नाकको प्वालको किनारा मिलाउने सर्जरी: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
सुन्निने र नीलडाम धेरै देखिने अवधि सामान्यतया १–२ हप्ता हो। घाउ मुख्यतया नाकभित्र हुने भएकाले मास्कले लुकाउन सजिलो प्रक्रिया हो।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता (सुन्निएको धेरै हुने अवधि अपरेसनको २–३ दिनपछि उच्च हुन्छ)। नतिजा स्थिर हुनका लागि ३–६ महिना अनुमानित छ। हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क वर्क धेरैजसो अर्को दिनदेखि केही दिनभित्र फेरि सुरु गर्ने गरिन्छ। फिक्सेसन र टेप रहेसम्म बाहिर निस्कन गाह्रो हुने भएकाले, ग्राहक सेवा वा मानिसका अगाडि आउनुपर्ने काम भए करिब १ हप्ता अनुमान गर्दा ढुक्क हुन्छ। प्रगतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
एनेस्थेसिया हट्दा हल्का दुखाइ वा तानिएको महसुस हुन सक्छ। नाकभित्र गज वा फिक्सेसन राखिएको हुन सक्छ, र नाक बन्द भएको महसुस वा थोरै रगत निस्कने कुरा देखिन सक्छ। आराम गरी घाउलाई अत्यधिक चिसो नबनाई सिकाउँदा धेरैजसोलाई आराम महसुस हुने गरेको मानिन्छ।
सुन्निने बढ्ने समय हो। नाकको छेउछाउ वा जरामा नीलडाम देखिन पनि सक्छ। तल हेर्ने चाल वा तल हेरेर गर्ने काम सुन्निएको बढाउन सक्ने भएकाले कम गर्नुहोस्।
सुन्निएको उच्च हुने समय हो। दुखाइ बिस्तारै कम हुने व्यक्ति धेरै हुने गरेको मानिन्छ। फिक्सेसन वा टेप भए, यस अवधिमा फोहोर वा भिज्न नदिन ध्यान दिनुहोस्।
धेरै देखिने सुन्निएको कम हुन सुरु हुने समय हो। नाकभित्रको टाँका (नघुल्ने धागो भए) वा फिक्सेसन हटाउने काम यही बेला हुने प्रायः मानिन्छ। नीलडाम पहेँलो रङमा परिवर्तन हुँदै हराउने प्रवृत्ति हुन्छ।
दैनिक जीवनमा धेरैलाई सजिलै थाहा नहुने अवस्थामा पुग्ने समय हो। सानोतिनो सुन्निएको केही रहन सक्छ, तर मेकअपले सजिलै व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ।
देखिने सुन्निएको प्रायः शान्त हुने समय हो। आकार पनि मिल्दै जान्छ, तर सानोतिनो सुन्निएको वा कडापन अझै रहन सक्छ।
सुन्निएको र कडापन शान्त भई, घाउ पनि मिल्दै नतिजा स्थिर हुने समय हो। ग्राफ्टिङ गरिएको भए रङको फरक पनि कम-कम देखिने प्रवृत्ति हुन्छ। प्रगतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने (सुज्ने) | उच्च | उही दिन–अर्को दिन | धेरै देखिने अवधि १–२ हप्ता, सानोतिनो सुन्निएको केही महिनासम्म बिस्तारै शान्त हुने प्रवृत्ति | अपरेसनको २–३ दिनपछि उच्च हुने प्रवृत्ति हुन्छ। अपरेसनको दायरा र ग्राफ्टिङ भए/नभएअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| नीलडाम (कालो-निलो दाग) | मध्यम | अर्को दिन–३ दिनपछि | १–२ हप्तासम्म पहेँलो रङमा परिवर्तन हुँदै हराउने प्रवृत्ति | नाकको जरा वा नाकको छेउछाउमा देखिन सक्छ। नदेखिने व्यक्ति पनि हुन्छन्। |
| नाकमा दुखाइ र तानिएको महसुस | मध्यम | उही दिन | केही दिन–१ हप्तासम्म | दिइने दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने दायराभित्र हुने प्रायः मानिन्छ, तर महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| नाकभित्रको घाउ, पाप्रो, रस निस्कने | उच्च | उही दिन | करिब १–२ हप्ता | नाकभित्र चिरेर टाँका लगाइने भएकाले हो। थोरै रगत निस्किएको जस्तो देखिन सक्छ। |
| ग्राफ्ट गरेको ठाउँको रङमा परिवर्तन (ग्राफ्टिङ गरिएको भए) | मध्यम | १–२ दिनपछि | केही दिन–केही हप्तामा प्राकृतिक रङमा फर्कने प्रवृत्ति | छाला वा कार्टिलेज ग्राफ्ट गरेको भए, सुरुमा रातो-बैजनी वा निलो जस्तो रङ देखिन्छ, रगत सञ्चार फर्कँदै शान्त हुने प्रवृत्ति हुन्छ। |
| दायाँ-बायाँ फरक, नतिजा अझै स्थिर नभएको महसुस | मध्यम | अपरेसनपछि तुरुन्तै–केही हप्तासम्म | ३–६ महिनामा स्थिर हुने प्रवृत्ति | सुन्निएको रहेसम्म आकार स्थिर हुन गाह्रो हुन्छ। अन्तिम मूल्याङ्कन केही महिनापछि अनुमानित छ। |
| नाक बन्द भएको महसुस | मध्यम | उही दिन | केही दिन–१–२ हप्तासम्म | सुन्निएको र नाकभित्रको फिक्सेसन/पाप्रोका कारण अस्थायी रूपमा हुने मुख्य कारण मानिन्छ। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (आँखा वरिपरि, नाकबाहेक) | अर्को दिनदेखि | नाक र घाउलाई छोडेर, आँखा वरिपरिको मेकअप धेरैजसो चाँडै गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ। |
| नाक वरिपरिको मेकअप, कन्सिलर | टाँका/फिक्सेसन हटाएपछि (करिब १–२ हप्तापछि) | घाउ र फिक्सेसनलाई नछुने दायराबाट सुरु गर्नुहोस्। चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| अनुहार धुने | अर्को दिनदेखि (घाउलाई छोडेर) | फिक्सेसन वा टेप रहेसम्म त्यसलाई नभिजाई वरिपरि मात्र, नरम्रो नरगडी गर्नुहोस्। |
| नुहाउने (शावर) | अर्को दिनदेखि (अनुहार नभिजाई) | घाँटीमुनि अर्को दिनदेखि सम्भव हुने प्रायः हुन्छ। फिक्सेसन भएको ठाउँ नभिजाई ध्यान दिनुहोस्। |
| बाथटबमा नुहाउने / कपाल धुँदा अनुहार भिज्ने | करिब १ हप्तादेखि | रगत सञ्चार बढ्दा सुन्निएको र रगत बग्ने लामो हुन सक्ने भएकाले, लामो समय नुहाउने काम अवस्था हेरेर गर्नुहोस्। फिक्सेसन भएको ठाउँ नभिजाई ध्यान दिनुहोस्। |
| मद्यपान | करिब १ हप्तादेखि | सुन्निएको र नीलडाम बढाउन सक्ने भएकाले, धेरै सुन्निएको कम नभएसम्म कम गर्नुहोस्। |
| व्यायाम (हल्का व्यायाम) | १–२ हप्तापछिदेखि | रक्तचाप र रगत सञ्चार बढ्दा सुन्निएको फेरि बढ्न सक्छ। हल्का हिँडाइबाट सुरु गरी अवस्था हेर्नुहोस्। |
| कडा व्यायाम, तौल उठाउने | ३–४ हप्तापछिदेखि | घाउ स्थिर भएपछि। पुनः सुरु गर्ने समय प्रगतिअनुसार चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्। |
| सौना, ग्यास्ट्रिक स्टोन बाथ (岩盤浴) | ३–४ हप्तापछिदेखि | पसिना र रगत सञ्चार बढ्दा सुन्निएको र संक्रमणको जोखिममा असर पार्न सक्ने भएकाले, राम्ररी शान्त भएपछि गर्नुहोस्। |
| नाक जोडले सुम्क्ने वा छुने | २–३ हप्तापछिदेखि | आकार स्थिर नभएसम्म उत्तेजना नदिनुहोस्। हाच्छ्युँ आउँदा मुख खोलेर छोड्दा भार कम हुन्छ। |
| घोप्टो वा छेउतिर सुतेर नाकमा दबाब पर्ने | १–२ हप्तापछिदेखि | सुरुका केही दिन उत्तानो परेर टाउको अलि माथि राखी सुत्दा सुन्निएको कम हुने गरेको मानिन्छ। |
| चस्मा, मास्कले नाकमा दबाब | फिक्सेसन र सुन्निएको अवस्थाअनुसार | नाकमा पर्ने दबाबले आकारमा असर पार्न सक्ने भएकाले, कसरी छुन्छ भन्ने कुरा चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्। |
| धुम्रपान | घाउ शान्त नभएसम्म (सकेसम्म अपरेसनअघि र पछि दुवैतिर) | धुम्रपानले रगत सञ्चारमा बाधा पुर्याई, घाउ निको हुने र ग्राफ्ट गरेको भागको जीवितता (生着) मा असर पार्न सक्छ। कम गर्न सल्लाह दिइन्छ। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. लोकल एनेस्थेसिया मुख्य हो। इच्छा वा अपरेसनको दायराअनुसार, इन्ट्राभेनस एनेस्थेसिया (निदाएको जस्तो अवस्था) पनि साथसाथै प्रयोग गर्न सकिने हुन सक्छ। विस्तृत जानकारीका लागि चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्। अपरेसनको बेला एनेस्थेसियाले काम गरिरहेको हुनाले, धेरै दुखाइ महसुस नहुने मानिन्छ। अपरेसनपछि हल्का दुखाइ वा तानिएको महसुस केही दिन रहन सक्छ, तर दिइने दुखाइ कम गर्ने औषधिले व्यवस्थापन गर्न सकिने दायराभित्र प्रायः हुन्छ। नाकभित्रको घाउका कारण चिलाउने महसुस हुने व्यक्ति पनि हुन्छन्। दुखाइ महसुस गर्ने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- अपरेसनको २–३ दिन घाउलाई अत्यधिक चिसो नबनाई सिकाउने, र टाउको माथि राखेर आराम गर्ने (धेरै सुन्निएको उच्च बिन्दुलाई कम गर्न सजिलो मानिन्छ)
- सुत्ने बेला उशा माथि राखी उत्तानो परेर सुत्ने, नाकमा दबाब नपरोस्
- मद्यपान, लामो समय नुहाउने, कडा व्यायाम, सौना जस्ता रगत सञ्चार बढाउने काम सुन्निएको कम नभएसम्म कम गर्ने
- नुनको अत्यधिक सेवन नगरी, पानी र निद्रा पर्याप्त लिएर सुन्निएको जम्मा नहुन दिने
- लामो समय तल हेरेर गर्ने काम कम गर्ने, बेला-बेला अवस्था फेर्ने
- धुम्रपान कम गर्ने (घाउ निको हुनेमा असर पार्न सक्छ)
- दिइएको औषधि र चेकअप (टाँका/फिक्सेसन हटाउने, प्रगति जाँच) को निर्देशन पालना गर्ने, आफैँ निर्णय गरेर फिक्सेसन नहटाउने
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- सुन्निने, नीलडाम, दुखाइमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र अनुमानभन्दा लामो समय रहन सक्छ
- दायाँ-बायाँ फरक वा सोचेको भन्दा फरक नतिजा हुने सम्भावना छ (सुधार आवश्यक हुन सक्छ)
- ग्राफ्ट गरिएको छाला वा कार्टिलेजको केही भाग जीवित नरहने, खुम्चिने, वा वरिपरिको रङसँग मिल्न समय लाग्ने हुन सक्छ
- संक्रमण, घाउको दाग रहनु, घाउ खुल्ने सम्भावना छ
- नाक बन्द भएको महसुस वा नाकभित्र असजिलो महसुस अस्थायी रूपमा रहन सक्छ
- संवेदना कम भएको महसुस वा तानिएको महसुस केही समय रहन सक्छ
- असर, रहने अवधि र नतिजामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र नतिजाको ग्यारेन्टी हुँदैन। चिन्ता लाग्ने लक्षण वा शंका भए आफैँ निर्णय नगरी अनिवार्य रूपमा चिकित्सकसँग परामर्श लिनुहोस्
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह वा फोटोसुट जस्तो महत्त्वपूर्ण दिन भए, कम्तीमा १ महिनाअघि, सकेसम्म २–३ महिनाअघि गराउँदा सुन्निएको र घाउ शान्त भएको अवस्थामा त्यो दिन भेट्न सजिलो हुन्छ। सुधार वा थप आवश्यक भएमा, सुन्निएको र घाउ पर्याप्त शान्त हुने ३–६ महिनापछि एउटा अनुमान मानिन्छ। अवस्थाअनुसार फरक हुने भएकाले चिकित्सकको निर्णय पालना गर्नुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| अन्य नाकको सर्जरी (नाकको टुप्पो मिलाउने सर्जरी, नाकको इम्प्लान्ट आदि) | उही दिन मिल्छ | एकैसाथ गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ | पूरै नाकको सन्तुलन मिलाउनका लागि, उही अपरेसनमा सँगै गर्ने अवस्था सामान्य हो। दायरा फराकिलो हुँदा सुन्निएको पनि बढ्न सक्ने भएकाले चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| बोटक्स इन्जेक्सन (नाकको छेउ, ओठ वरिपरि जस्ता अनुहारका अन्य भाग) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निएको शान्त हुने २–४ हप्तापछि अनुमानित | अपरेसनपछि तुरुन्तै सुन्निएको र नीलडामले मूल्याङ्कन गाह्रो हुने र घाउलाई उत्तेजना दिन नचाहिने भएकाले, शान्त भएपछि गर्नु सुरक्षित मानिन्छ। |
| हायलुरोनिक एसिड (फिलर) इन्जेक्सन (नाकबाहेकको भाग) | अन्तराल चाहिन्छ | २–४ हप्तापछि अनुमानित | नाकको भागमा अपरेसनसँग बाझिने भएकाले नगरी, अन्य भागमा पनि सुन्निएको र संक्रमणको जोखिम विचार गरी अन्तराल राख्दा ढुक्क हुन्छ। |
| अनुहारको लेजर, प्रकाश उपचार (HIFU आदि) | अन्तराल चाहिन्छ | घाउ शान्त हुने १ महिनापछि अनुमानित | ताप वा उत्तेजनाले घाउ निको हुने र सुन्निएकोमा असर पार्न सक्ने भएकाले, पूर्ण रूपमा रिकभर भएपछि गर्नुहोस्। |
| शरीरको लिपोसक्शन, अनुहारमा बोसो इन्जेक्सन जस्ता सर्जिकल प्रक्रिया | अन्तराल चाहिन्छ | स्वास्थ्य र सुन्निएको रिकभरी हेरेर केही हप्ता वा बढी | धेरै सर्जिकल प्रक्रिया एकपछि अर्को गर्दा शरीरमा भार बढ्ने भएकाले, रिकभरीको अवस्था हेरेर समय छुट्याउनु सामान्य हो। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- नाकको प्वालको किनारा उठेको जस्तो देखिने, नाकको प्वाल धेरै देखिने कुरामा चिन्ता भएका व्यक्ति
- नाकको छेउको किनारा अलि तल झार्न वा तल झरेको किनारा माथि उठाउन चाहने व्यक्ति
- अन्य नाकको प्रक्रियासँग संयोजन गरेर समग्र सन्तुलन मिलाउन चाहने व्यक्ति
- १–२ हप्ताको डाउनटाइम सुनिश्चित गर्न सक्ने र फिक्सेसन तथा चेकअपमा साथ दिन सक्ने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- पर्याप्त डाउनटाइम वा चेकअपको समय कुनै हालतमा सुनिश्चित गर्न नसक्ने व्यक्ति
- नजिकैको महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम (विवाह, फोटोसुट आदि) रहेको र समयको सीमितता भएका व्यक्ति
- संक्रमणको जोखिम उच्च भएको वा नियन्त्रणमा नआएको स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्ति (पहिले नै परामर्श गर्नुहोस्)
- पूर्ण दायाँ-बायाँ समानता जस्तो अत्यधिक पूर्णता खोज्ने व्यक्ति