ओठका कुना उठाउने सर्जरी: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
सुन्निएको र तानिएको महसुस १–२ हप्ता। टाँका करिब १ हप्तापछि निकालिन्छ। मास्कले लुकाउन सजिलो प्रक्रिया हो।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता (धेरै सुन्निने अवस्था ३–५ दिन, दागको रातोपन र कडापन महिनौँमा शान्त हुन्छ। व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया भोलिपल्टदेखि नै मास्क लगाएर काममा फर्कने व्यक्ति धेरै हुने प्रवृत्ति छ। टाँका निकाल्नुअघि-पछि (करिब १ हप्ता) भित्र, ग्राहकसामु वा मानिसका अगाडि पनि कम ध्यान खिचिने व्यक्ति बढ्छन्। रिकभरी व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
एनेस्थेसिया हटेपछि ओठको कुनामा सुन्निएको र मधुरो दुखाइ हुन सक्छ। टाँका लगाइएको ठाउँमा असहजता हुन्छ, तर दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले धेरैलाई राहत मिल्ने प्रवृत्ति छ। रगत बग्न सक्ने भएकाले, धेरै जलनयुक्त खाना र लामो समय कुरा गर्नु कम गरी, आराम गर्नुहोस्। आइसिङ गर्न मिल्छ कि मिल्दैन चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
सुन्निएको अलि बढी हुने समय हो, मुख वरिपरि फुलेको जस्तो देखिन सक्छ। मास्क लगाएर बाहिर निस्कने व्यक्ति धेरै हुन्छन्, अनुहार धुने र नुहाउने कुरा चिकित्सकको निर्देशनअनुसार सावधानीपूर्वक गर्नुहोस्। घाउलाई नरगड्ने र सफा राख्ने ध्यान दिनुहोस्।
सुन्निएको उच्चतम बिन्दु पार गर्न थाल्ने समय हो। नीलडाम देखिएको भए रङ स्पष्ट देखिने बेला हो, तर बिस्तारै हल्का हुँदै जान्छ। तानिएको महसुस बाँकी रहे पनि, डेस्क काम जस्ता दैनिक जीवनमा फर्कन सजिलो हुन्छ।
टाँका निकाल्ने अनुमानित समय हो (धागोको प्रकार र अवस्थाअनुसार फरक हुन्छ। घुलिने धागो प्रयोग गरेको भए टाँका निकाल्नु नपर्न पनि सक्छ)। सुन्निएको धेरै शान्त भई, मानिसका अगाडि जाँदा पनि कम ध्यान खिचिने व्यक्ति बढ्छन्। दागको रातोपन र कडापन भने अझै बाँकी रहन्छ।
सुन्निएको लगभग हट्छ, र मुख वरिपरिको छाप स्थिर हुँदै जान्छ। हाँस्दा तानिएको महसुस बाँकी रहन सक्छ, तर मेकअपले दाग पनि छोप्न सजिलो हुन्छ।
सुन्निएको हट्छ, र दागको रातोपन पनि बिस्तारै शान्त हुँदै जान्छ। अनुहारको भावसँग मिल्दै गई, उठाइको असर स्पष्ट महसुस हुने व्यक्ति बढ्छन्।
दाग सेतो र कम देखिने हुँदै, ओठको कुनाको आकार स्थिर हुने समय हो। अन्तिम नतिजाको मूल्याङ्कन सामान्यतया यही समयलाई आधार मानेर गरिन्छ। रिकभरी व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निएको (ओठको कुना वरिपरि) | उच्च | प्रक्रियाकै दिन देखि भोलिपल्टसम्म | ३–५ दिनमा उच्चतम भई १–२ हप्तामा शान्त हुने प्रवृत्ति | माथिल्लो ओठ वा ओठको कुनाको बाहिरपट्टि सुन्निने प्रवृत्ति हुन्छ, र दायाँ-बायाँमा फरक देखिन सक्छ |
| तानिएको महसुस र असहजता | उच्च | प्रक्रियाकै दिन | १–२ हप्ता अनुमानित, हाँस्दा हुने महसुस केही हप्तासम्म रहन सक्छ | टाँकाले गर्दा अस्थायी रूपमा मुख ठूलो खोल्न गाह्रो हुने महसुस हुन सक्छ |
| नीलडाम | मध्यम | भोलिपल्टदेखि ३ दिनसम्म | १–२ हप्तामा पहेँलो रङमा बदलिँदै हल्का हुने प्रवृत्ति | देखिए पनि कन्सिलर वा मास्कले लुकाउन सजिलो भाग हो |
| दाग (टाँकाको रेखा) को रातोपन र कडापन | मध्यम | टाँका निकालेपछि देखि केही हप्तासम्म | महिनौँमा बिस्तारै सेतो र कम देखिने भएर जाने प्रवृत्ति (व्यक्तिपिच्छे फरक) | ओठको कुनाको लम्ब्याइएको रेखामा हुने भएकाले अगाडिबाट कम देखिने प्रवृत्ति छ, तर बाँकी रहने अवस्था शरीरको बनावटअनुसार फरक हुन्छ |
| दायाँ-बायाँ फरक वा उठाइको असमानता | मध्यम | प्रक्रियापछि तुरुन्तै देखि केही हप्तासम्म | सुन्निएको कम हुँदै जाँदा शान्त हुने प्रवृत्ति | सुन्निएकोको असरले अस्थायी रूपमा देखिन सक्छ, र अन्तिम नतिजाको मूल्याङ्कन सामान्यतया महिनौँपछि गरिन्छ |
| दुखाइ र पोलाइ | मध्यम | एनेस्थेसिया हट्ने दिन | २–३ दिनमा कम हुने प्रवृत्ति, दिइएको औषधिले कम गर्न सकिन्छ | खाना खाँदा वा दाँत माझ्दा पोल्ने महसुस हुन सक्छ |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (मुख वरिपरिबाहेक) | भोलिपल्टदेखि मिल्छ (घाउ नछोई) | घाउ र टाँका लगाइएको ठाउँमा फाउन्डेसन वा लिपस्टिक टाँका निकालेपछि मात्र लगाउनुहोस् |
| मुख वरिपरिको मेकअप र लिपस्टिक | टाँका निकालेपछि (करिब १ हप्तापछि) अनुमानित | घाउ स्थिर भएपछि मात्र। सुरुमा कम जलन हुने उत्पादन छान्नुहोस् र घाउको अवस्था हेर्दै प्रयोग गर्नुहोस् |
| अनुहार धुने | भोलिपल्टदेखि मिल्छ (नरगडी) | मुख वरिपरि जोडले नरगडी, हल्का थपथपाएर पुछ्नुहोस्। विस्तृत जानकारीका लागि चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस् |
| नुहाउने (शावर) | प्रक्रियाकै दिन वा भोलिपल्टदेखि (अनुहारबाहेक) | अनुहार धेरै भिजाउनबाट सावधान रहनुहोस्। सुरु गर्ने समय चिकित्सकको निर्देशनअनुसार गर्नुहोस् |
| टबमा नुहाउने | प्रक्रियापछि ३–७ दिन अनुमानित | रगत सञ्चार बढ्दा सुन्निएको र नीलडाम लामो समय रहन सक्ने भएकाले, सुरुमा छोटो समय राख्नुहोस् |
| मद्यपान | ३–७ दिनपछि अनुमानित | रगत सञ्चार बढेर सुन्निएको र नीलडाम बिग्रन सक्ने भएकाले, सुरुमा नगर्नुहोस् |
| तीव्र व्यायाम | १–२ हप्तापछि अनुमानित | पसिना र रगत सञ्चार बढ्दा घाउको निको हुने प्रक्रियामा असर पर्ने भएकाले, हल्का व्यायामबाट क्रमशः सुरु गर्नुहोस् |
| सौना वा ग्यानबान्योकु (तातो ढुङ्गा स्पा) | २ हप्तापछिदेखि अनुमानित | लामो समयको पसिना र उच्च तापले सुन्निएको र दागमा असर पार्न सक्ने भएकाले, सुरुमा बच्नुहोस् |
| दन्त उपचार वा मुख ठूलो खोल्नुपर्ने प्रक्रिया | टाँका निकालेपछि (करिब १–२ हप्तापछि) अनुमानित | टाँका लगाइएको ठाउँमा भार पर्ने भएकाले, हतार नभए समय पछि सार्दा ढुक्क हुन्छ |
| जलनयुक्त खाना (तातो, पिरो, कडा) | केही दिनदेखि टाँका निकाल्नेसम्म कम गर्नुहोस् | घाउमा पोल्ने वा भार पर्ने सम्भावना हुने भएकाले, सुरुमा नरम खाना उपयुक्त हुन्छ |
| मुख ठूलो खोल्ने वा जोडले हाँस्ने | टाँका निकालेपछि बिस्तारै अनुमानित | टाँका लगाइएको ठाउँ तानिँदा घाउमा भार पर्ने भएकाले, सुरुमा मुख धेरै ठूलो नखोल्न ध्यान दिनुहोस् |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. सामान्यतया लोकल एनेस्थेसिया प्रयोग गरिन्छ। इच्छा वा अवस्थाअनुसार, नाइट्रस अक्साइड (लाफिङ ग्यास) वा एनेस्थेटिक क्रिम पनि साथसाथै प्रयोग गर्न मिल्ने अवस्था हुन सक्छ। विस्तृत जानकारीका लागि चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। सर्जरी गर्दा लोकल एनेस्थेसियाले दुखाइ नियन्त्रणमा राखिन्छ। एनेस्थेसियाको सुई लगाउँदा हल्का चिलाउने महसुस हुन सक्छ, तर प्रक्रियाकै समयको दुखाइ हल्कै रहने प्रवृत्ति छ। प्रक्रियापछि एनेस्थेसिया हटेपछि मधुरो दुखाइ वा पोलाइ हुन सक्छ, तर दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले धेरैलाई राहत मिल्छ, र २–३ दिनमा कम हुने प्रवृत्ति छ। दुखाइको महसुस व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- प्रक्रियापछि केही दिन आराम गर्ने ध्यान दिनुहोस्, र रगत सञ्चार अचानक बढाउने मद्यपान, तीव्र व्यायाम, लामो समय नुहाउने, सौनाबाट बच्नुहोस्
- तकिया अलिकति उच्च बनाएर सुत्ने जस्ता तरिकाले टाउको मुटुभन्दा माथि राख्दा सुन्निएको छिट्टै कम हुन सक्छ
- दिइएको औषधि (एन्टिबायोटिक, दुखाइ कम गर्ने आदि) चिकित्सकको निर्देशनअनुसार खाई घाउलाई सफा राख्नुहोस्
- धूमपानले रगत सञ्चार बिगार्छ र घाउ निको हुने प्रक्रिया ढिलो बनाउने कारक हुने भएकाले, सकेसम्म प्रक्रियाअघि-पछि नगर्नुहोस्
- जोडले नरगड्ने र मुख धेरै ठूलो नखोल्ने जस्ता, टाँका लगाइएको ठाउँमा शारीरिक जलन बच्नुहोस्
- नुनको मात्रा धेरै नखाने, सन्तुलित खाना खाने र पर्याप्त निद्रा लिएर रिकभरीलाई सहयोग गर्नुहोस्
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- दाग बाँकी रहने सम्भावना (रातोपन वा कडापन लामो समय रहन सक्छ, र दुर्लभ रूपमा केलोइड वा हाइपरट्रोफिक स्कारमा बदलिने बनावट भएका व्यक्ति हुन्छन्)
- दायाँ-बायाँ फरक, उठाइको तरिका वा ओठको कुनाको आकार अपेक्षा गरेभन्दा फरक हुने सम्भावना
- संक्रमण, टाँका लगाइएको ठाउँ खुल्ने (घाउ छुट्टिने), रगत जम्ने (हेमाटोमा) आदि हुने सम्भावना
- उठाइ वा घटाइ जस्ता असरको मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र सुधार आवश्यक हुन सक्छ
- अस्थायी रूपमा मुख चलाउन गाह्रो हुने वा तानिएको महसुस, दुर्लभ रूपमा सुन्नता लामो समय रहन सक्छ
- असर र यसको टिकाउपनामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र नतिजाको ग्यारेन्टी हुँदैन। चिन्ता लाग्ने लक्षण लामो समय रहे वा तीव्र दुखाइ र सुन्निएको भएमा, आफैँ निर्णय नगरी चाँडै आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श लिनुहोस्
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह वा फोटोसुट जस्ता महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भएमा, सुन्निएको र दागको रातोपन विचार गरी सकेसम्म १–३ महिनाअघिसम्म प्रक्रिया लिँदा ढुक्क हुन्छ। कमसेकम २–४ हप्ता अन्तराल राख्न सिफारिस गरिन्छ। तालिकाबारे चिकित्सकसँग पनि परामर्श गर्नुहोस्। पुनः सर्जरी वा सुधार विचार गर्ने हो भने, दाग र नतिजा स्थिर हुने प्रक्रियापछि ३–६ महिनापछि अनुमानित हो। गर्न मिल्छ कि मिल्दैन र समयबारे चिकित्सकको निर्णयमा भर पर्छ।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| बोटुलिनम टक्सिन इन्जेक्सन (ओठको कुना तल झार्ने मांसपेशीमा गरिने प्रक्रिया) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निएको शान्त हुने १–२ हप्तापछि अनुमानित, वा फरक दिनमा | मुख वरिपरिको सर्जरीको लगत्तै सुन्निएकोले असरको मूल्याङ्कन र इन्जेक्सन गर्ने स्थान पहिचान गर्न गाह्रो हुने भएकाले, चिकित्सकको निर्णयअनुसार समय पछि सार्नु सामान्य हो। उही दिन गर्ने कि नगर्ने नीतिअनुसार फरक हुन्छ। |
| हायलुरोनिक एसिड (फिलर) इन्जेक्सन (ओठ र मुख वरिपरि) | अन्तराल चाहिन्छ | प्रक्रियापछिको सुन्निएको हट्ने २ हप्तापछिदेखि अनुमानित | प्रक्रियाकै लगत्तै सुन्निएको र नीलडाम हुने भएकाले, इन्जेक्सनपछिको नतिजा मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुन्छ, त्यसैले अन्तराल राख्नु उपयुक्त मानिन्छ। |
| ओठमाथिको भाग छोट्याउने (लिप लिफ्ट) | अन्तराल चाहिन्छ | एकैसाथ गर्ने कि समय छुट्याउने आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श गरेर तय गर्नुहोस् | उही मुख वरिपरिको सर्जरी भएकाले सँगै संयोजन गरिने उदाहरण पनि छन्, तर डाउनटाइम खप्टिने भएकाले, उही दिन गर्ने कि नगर्ने भन्ने चिकित्सकको निर्णय र समग्र योजनाअनुसार फरक हुन्छ। |
| दाग हटाउने लेजर वा पिलिङ जस्ता छालाका प्रक्रिया (मुख वरिपरि) | सिफारिस गरिँदैन | घाउ स्थिर हुने १ महिनापछिदेखि अनुमानित | टाँका लगाइएको ठाउँमा ताप वा जलन दिँदा घाउ निको हुने प्रक्रिया र पिग्मेन्टेसनमा असर पर्न सक्ने भएकाले, घाउ शान्त भएपछि मात्र गर्नुहोस्। |
| उच्च-घनत्व फोकस अल्ट्रासाउन्ड वा रेडियो फ्रिक्वेन्सी जस्ता कसाव ल्याउने उपचार (अनुहारको तल्लो आधा भाग) | अन्तराल चाहिन्छ | घाउ शान्त हुने १ महिनापछिदेखि अनुमानित | ताप टाँका लगाइएको ठाउँसम्म पुगे भार पर्न सक्ने भएकाले, प्रक्रियाको क्षेत्र र समयबारे चिकित्सकसँग परामर्श गरेर मात्र लिँदा ढुक्क हुन्छ। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- ओठको कुना तल झरेको जस्तो देखिने वा 'へ' आकारको मुख देखिनेबारे चिन्तित हुनुहुने व्यक्ति
- नहाँस्दा पनि मुख वरिपरि रिसाएको वा असन्तुष्ट जस्तो देखिने भन्ने भनाइ सुन्नुपर्ने व्यक्ति
- इन्जेक्सनले पर्याप्त नभएर, लामो समय टिक्ने परिवर्तन चाहने व्यक्ति (नतिजा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)
- उमेर वा जन्मजात ओठको कुना तल झरेको सुधार्न चाहने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- केलोइड वा हाइपरट्रोफिक स्कार सजिलै बन्ने बनावट भएका व्यक्ति (दाग बढी देखिने जोखिम बढ्न सक्छ)
- डाउनटाइम वा दागको जोखिम स्वीकार गर्न गाह्रो हुनेहरू
- मुख वरिपरि हाल संक्रमण वा सूजन भएका व्यक्ति
- पहिले इन्जेक्सन जस्ता नचिरी गर्ने तरिका आजमाउन चाहनेहरू (चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्)
- पूर्ण सममिति वा असरको ग्यारेन्टी खोज्ने व्यक्ति