नियन्त्रण औषधिले व्यवस्थापन गरिन्छ। प्रभावित भाग गज र टेपले ढाकिन्छ, नरगडिने भित्रिलुगा र फुर्सदिलो लुगामा बस्नुहोस्। तीव्र व्यायाम, मद्यपान र लामो समयको नुहाइबाट बच्नुहोस्।
सुन्निएको र दुखाइ चरम हुने बेला हुन सक्छ। निप्पल फुलेको देखिने वा तानिएको महसुस हुन सक्छ। डेस्क वर्क जस्ता बसेर गर्ने काम फर्कन सकिने प्रायः हुन्छ, तर प्रभावित भागमा दबाब र पेट लागेर सुत्नेबाट बच्नुहोस्। नुहाउने र गज बदल्ने काम चिकित्सकको निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्।
तीव्र दुखाइ हल्का हुन थाल्ने बेला हो। नीलडाम भएको भए रङ बदलिन थाल्छ। निर्देशन भए यस बेलादेखि सिँचान गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ, तर व्यवहार चिकित्सकको निर्देशनअनुसार गरी नरगडी नरम रूपमा मात्र पखाल्नुहोस्।
सुन्निएको र दुखाइ धेरै हदसम्म शान्त हुने प्रायः हुन्छ। टाँका निकाल्ने भए यसै बेला अनुमानित हो (सोसिने धागो प्रयोग गरेको भए टाँका निकाल्नु नपर्न पनि सक्छ)। घाउमा अझै रातोपन र कठोरता रहन्छ।
दैनिक जीवनका सीमा लगभग हट्ने बेला हो। हल्का व्यायाम र नुहाउने पनि अनुमति मिल्न थाल्छ। घाउको रातोपन रहन्छ, तर बिस्तारै कम देखिँदै जान्छ।
देखिने अवस्था शान्त हुने प्रायः हुन्छ, घाउको रातोपन र कठोरता पनि बिस्तारै हल्का हुँदै जान्छ। तीव्र दबाब र पेट लागेर सुत्ने पनि सामान्यतया समस्या नहुने हुन्छ, तर प्रगतिअनुसार चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
घाउको दाग सेतो र नदेखिने खालको भई शान्त हुने, आकार र भोल्युम पनि स्थिर हुने बेला हो। अन्तिम नतिजा यसै बेला मूल्याङ्कन गरिने प्रायः हुन्छ, सुधारबारे विचार पनि यसपछि नै अनुमानित हो। प्रभावमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निएको (निप्पल र एरियोला वरिपरि) | उच्च | सोही दिन–भोलिपल्ट | ३ दिनदेखि १ हप्तासम्ममा शान्त हुने प्रायः | सानो क्षेत्र भएकाले तीव्र सुन्निने कम हुने प्रवृत्ति छ, तर निप्पल केही समय फुलेको जस्तो देखिन सक्छ। |
| दुखाइ र तानिएको महसुस | उच्च | सोही दिन (एनेस्थेसियाको असर सकिएपछि) | केही दिनदेखि १ हप्तामा हल्का हुने प्रायः | आराम गर्दा प्वाक-प्वाक हुने खालको मात्र हुने प्रायः हुन्छ, रगडिँदा वा दबिँदा दुखाइ बढ्न सक्छ। तोकिएको दुखाइ नियन्त्रण औषधिले सजिलै नियन्त्रण गर्न सकिने दायरा मानिन्छ। |
| नीलडाम | मध्यम | सोही दिन–२ दिनपछि | १–२ हप्तामा पहेँलो भएर हराउने प्रायः | एरियोला वरिपरि सानो रूपमा देखिन सक्छ। देखिने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| घाउबाट थोरै रगत बग्ने वा तरल निस्कने | मध्यम | सोही दिन–केही दिन | केही दिनमा शान्त हुने प्रायः | गजमा थोरै भिज्ने जति सामान्य मानिन्छ। धेरै वा धड्किने खालको रगत लगातार बगे चिकित्सा संस्थामा जानुहोस्। |
| निप्पलको संवेदना परिवर्तन (सुन्निएको जस्तो वा अति संवेदनशील) | मध्यम | सर्जरीपछि तुरुन्तै | केही हप्तादेखि केही महिनामा फिर्ता हुने प्रायः | गडेको निप्पलमा गहिरो सम्म काम गरेको वा सानो बनाउने मात्रा धेरै भएको अवस्थामा देखिने बढी हुन्छ, विरलै लामो समय रहन सक्छ। |
| पाप्रो र तानिएको महसुस | मध्यम | केही दिनपछि | करिब १–२ हप्ता | आफैँ झर्ने कुरा पर्खनुहोस्। जबरजस्ती नहटाउनु महत्त्वपूर्ण छ। |
| गडेको फेरि पुनरावृत्ति हुने (तानिएको फेरि भित्र जाने) | कम | केही हप्तादेखि केही महिना | अवस्थाअनुसार फरक | गडेको निप्पलमा तान्ने तन्तुको बलियोपन वा प्रयोग गरिएको विधिअनुसार पुनरावृत्ति हुन सक्छ, र फेरि सर्जरी आवश्यक हुन सक्छ। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (अनुहार) | सोही दिनदेखि सम्भव हुने प्रायः | प्रभावित भागभन्दा फरक स्थान भएकाले, अनुहारको मेकअपमा सामान्यतया सीमा हुँदैन। |
| मुख धुने र नुहाउने (प्रभावित भागबाहेक) | सोही दिन–भोलिपल्ट | प्रभावित भाग नभिजाई शरीर सफा राख्न सकिन्छ। व्यवहार चिकित्सकको निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्। |
| सिँचान (प्रभावित भाग सहित) | भोलिपल्ट–केही दिनपछि (चिकित्सकको निर्देशनअनुसार) | सुरुमा प्रभावित भाग जोडले नरगडी, नरम रूपमा मात्र पखाल्नुहोस्। टेपको सुरक्षाबारे व्यवहार निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्। |
| नुहाउने (टबमा) | टाँका निकालेपछि–करिब १–२ हप्ता अनुमानित | घाउ शान्त नहुँदासम्म टबमा नुहाउनेबाट बच्नुहोस्। रक्तसञ्चार बढी उत्तेजित भए सुन्निएको र रगत बग्ने लामो समय रहन सक्छ। |
| मद्यपान | केही दिनपछिदेखि (सुन्निएको-दुखाइ शान्त भएपछि) | रक्तसञ्चार बढेर सुन्निएको र नीलडाम लामो समय रहने भएकाले, सर्जरीपछि केही दिन बच्नु उचित हुन्छ। |
| व्यायाम (हल्का व्यायाम) | करिब १–२ हप्तापछि अनुमानित | पसिना, घर्षण र रक्तसञ्चार बढ्नुले घाउमा भार पर्छ। हल्का एरोबिक व्यायामबाट क्रमशः सुरु गर्नुहोस्। |
| व्यायाम (छाती हल्लिने तीव्र व्यायाम र भारी व्यायाम) | करिब २–४ हप्तापछि अनुमानित | दौडने वा स्तन हल्लिने व्यायाम घाउ स्थिर भएपछि मात्र। स्पोर्ट्स ब्रा आदिले स्थिर राख्दा भार कम हुन सजिलो हुन्छ। |
| सौना र चट्टान स्नान | करिब २–३ हप्तापछि अनुमानित | उच्च तापक्रम, पसिना र रक्तसञ्चार बढ्नुले सुन्निएको र घाउको निको हुनेमा असर पर्न सक्ने भएकाले, घाउ स्थिर भएपछि पुनः सुरु गर्नुहोस्। |
| पेट लागेर सुत्ने र प्रभावित भागमा दबाब | करिब २–४ हप्तापछि अनुमानित | निप्पलमा दबाब पर्दा दुखाइ, आकार बिग्रने र स्थिरताको ढिलोपन हुन सक्छ। चित्त फर्काएर वा फुर्सदिलो भित्रिलुगामा बस्नुहोस्। |
| कस्ने भित्रिलुगा वा वायर ब्रा | करिब २ हप्तापछि अनुमानित (रगडिने र दबाब हट्नुपछि) | सर्जरीपछि केही समय प्याड वा गजले सुरक्षित गरी नरगड्ने नरम भित्रिलुगा छान्नुहोस्। |
| स्तनपान | चिकित्सकसँग परामर्श आवश्यक | दूध नली प्रभावित हुने विधि भए भविष्यको स्तनपानमा असर पर्ने सम्भावना हुन्छ। गर्भावस्था वा स्तनपानको योजना भएकाहरूले अगावै अनिवार्य रूपमा परामर्श गर्नुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. स्थानीय एनेस्थेसिया (इन्जेक्सन) सामान्य हो। इच्छा वा क्षेत्रअनुसार हाँसो ग्यास एनेस्थेसिया आदि पनि साथसाथै प्रयोग गर्न सकिन्छ। एनेस्थेसियाको तरिकाबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। सर्जरी स्थानीय एनेस्थेसियामा गरिने भएकाले, सर्जरी हुँदा तीव्र दुखाइ कम हुने मानिन्छ। एनेस्थेसिया इन्जेक्सन लगाउँदा चिलाएको महसुस हुन सक्छ। सर्जरीपछि प्वाक-प्वाक हुने र तानिएको दुखाइ केही दिन रहन सक्छ, तर तोकिएको दुखाइ नियन्त्रण औषधिले सजिलै नियन्त्रण गर्न सकिने दायरा मानिन्छ। प्रभावित भाग रगडिँदा वा दबिँदा दुखाइ बढी देखिने भएकाले, भित्रिलुगा र आसनको ख्याल राख्दा दुखाइ कम गर्न सहयोग पुग्छ। महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- प्रभावित भाग दबाब र रगडाइबाट बचाउनु महत्त्वपूर्ण छ। फुर्सदिलो नरम भित्रिलुगा वा प्याडले सुरक्षित गरी, पेट लागेर सुत्नेबाट बच्दा सुन्निएको र दुखाइ लम्बिनबाट रोक्न सजिलो हुन्छ।
- सर्जरीपछि केही दिन मद्यपान, तीव्र व्यायाम, लामो नुहाइ र सौना जस्ता रक्तसञ्चार धेरै बढाउने कुरा नगरे, सुन्निएको र नीलडाम लामो समय नरहन सक्छ।
- तोकिएको मलम र टेप आदिको हेरचाह निर्देशन, र अस्पताल जाने र टाँका निकाल्ने तालिका पालना गर्नुहोस्। आफैँले निर्णय गरी हेरचाह नछोड्नु महत्त्वपूर्ण छ।
- पाप्रो वा सुरक्षा टेप जबरजस्ती नहटाउनुहोस्। घाउको निको हुने प्रक्रिया बिथोलिए, पिग्मेन्टेसन र घाउको दाग देखिने सम्भावना बढ्न सक्छ।
- घाउ शान्त भएपछि सूर्यको प्रकाश (शरीर देखिने मौसम आदिको प्रत्यक्ष घाम) बाट बच्ने र लगातार आर्द्रता कायम राख्दा घाउको दाग शान्त हुन सजिलो हुन्छ।
- पर्याप्त निद्रा र पोषण लिनुहोस्। धुम्रपानले घाउको निको हुने प्रक्रिया ढिलो बनाउन सक्ने भएकाले, सर्जरीपछि केही समय नगर्नु उपयुक्त मानिन्छ।
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- संक्रमण (रातोपन, तीव्र सुन्निएको, पिप, ज्वरो आदि)। प्रभावित भाग सफा राख्नुहोस्, र असामान्य लक्षण भए चाँडै चिकित्सा संस्थामा जानुहोस्।
- घाउको दाग, केलोइड, पिग्मेन्टेसन। शरीरको बनावट र सर्जरीपछिको हेरचाहअनुसार घाउ देखिन सक्छ।
- दायाँ-बायाँ फरक हुने वा आकार-भोल्युमको नतिजा इच्छाभन्दा फरक हुने सम्भावना। पूर्ण नतिजा नआउँदासम्म निर्णयमा हतार नगर्नु महत्त्वपूर्ण छ।
- निप्पलको संवेदना घट्ने वा अति संवेदनशील हुने। धेरैजसो अस्थायी मानिन्छ, तर विरलै लामो समय रहन सक्छ।
- गडेको निप्पल फेरि पुनरावृत्ति हुने। तान्ने तन्तुको प्रशोधनको मात्रा, शरीरको बनावट र विधिअनुसार फेरि भित्र गड्न सक्छ र फेरि सर्जरी आवश्यक हुन सक्छ।
- दूध नली काट्ने विधिमा, भविष्यको स्तनपानमा असर पर्ने सम्भावना हुन्छ। गर्भावस्था वा स्तनपानको योजना भएकाहरूले अगावै परामर्श गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।
- रक्तसञ्चय, रगत बग्ने, टाँका लगाएको भाग खुल्ने (घाउ फेरि खुल्ने) आदि। दबाब र घर्षणबाट बचेर जोखिम घटाउन सजिलो हुन्छ।
- प्रभाव र नतिजामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र नतिजा ग्यारेन्टी गरिँदैन। चिन्ता लागेको बुँदा सर्जरीअघि चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्।
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह, तातोपानी यात्रा, स्विमिङ सुट, फोटोसुट जस्ता प्रभावित भाग देखिने वा रगडिने सम्भावना भएको योजना भए, घाउ र आकार शान्त होस् भनेर कम्तीमा १ महिनाअघि, सकेसम्म २–३ महिनाअघि सर्जरी सक्नु ढुक्क हुन्छ। सुधार वा थप (दायाँ-बायाँ फरकपना मिलाउने, गडेको पुनरावृत्तिको फेरि सर्जरी आदि) आवश्यक भए, घाउ पूर्ण रूपमा शान्त हुने ३–६ महिनापछि विचार गर्नु सामान्य हो। अन्तिम नतिजाको निर्णय पनि यसै बेला गरिने प्रायः हुन्छ, समय र उपयुक्तता चिकित्सकले निर्णय गर्छन्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| एरियोला सानो बनाउने र स्तनका अन्य सर्जरी (उही स्थान) | उही दिन मिल्छ | चिकित्सकको निर्णयअनुसार | उही सर्जरी अवसरमा सँगै गर्न सकिने प्रायः हुन्छ, र एनेस्थेसिया र डाउनटाइम एकैचोटि गर्न सकिने फाइदा छ। दायरा फैलिँदा सुन्निएको र रिकभरीको अवधि लम्बिन सक्ने भएकाले, उपयुक्तता चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| स्तन ठूलो बनाउने (सिलिकन / बोसो इन्जेक्सन) | अन्तराल चाहिन्छ | केही हप्तादेखि केही महिना (विधि र चिकित्सकको निर्णयअनुसार) | प्रभाव ठूलो भएकाले, सुन्निएको र संक्रमण व्यवस्थापनको दृष्टिकोणले, निप्पलको सानो सर्जरीसँगै गर्ने कि छुट्याउने विधिअनुसार फरक हुन्छ। सँगै गर्न मिल्छ कि मिल्दैन भन्नेबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| बोटक्स र हायलुरोनिक एसिड इन्जेक्सन (अनुहार आदि फरक स्थान) | उही दिन मिल्छ | फरक स्थान भए मूलतः सोही दिन पनि सम्भव हुने प्रायः | प्रक्रिया गरिने स्थान टाढा-टाढा भएकाले एकअर्कामा असर पर्न कम हुने भएकाले, फरक स्थान भए सोही दिन लिन सकिने प्रायः हुन्छ। स्वास्थ्य र योजनाअनुसार चिकित्सकले मिलाउँछन्। |
| मेडिकल लेजर र लाइट थेरापी (छातीवरिपरि लगाउने) | अन्तराल चाहिन्छ | घाउ शान्त हुने करिब १ महिनापछि अनुमानित | सर्जरीपछिको घाउ वा रातोपन भएको स्थानमा लगाउँदा जलन हुन्छ र पिग्मेन्टेसन वा निको हुनेमा बाधा पुग्न सक्ने भएकाले, घाउ स्थिर भएपछि गरिन्छ। |
| लिपोसक्शन (छातीबाहेकको भाग) | अन्तराल चाहिन्छ | शरीरमा पर्ने भार विचार गरी केही हप्ता अन्तराल राख्नु उपयुक्त | फरक स्थान भए पनि पूरै शरीरको रिकभरी भार र कम्प्रेसन ब्यान्डको व्यवस्थापन खप्टिने भएकाले, सँगै गर्ने कि छुट्याउने भन्ने दायरा र डाउनटाइम हेरी चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- निप्पल ठूलो वा लामो भई, स्तनपानपछि तानिएको कुरा चिन्ता लाग्ने व्यक्ति
- गडेको निप्पलमा सरसफाइ (गन्ध वा बारम्बार सुन्निने आदि) वा देखिने कुरा चिन्ता लाग्ने व्यक्ति
- भित्रिलुगा र स्विमिङ सुटमा देखिने तरिका मिलाउन चाहने व्यक्ति
- भविष्यमा स्तनपान गर्ने इच्छा राखी, दूध नली जोगाउने विधिबारे परामर्श गर्न चाहने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- गर्भवती वा स्तनपान गराइरहेका व्यक्ति (समय पछि सार्ने परामर्श सिफारिस गरिन्छ)
- नजिकको भविष्यमा गर्भावस्था वा स्तनपानको योजना भई, दूध नली जोगाउने नीति निर्णय नभएका व्यक्ति
- प्रभावित भागमा संक्रमण वा सुन्निएको अवस्था भएका व्यक्ति (निको भएपछि मात्र विचार गरिन्छ)
- केलोइड प्रकृति भएर, घाउको दागको जोखिम राम्रोसँग नबुझेका वा परामर्श नगरेका व्यक्ति
- मधुमेह जस्ता घाउ निको हुने प्रक्रियामा असर पार्ने रोगको नियन्त्रण अपर्याप्त भएका व्यक्ति (चिकित्सकको निर्णय आवश्यक)
- नतिजामा अत्यधिक पूर्णताको अपेक्षा राखी, व्यक्तिगत फरक र पुनरावृत्तिको सम्भावना स्वीकार्न नसक्ने व्यक्ति