नाकको डिल हटाउने (ह्याम्प रिसेक्सन): डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
गिप्स स्थिरीकरण करिब १ हप्ता। सुन्निने र नीलडाम १–२ हप्तामा कम देखिने हुन्छ, पूर्ण नतिजाका लागि ३–६ महिना अनुमानित छ।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता (धेरै सुन्निने÷नीलडाम करिब १ हप्ता, स्थिरीकरण करिब ५–७ दिन)। व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया गिप्स निकालिने सर्जरीपछि ५–७ दिन एउटा अनुमान हो। मास्क र चस्माले लुकाउन सकिने वातावरण भए, नीलडामको अवस्थाअनुसार केही दिनदेखि १ हप्तामा फर्कने व्यक्ति धेरै हुन्छन्, तर रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
सर्जरी सकिएपछि नाकमा गिप्स (स्थिरीकरण सामग्री) लगाइएको अवस्थामा घर फर्किनुहुन्छ। एनेस्थेसियाको असर हट्दा कमजोर दुखाइ वा दबाबको महसुस हुन सक्छ, तर दिइने औषधिले कम हुने प्रायः हुन्छ। नाक थुनिएको महसुस बढी हुन सक्छ र मुखबाट सास फेर्नुपर्ने हुन्छ। रगत बग्न नरोकियोस् भनेर आराम गर्दै टाउको माथि उठाएर बस्नुहोस्।
सुन्निने र नीलडाम उच्चतम बिन्दुनजिक पुग्ने समय हो। आँखामुनि र आँखाको भित्री कुना वरिपरि नीलडाम देखिन सक्छ। धेरै चिसो नपार्ने गरी हल्का सेकाइ गर्नुहोस्, र निहुरिने वा टाउको तल गर्ने गतिविधि कम गर्नुहोस्। दुखाइ बढी हुने बेला जबर्जस्ती नगरी आराम गर्नुहोस्।
धेरै दुखाइ कम हुने समय हो। सुन्निएको अझै रहन्छ तर उच्चतम बिन्दु घट्न सुरु हुने प्रायः हुन्छ। नीलडामको रङ गाढा देखिन सक्छ। गिप्स भने लगाइरहनुहोस्।
गिप्स (स्थिरीकरण सामग्री) निकालिने र आवश्यक भए टाँका पनि निकालिने समय हो। स्थिरीकरण हटेपछि सहज महसुस हुन्छ, तर नाकको रेखामा अझै सुन्निपना रहन्छ र यो अन्तिम आकार होइन। नीलडाम पहेँलो हुँदै हल्का हुन्छ र कन्सिलरले लुकाउन सजिलो हुन्छ।
ठूलो सुन्निएको र नीलडाम कम देखिने हुन्छ र नजिकबाट हेर्दा पनि थाहा नपाइने व्यक्ति धेरै हुन्छन्। छेउबाट हेर्दाको नाकको रेखा सफा देखिन थाल्छ, तर सानो सुन्निपना अझै रहन्छ।
दैनिक जीवनमा लगभग नटहल्ने अवस्थामा पुग्ने व्यक्ति धेरै हुन्छन्। नाकको रेखाको आकार स्थिर हुँदै जान्छ, तर सानो सुन्निपना वा कडापन रहन सक्छ।
सुन्निपना पूर्ण रूपमा हट्दै छोट्याइएको हड्डीको रेखा स्थिर भई अन्तिम नतिजानजिक पुग्ने समय हो। नाकको टुप्पो÷रेखाको सुन्निपना पनि यही समयसम्ममा लगभग ठीक हुने प्रायः हुन्छ भनिन्छ। रिकभरीको गतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने (नाकको रेखा÷नाकको जरा) | उच्च | सर्जरीकै दिनदेखि | धेरै सुन्निने करिब १ हप्ता, हल्का सुन्निएको भने १–३ महिनासम्म बिस्तारै कम हुँदै जान्छ | हड्डीमा काम गरिने भएकाले आँखा वरिपरिदेखि गालासम्म फैलिन सक्छ। कम हुने गति व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ |
| नीलडाम (आँखामुनि÷आँखाको भित्री कुना वरिपरि) | मध्यम | भोलिपल्टदेखि ३ दिनसम्म | सामान्यतया १–२ हप्तामा पहेँलो हुँदै हल्का हुन्छ | हड्डी काट्ने मात्रा र शरीरको बनावटअनुसार देखिने तरिका फरक हुन्छ, कतिपयलाई त्यति देखिँदैन |
| नाक थुनिने÷सास फेर्न गाह्रो हुने | उच्च | सर्जरीकै दिनदेखि | भित्री सुन्निएको १–२ हप्तामा कम हुँदै सामान्यतया बिस्तारै सुध्रिन्छ | नाकभित्र स्थिरीकरण सामग्री वा गज राखिएको भए, त्यो निकालिनेसम्म रहन सक्छ |
| दुखाइ÷कमजोर असहजता | मध्यम | सर्जरीकै दिनदेखि | धेरै दुखाइ केही दिन, असहजता वा तनाव भने २–४ हप्तासम्म रहन सक्छ | अधिकांश समयमा दिइने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने दायराभित्र हुन्छ भनिन्छ। दुखाइ धेरै भए चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस् |
| गिप्स (स्थिरीकरण सामग्री) लगाइने | उच्च | सर्जरीकै दिन | करिब ५–७ दिन | छोट्याइएको हड्डीको आकार स्थिर बनाउन लगाइन्छ। लगाइने अवधि प्रक्रियाअनुसार फरक हुन्छ |
| नाकको टुप्पो÷नाकको रेखामा सुन्निपना कमजोर हुने | मध्यम | सर्जरीकै दिनदेखि | केही हप्तादेखि केही महिनासम्ममा बिस्तारै ठीक हुने प्रायः हुन्छ | अस्थायी सुन्निपना हो, धेरैजसो समयसँगै फर्किन्छ तर कहिलेकाहीँ लामो समय लाग्न सक्छ |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (नाकबाहेक) | भोलिपल्टदेखि (घाउ र गिप्स नछोई आँखा÷ओठ वरिपरि गर्न मिल्ने प्रायः) | नाक वरिपरि र गिप्स वरिपरि नछुनुहोस्। निर्देशन चिकित्सा संस्थाअनुसार फरक हुन्छ |
| मेकअप (नाकको रेखा÷घाउमाथि) | टाँका÷गिप्स निकालेपछि (सर्जरीपछि करिब ७ दिन) एउटा अनुमान | घाउ शान्त भएपछि, कम जलन दिने सामानदेखि सुरु गर्नुहोस् |
| मुख धुने | गिप्स निकालेपछि (सर्जरीपछि करिब ७ दिन) एउटा अनुमान। त्यसअघि नाक नभिजाई अनुहार वरिपरि पुछ्ने मात्र | गिप्स भिजे स्थिरीकरण खुकुलो हुन सक्ने भएकाले, लगाइरहेको बेला यसो नगर्नुहोस् |
| शावर | भोलिपल्टदेखि (घाँटीमुनि। अनुहार÷नाक नभिजाई) सामान्यतया | गिप्स नखुलेसम्म नाक वरिपरि नभिजाउनुहोस् |
| नुहाउने (गुनगुने पानीमा डुबेर) | गिप्स निकालेपछि (सर्जरीपछि करिब ७ दिन) देखि बिस्तारै। धेरै बेर÷तातो पानी करिब २ हप्ता नगर्नु उपयुक्त | रक्तसञ्चार बढेमा सुन्निने र नीलडाम लामो समय रहन सक्छ |
| मद्यपान | १–२ हप्तापछि थोरैबाट सुरु गर्नु उपयुक्त | रक्तप्रवाह बढेर सुन्निएको÷नीलडाम बिग्रन सक्ने भएकाले, केही समय कम राख्नुहोस् |
| व्यायाम (हल्का व्यायाम) | २ हप्तापछि हल्कादेखि सुरु गर्नु उपयुक्त | पसिना र रक्तसञ्चार बढ्दा सुन्निएको लामो समय रहन सक्छ |
| व्यायाम (कडा व्यायाम÷तौल उठाउने) | ३–४ हप्तापछि एउटा अनुमान | जोड लगाउँदा वा झट्का लाग्दा रगत बग्न वा आकार बिग्रन सक्छ |
| सौना÷ग्यानबन्योकु (तातो ढुङ्गा स्नान) | ३–४ हप्तापछि एउटा अनुमान | पसिना र उच्च तापले सुन्निएको बढाउन सक्छ |
| चस्मा÷सनग्लास (नाकको रेखामा राखिने खालको) | ४–६ हप्तापछि एउटा अनुमान | छोट्याइएको हड्डी स्थिर नहुँदासम्म नाकको रेखामा दबाब नपार्नुहोस्। स्थिरीकरण भइरहेको बेला वा त्यसको ठीक पछि गालामा राख्ने उपाय वा कन्ट्याक्ट लेन्समा फेर्ने विचार गर्नुहोस् |
| कन्ट्याक्ट लेन्स | भोलिपल्टदेखि (आँखामा समस्या नभए गर्न मिल्ने प्रायः) | नीलडामले आँखा वरिपरि सुन्निएको भए जबर्जस्ती नगर्नुहोस् |
| घोप्टो सुत्ने÷छेउ फर्केर सुत्ने | २ हप्तापछि एउटा अनुमान। त्यसअघि टाउको माथि उठाएर उत्तानो सुत्नुहोस् | नाकमा दबाब पर्दा आकार बिग्रन वा सुन्निने कारण बन्न सक्छ |
| जोडले सिनान गर्ने÷हाच्छ्युँ गर्ने | २ हप्तासम्म कम गर्नुहोस् (हाच्छ्युँ आउँदा मुख खोलेर छाड्नुहोस्) | दबाब पर्दा रगत बग्न वा सुन्निने कारण बन्न सक्छ |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: मध्यम. अन्तःशिरा एनेस्थेसिया (सुतेको बेला गरिने विधि) वा स्थानीय एनेस्थेसिया आदि हुन्छन्, प्रक्रिया र चिकित्सा संस्थाअनुसार फरक हुन्छ सर्जरीको समयमा एनेस्थेसियाको असरले दुखाइ नियन्त्रणमा रहन्छ। सर्जरीपछि केही दिनसम्म कमजोर दुखाइ वा दबाबको महसुस हुन सक्छ, तर दिइने दुखाइ निवारक औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने दायराभित्र हुने प्रायः हुन्छ भनिन्छ। हड्डीमा काम गरिने भएकाले नाक वरिपरि असहजता वा तनाव केही समय रहन सक्छ। दुखाइको महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- सर्जरीपछि २–३ दिन टाउको माथि उठाएर आराम गर्नुहोस् र बेलाबेला सेकाएर सुन्निने र नीलडामको उच्चतम बिन्दु हल्का बनाउनुहोस्
- स्थिरीकरण सामग्री (गिप्स) आफैँ निर्णय गरेर नखोल्नुहोस्, भिजाउनबाट जोगाएर निर्देशनअनुसार लगाइराख्नुहोस्
- मद्यपान, कडा व्यायाम, सौना, धेरै बेर नुहाउने जस्ता रक्तसञ्चार बढाउने काम २–४ हप्तासम्म कम गर्नुहोस्
- नुनको मात्रा धेरै नखाई, पानी र प्रोटिन राम्रोसँग लिएर सुन्निपना नथुपारिने बनाउनुहोस्
- घोप्टो सुत्ने वा नाकमा दबाब पर्ने कुरा नगर्नुहोस्, जोडले नाक नसिनान्नुहोस् र नछुनुहोस्
- धुम्रपानले रक्तप्रवाह बिगार्छ र निको हुन ढिलो गर्न सक्ने भएकाले, सर्जरीअघि-पछि सकेसम्म कम गर्नुहोस्
- चिकित्सकको निर्देशनअनुसार जाँच÷टाँका निकाल्न जानुहोस्, र चिन्ता लाग्ने लक्षण भए चाँडै परामर्श लिनुहोस्
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- दुवैतिर बराबर नहुने वा सोचेभन्दा फरक आकार बन्न सक्छ, र सुधार्न फेरि सर्जरी चाहिने हुन सक्छ
- छोट्याइएको हड्डी वा कार्टिलेजको जोर छोइँदा वा खप्टिएको भाग देखिन सक्छ (ओपन रुफ विकृति आदि)
- इन्फेक्सन, हेमाटोमा, घाउको दागमा रातोपन वा कडापन हुन सक्छ
- नाक थुनिने वा सास फेर्न गाह्रो हुने कुरा जारी रहन वा नयाँ रूपमा देखिन सक्छ
- नाकको टुप्पो÷रेखामा सुन्निपना÷झमझमी रहन सक्छ (प्रायः फर्किन्छ तर कहिलेकाहीँ लामो समय लाग्न सक्छ)
- सुन्निने र नीलडाम कम हुने गतिमा ठूलो व्यक्तिगत फरक हुन्छ, अनुमानभन्दा लामो समय लाग्न सक्छ
- असर र नतिजामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ र नतिजा ग्यारेन्टी गरिँदैन। चिन्ता लाग्ने वा शंका लागेको कुरा अनिवार्य रूपमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह वा फोटोसुट जस्तो कार्यक्रम भए, सुन्निपना पूरै हटोस् भनेर कम्तीमा १–२ महिनाअघि, सकेसम्म ३–६ महिनाअघि गराउनु ढुक्क हुन्छ। नतिजा स्थिर हुने गतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। सुधारसहितको पुनः सर्जरी, सुन्निएको शान्त भई आकार स्थिर हुने सर्जरीपछि ६ महिनापछिलाई सामान्य अनुमान मानिनु धेरै हुन्छ। तन्तुको अवस्थाअनुसार अझ बढी कुर्नुपर्ने पनि हुन्छ, समय चिकित्सकको निर्णयमा भर पर्छ।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| नाकको टुप्पो÷पूरै नाकको सर्जरी | उही दिन मिल्छ | उपयुक्त भए सर्जरीकै दिन गरिन्छ | उही सर्जरीमा सँगै गरिनु सामान्य हो, र डाउनटाइमलाई एकैपटक समेट्न सजिलो हुन्छ। उपयुक्तता चिकित्सकको निर्णयमा भर पर्छ। |
| हायलुरोनिक एसिड (नाकको रेखामा) इन्जेक्सन | सिफारिस गरिँदैन | ३–६ महिनापछि नतिजा हेरेर निर्णय गर्नुहोस् | हड्डी छोट्याएर रेखा मिलाउने सर्जरी र इन्जेक्सनले उचाइ थप्ने प्रक्रियाको उद्देश्य विपरीत हुन्छ, उही स्थानमा दुवै गर्दा आकारको मूल्याङ्कन गाह्रो हुन्छ। सर्जरीको नतिजा स्थिर भएपछि विचार गर्नु सामान्य हो। |
| बोटक्स÷हायलुरोनिक एसिड (नाकबाहेकको भागमा) | अन्तराल चाहिन्छ | २–४ हप्तापछि एउटा अनुमान | नाकबाहेकको स्थान भए असर कम हुन्छ, तर सर्जरीको सुन्निएको र नीलडामसँग छुट्याउन गाह्रो हुने र इन्फेक्सन÷सुन्निएको जोखिम व्यवस्थापनको दृष्टिकोणले शान्त भएपछि गर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| नाक वरिपरिको लेजर÷लाइट उपचार | अन्तराल चाहिन्छ | १–३ महिनापछि एउटा अनुमान | घाउ निको हुँदै गर्दा ताप दिँदा रातोपन र पिग्मेन्टेसनको जोखिम हुन्छ। घाउ र सुन्निपना शान्त भएपछि गर्नु सामान्य हो। |
| थ्रेड लिफ्ट जस्ता अनुहारका अन्य प्रक्रियाहरू | अन्तराल चाहिन्छ | करिब १ महिना अन्तराल राख्नु उपयुक्त | उही समयमा धेरै प्रक्रिया गर्दा सुन्निएको व्यवस्थापन र समस्या भएमा कारण पत्ता लगाउन गाह्रो हुन्छ। पहिले नाकको रिकभरीलाई प्राथमिकता दिनु ढुक्क हुन्छ। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- छेउबाट हेर्दा नाकको रेखाको उठेको भाग (ह्याम्प) चिन्ता लागेका व्यक्ति
- अगाडिभन्दा छेउको नाकको रेखा मिलाउन चाहने व्यक्ति
- हायलुरोनिक एसिडले उचाइ थप्नुभन्दा, हड्डी र कार्टिलेज छोट्याउने विधिबाट सुधार गर्न चाहेर उपयुक्तताबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्न चाहने व्यक्ति
- करिब १ हप्ताको डाउनटाइम र गिप्स स्थिरीकरण स्विकार्न सक्ने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- केही दिनभित्रै महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम वा मान्छेसामु देखिनुपर्ने योजना भई डाउनटाइम मिलाउन गाह्रो भएका व्यक्ति
- स्थिरीकरण, आराम, र जाँचका लागि समय निकाल्न गाह्रो भएका व्यक्ति
- सजिलै रगत बग्ने वा घाउ निको हुन ढिलो हुने जस्ता पहिलेदेखिकै रोग भएका व्यक्ति (सर्जरीअघि चिकित्सकलाई अनिवार्य रूपमा जानकारी दिनुपर्छ)
- नतिजामा अत्यधिक आशा राखी परिणामको ग्यारेन्टी खोज्ने व्यक्ति (असरमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)