エクソソーム（点滴・導入）: डाउनटाइम
यस पृष्ठमा परिचय गराइएका औषधिहरूमा जापानभित्र औषधिको रूपमा स्वीकृति नपाएका पनि समावेश हुन सक्छन्। यी चिकित्सकको जिम्मेवारीमा व्यक्तिगत रूपमा आयात गरिएका औषधि आदि हुन्, र जापानमा स्वीकृत औषधिसरहकै प्रभावकारिता र सुरक्षाको ग्यारेन्टी हुँदैन। उही सामग्री भएको जापानमा स्वीकृत औषधि नहुन पनि सक्छ। कथंकदाचित स्वास्थ्यमा हानि पुगेमा पनि, औषधिको साइड इफेक्टबाट हुने हानिको राहत प्रणाली (医薬品副作用被害救済制度) को दायरामा पर्दैन। विदेशहरूमा भएको सुरक्षासम्बन्धी जानकारी औषधिपिच्छे फरक हुन्छ। प्रक्रिया लिनुअघि अनिवार्य रूपमा चिकित्सकबाट पर्याप्त व्याख्या सुन्नुहोस्।
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
ड्रिपमा सुई हालेको ठाउँमा हल्का रातोपन, इन्जेक्सनमा सियोको दाग र रातोपन केही घण्टादेखि केही दिनसम्म रहन सक्छ। जापानमा अस्वीकृत पदार्थ प्रयोग हुने कुरामा ध्यान दिनुहोस्।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि केही घण्टादेखि केही दिनसम्म (ड्रिपको हकमा प्रायः सोही दिन शान्त हुन्छ, माइक्रोनिडल इन्जेक्सनमा रातोपन २–३ दिनसम्म रहन सक्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया प्रायः सोही दिनदेखि सम्भव मानिन्छ (इन्जेक्सनपछिको रातोपन चिन्ता लागे मेकअपले छोप्न सकिन्छ) लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
ड्रिपको हकमा सुई हालेको ठाउँमा हल्का रातोपन देखिन सक्छ, तर धेरैजसो सोही दिन शान्त हुन्छ भनिन्छ। इन्जेक्सनको हकमा रातोपन, पोल्ने अनुभव र साना सियोका दाग देखिन सक्छ, चिसो सेकाइले सजिलो हुन्छ भनिन्छ। सोही दिन प्रभावित ठाउँ जोडले नरगड्नुहोस्, तीव्र व्यायाम, रक्सी सेवन र लामो समय नुहाउनबाट टाढा बस्दा ढुक्क हुन्छ। हालत बिग्रिने वा चिलाउने जस्ता परिवर्तन देखिए चाँडै चिकित्सा संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्।
ड्रिपको सुई हालेको ठाउँको रातोपन धेरैजसोका लागि लगभग नियन्त्रणमा आउँछ भनिन्छ। इन्जेक्सनपछिको रातोपन बाँकी रहन सक्छ, तर मेकअपले छोप्न मिल्ने स्तरमा शान्त हुनु सामान्य हो। सुख्खापन महसुस हुन सक्ने भएकाले सधैँभन्दा बढी मोइस्चराइज गर्दा ढुक्क हुन्छ।
इन्जेक्सन गरेको ठाउँको रातोपन र सियोको दाग पनि प्रायः देखिनु घट्ने समय हो। नीलडाम आएको भए यस समयतिर नीलो दागको रूपमा देखिन सक्छ, तर बिस्तारै हल्का हुँदै जाने प्रवृत्ति हुन्छ।
रातोपन र सियोको दाग प्रायः थाहा नपाइने हुन्छ। नीलडाम भए पनि पहेँलो हुँदै हल्का हुँदै जान्छ र कन्सिलरले छोप्न मिल्ने स्तरमा हुनु सामान्य हो। छालाको अवस्थामा परिवर्तन महसुस गर्न थाल्ने व्यक्ति पनि हुन्छन्, तर अनुभवमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
देखिने डाउनटाइम प्रायः शान्त हुने समय हो। एकपटकमा ठूलो परिवर्तन महसुस गर्न गाह्रो हुन सक्ने भएकाले, संस्थाअनुसार धेरैपटक प्रक्रिया लिन सुझाव दिइन सक्छ, तर प्रभावकारितालाई पुष्टि गर्ने सरकारी मूल्याङ्कन स्थापित भइसकेको नभएकाले, पटक र नीति चिकित्सकसँग राम्रोसँग परामर्श गरेर तय गर्नुहोस्।
छालाको गुणस्तरमा परिवर्तन ल्याउने उद्देश्यले निश्चित अन्तरालमा दोहोर्याउने केस हुन्छन्। तर एक्सोसोम प्रयोग गरिने पदार्थ जापानमा अस्वीकृत भएकाले, प्रभाव र सुरक्षाको दृष्टिकोणमा अनिश्चितता रहन्छ, त्यसैले जारी राख्ने आवश्यकता वा नराख्ने र अन्तरालबारे चिकित्सकको जाँच लिएर निर्णय गर्न सुझाव दिइन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| ड्रिपको सुई हालेको ठाउँमा रातोपन र हल्का सुन्निएको | मध्यम | प्रक्रिया लगत्तै | केही घण्टादेखि १ दिन | ड्रिपको हकमा सुई हालेको हातआदिमा अस्थायी रातोपन वा सानो सुन्निएको देखिन सक्छ, तर धेरैजसो सोही दिन शान्त हुन्छ भनिन्छ। |
| इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा रातोपन र ग्यास्ट्री (तातो लाग्ने भावना) | मध्यम | प्रक्रिया लगत्तै | केही घण्टादेखि ३ दिन | माइक्रोनिडल, वाटर ग्लो इन्जेक्सन वा लेजरद्वारा छालामा प्रवेश गराउँदा रातोपन वा पोल्ने अनुभव हुन सक्छ। प्रयोग गरिने विधिअनुसार मात्रा र रहने समय फरक हुन्छ भनिन्छ। |
| साना सियोका दाग र सानो सुन्निएको | मध्यम | प्रक्रिया लगत्तै | केही घण्टादेखि १ दिन | वाटर ग्लो इन्जेक्सन जस्तो थोप्ला-थोप्ला गरी इन्जेक्सन गर्ने विधिमा, इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा अस्थायी रातोपन वा सुन्निएको देखिन सक्छ, तर छोटो समयमा नदेखिने भइजाने प्रवृत्ति हुन्छ। |
| नीलडाम (नीलो-कालो दाग) | कम | सोही दिनदेखि भोलिपल्टसम्म | १–२ हप्ता | ड्रिपको सुई हालेको ठाउँमा वा इन्जेक्सनको सियोले मसिना नसामा लाग्दा देखिन सक्छ। छाला पातलो भएको ठाउँमा देखिने प्रवृत्ति बढी हुन्छ भनिन्छ। |
| सुन्निएको महसुस र थकान लाग्ने अनुभव | कम | प्रक्रिया लगत्तैदेखि केही दिनसम्म | केही दिन | इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा सुन्निएको महसुस, वा ड्रिपपछि अस्थायी थकान महसुस गर्ने व्यक्ति हुन्छन्, तर धेरैजसो आफैँ शान्त हुन्छ भनिन्छ। |
| चिलाउने, दाग देखिनेजस्ता एलर्जीसदृश प्रतिक्रिया | कम | प्रक्रिया चलिरहेकोदेखि प्रक्रियापछिसम्म | व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ | प्रयोग गरिएको पदार्थप्रति शरीरले प्रतिक्रिया देखाई चिलाउने, दाग देखिने, हालत बिग्रिने आदि हुन सक्छ। असामान्य महसुस भएमा तुरुन्तै प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप | भोलिपल्टदेखि (इन्जेक्सन गरेको ठाउँ छोडे सोही दिन पनि मिल्न सक्छ) / ड्रिप मात्र भए सोही दिनदेखि मिल्छ | इन्जेक्सन लिएको लगत्तै इन्जेक्सन बिन्दु वा प्रक्रिया गरेको ठाउँलाई जोडले नरगड्नुहोस्। संस्थाअनुसार निर्देशन फरक हुन सक्छ। |
| अनुहार धुने | सोही दिनदेखि (नरगड्ने गरी सावधानीपूर्वक) | इन्जेक्सन लिएको भए, सोही दिन जोडले मालिस वा घर्षणबाट टाढा बस्दा ढुक्क हुन्छ। |
| शावर | सोही दिनदेखि मिल्छ भनिन्छ | न्यानो शावर सामान्यतया समस्या नहुने भनिन्छ। ड्रिपको सुई हालेको ठाउँलाई नरगड्नुहोस्। |
| बाथटबमा नुहाउने | भोलिपल्टदेखि (सोही दिन छोटो समयका लागि न्यानो पानीमा मात्र) | सोही दिन लामो समय नुहाउँदा रगत सञ्चार बढेर रातोपन र नीलडाम देखिन सक्ने भएकाले टाढा बस्दा ढुक्क हुन्छ। |
| रक्सी सेवन | भोलिपल्टदेखि | सोही दिन रक्सी सेवन गर्दा नीलडाम र रातोपन देखिने सम्भावना बढ्न सक्ने भएकाले टाढा बस्दा ढुक्क हुन्छ। ड्रिपपछि शरीरको अवस्थामा परिवर्तनप्रति पनि ध्यान दिनुहोस्। |
| व्यायाम | भोलिपल्टदेखि (हल्का व्यायाम) / तीव्र व्यायाम २–३ दिनपछिदेखि अनुमानित | प्रक्रिया लिएको लगत्तैको तीव्र व्यायामले रातोपन र सुन्निएको निम्त्याउन सक्छ भनिन्छ। |
| सौना र चट्टान स्नान | २–३ दिनपछिदेखि अनुमानित | उच्च तापले रगत सञ्चार बढाई रातोपन र नीलडाम देखिन सक्ने भएकाले केही दिन टाढा बस्दा ढुक्क हुन्छ। |
| घाम र यूभी सुरक्षा (इन्जेक्सन लिएको भए) | प्रक्रिया लगत्तैदेखि केही दिनसम्म विशेष गरी | माइक्रोनिडल वा लेजरले छालामा प्रवेश गराएको भए, प्रक्रियापछिको छाला उत्तेजनाप्रति संवेदनशील हुने भएकाले सनस्क्रिन आदिले यूभी सुरक्षा गर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| मोइस्चराइज (इन्जेक्सन लिएको भए) | सोही दिनदेखि | इन्जेक्सनपछि सुख्खा हुन सक्ने भएकाले, कम उत्तेजक मोइस्चराइजर राम्रोसँग लगाउँदा छालाको अवस्था कायम राख्न सजिलो हुन्छ भनिन्छ। |
| ड्रिपको सुई हालेको ठाउँमा दबाब र रगत रोक्ने | प्रक्रिया लगत्तै (केही मिनेट राम्रोसँग थिच्ने) | ड्रिपको सुई झिकेपछि नीलडाम रोक्नका लागि, निर्देशनअनुसार केही समय दबाब दिएर रगत रोक्दा ढुक्क हुन्छ। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: एकदमै हल्का. ड्रिपमा प्रायः एनेस्थेसियाबिनै लिन मिल्छ। इन्जेक्सनमा विधि र चाहनाअनुसार सतही एनेस्थेसिया क्रिम वा चिसो सेकाइ सँगै प्रयोग गर्न सकिन्छ। विस्तृत जानकारीका लागि चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। ड्रिपमा रगत लिँदा वा साधारण ड्रिपमा हुनेजस्तै सुई घोच्दा हुने चिलाउने दुखाइ सामान्य मानिन्छ। इन्जेक्सनमा माइक्रोनिडल, वाटर ग्लो इन्जेक्सन वा लेजर जस्ता विधिअनुसार पोल्ने वा हल्का दुखाइ महसुस हुन सक्छ। महसुस हुने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र दुखाइको चिन्ता भएकालाई सतही एनेस्थेसिया (क्रिम) वा चिसो सेकाइ सँगै प्रयोग गरिने पनि हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- प्रक्रिया लगत्तै प्रभावित ठाउँ चिसो सेकाउनुहोस्, र सोही दिन रक्सी सेवन, तीव्र व्यायाम, लामो समय नुहाउने, सौना जस्ता रगत सञ्चार अत्यधिक बढाउने कामबाट टाढा बस्दा रातोपन र नीलडाम देखिने सम्भावना कम हुने प्रवृत्ति हुन्छ।
- इन्जेक्सन लिएको भए, प्रक्रियापछिको छाला उत्तेजनाप्रति संवेदनशील हुन सक्ने भएकाले, मोइस्चराइज र यूभी सुरक्षा राम्रोसँग गर्दा छालाको अवस्था कायम राख्न सजिलो हुन्छ भनिन्छ।
- नीलडाम सजिलै देखिने शरीर भएकाहरूले सेवन गरिरहेको औषधि वा सप्लिमेन्ट (रगत पातलो बनाउने औषधि आदि) बारे पहिले नै चिकित्सकसँग परामर्श गर्दा जोखिम व्यवस्थापनमा सहयोगी हुन सक्छ।
- महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भएमा, रातोपन र नीलडामको सम्भावना विचार गरेर, कार्यक्रमको केही दिनदेखि १ हप्ताअघि नै प्रक्रिया लिँदा ढुक्क हुन्छ।
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- एक्सोसोम प्रयोग गरिने ड्रिप, इन्जेक्सन वा प्रवेश गराउने पदार्थ हाल जापानमा औषधि वा चिकित्सा उपकरणको रूपमा स्वीकृत छैन। प्रभावकारिता र सुरक्षालाई पुष्टि गर्ने सरकारी मूल्याङ्कन स्थापित भइसकेको छैन, र दीर्घकालीन सुरक्षाबारे पनि थाहा नभएको भाग रहेको भनिन्छ।
- एक्सोसोम वा स्टेम सेल कल्चर गरेको तरल प्रयोग गर्ने उपचार, विवरणअनुसार पुनर्जनन चिकित्सासम्बन्धी सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने ऐन अन्तर्गतको प्रक्रियाको दायरामा पर्न सक्ने भनिन्छ। चिकित्सा संस्थाले कस्तो व्यवस्थापन र प्रक्रिया मार्फत उपलब्ध गराइरहेको छ भनी पहिले नै जाँच गर्दा ढुक्क हुन्छ।
- प्रयोग गरिने पदार्थप्रति एलर्जी प्रतिक्रिया (चिलाउने, दाग देखिने, पित्त उठ्ने आदि) वा विरलै हालत बिग्रिने, शरीरको अवस्थामा परिवर्तन हुन सक्छ। ड्रिपमा भासोभ्यागल प्रतिक्रिया (हालत बिग्रिने, टाउको फन्फनाउने) आदि पनि हुन सक्छ। असामान्य महसुस भएमा तुरुन्तै प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्।
- ड्रिपको सुई हालेको ठाउँ वा इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा रातोपन, नीलडाम, सुन्निएको र दुखाइ हुन सक्छ। इन्जेक्सनमा विधिअनुसार रातोपन र पोल्ने मात्रा फरक हुन्छ।
- संक्रमण, वा सरसफाइ व्यवस्थापन र पदार्थको गुणस्तर पर्याप्त नभएको अवस्थाको जोखिम औँल्याइएको छ। पदार्थको स्रोत र व्यवस्थापन प्रणालीबारे पहिले नै जाँच गर्नुहोस्, र शंका लागे चिकित्सकसँग व्याख्या माग्नु महत्त्वपूर्ण छ।
- गर्भवती वा दूध खुवाइरहेका, पुरानो रोग वा औषधि सेवन गरिरहेकाहरूले लिन नमिल्ने हुन सक्छ। पहिले नै अनिवार्य रूपमा चिकित्सकलाई जानकारी दिनुहोस्।
- असरको अनुभव र देखिने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे ठूलो फरक हुन्छ, र स्पष्ट परिवर्तन महसुस नहुन पनि सक्छ। लिने वा नलिने, पटक र नीतिबारे, अस्वीकृत भएको कुरा पनि ध्यानमा राखी अनिवार्य रूपमा चिकित्सकको जाँच लिएर परामर्श गर्नुहोस्।
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह वा फोटोसुट जस्ता कार्यक्रम भएमा, इन्जेक्सनपछिको रातोपन र नीलडामको सम्भावना विचार गरी, कार्यक्रमको केही दिनदेखि १ हप्ताअघिसम्ममा लिँदा ढुक्क हुन्छ। ड्रिप मात्र भए पनि शरीरको अवस्थामा परिवर्तन छैन भनी जाँच गर्न पर्याप्त समय राखेर योजना बनाउँदा ढुक्क हुन्छ। निश्चित अन्तरालमा दोहोर्याउने केस हुन्छन्, तर एक्सोसोम प्रयोग गरिने पदार्थ जापानमा अस्वीकृत भएकाले, उपयुक्त अन्तराल र पटकबारे स्थापित मापदण्ड छैन। छाला र शरीरको अवस्था हेर्दै, अन्तराल र निरन्तरताको आवश्यकतालाई चिकित्सकको निर्देशनअनुसार निर्णय गर्नुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| स्किन बुस्टर (वाटर ग्लो इन्जेक्सन) | उही दिन मिल्छ | सोही दिन इन्जेक्सनको माध्यमको रूपमा सँगै प्रयोग गरिने पनि गरिन्छ | वाटर ग्लो इन्जेक्सनको विधि प्रयोग गरी एक्सोसोम पदार्थलाई छालामा प्रवेश गराइने पनि गरिन्छ। सियोको दाग र रातोपन खप्टिन सक्ने भएकाले, मात्रा र स्थान चिकित्सकले मिलाउँछन्। मिल्छ कि मिल्दैन छालाको अवस्थाअनुसार चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| माइक्रोनिडल (सुई प्रक्रिया) | उही दिन मिल्छ | सोही दिन इन्जेक्सनको माध्यमको रूपमा सँगै प्रयोग गरिने पनि गरिन्छ | सूक्ष्म सियोले छालामा साना प्वाल बनाई त्यहाँबाट एक्सोसोम पदार्थ प्रवेश गराउने उद्देश्यले संयोजन गरिने पनि गरिन्छ। रातोपन देखिन सक्ने भएकाले, प्रक्रियापछिको हेरचाह र तालिका चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| लेजर टोनिङ / फ्र्याक्सनल लेजर | उही दिन मिल्छ | सोही दिन इन्जेक्सनको माध्यमको रूपमा प्रयोग गर्ने वा छालाको अवस्थाअनुसार केही दिन अन्तराल राख्ने पनि गरिन्छ | लेजरले छालामा प्रवेश मार्ग बनाई प्रवेश बढाउने संयोजनको साथै, फरक दिनमा गर्ने पनि हुन्छ। तापोत्ता र रातोपन खप्टिन सक्ने भएकाले, क्रम र अन्तराल चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| HIFU (हाइफु) | अन्तराल चाहिन्छ | रातोपन र सुन्निएको शान्त भएपछि (केही दिनदेखि १ हप्ता जति अनुमानित) | ताप दिने प्रक्रिया र इन्जेक्सनलाई एउटै समयमा गर्दा छालामा भार खप्टिन सक्छ। नतिजा बुझ्न गाह्रो नहोस् भनेर, क्रम र अन्तराल चिकित्सकसँग परामर्श गर्न सुझाव दिइन्छ। |
| बोटक्स इन्जेक्सन / हायलुरोनिक एसिड इन्जेक्सन | अन्तराल चाहिन्छ | नीलडाम र सियोको दाग खप्टिन सक्ने भए केही दिन अन्तराल राख्न सकिन्छ | उद्देश्य फरक भएका इन्जेक्सन उपचारसँग संयोजन गरिने पनि हुन्छ, तर सियोको दाग र नीलडाम खप्टिँदा नतिजा छुट्याउन गाह्रो हुन सक्छ। अस्वीकृत पदार्थ प्रयोग हुने कुरा पनि ध्यानमा राखी, क्रम र अन्तरालबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- छालाको गुणस्तर र पूरै शरीरको अवस्था मिलाउनमा चासो भएकाहरू
- जापानमा अस्वीकृत प्रक्रिया हो भन्ने बुझेर विचार गर्न चाहनेहरू
- तुलनात्मक रूपमा हल्का डाउनटाइममा लिन मिल्ने प्रक्रिया खोज्नेहरू
- अन्य छाला-सुधार तथा इन्जेक्सन प्रक्रियासँग संयोजन गरेर परामर्श गर्न चाहनेहरू
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- गर्भवती वा दूध खुवाइरहेका, वा नजिकैमा गर्भवती हुन चाहनेहरू
- पदार्थप्रति एलर्जीको इतिहास भएकाहरू
- प्रक्रिया गर्ने ठाउँमा संक्रमण वा सूजन भएकाहरू
- अस्वीकृत पदार्थ प्रयोग हुने कुराप्रति चिन्ता भई पर्याप्त सन्तुष्टि नभएकाहरू
- पुरानो रोग वा औषधि सेवनका कारण चिकित्सकले अनुपयुक्त ठानेकाहरू