光治療(IPL): डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
रातोपन र पोलाइ केही घण्टादेखि १ दिनसम्म, कोठी गाढा देखिने प्रतिक्रिया करिब १ हप्तामा आफैँ पाप्रो झर्छ भन्ने अनुमान हो। धेरैजसो त्यही दिनदेखि मेकअप गर्न मिल्छ, र आराम आवश्यक नहुने प्रायः हुन्छ।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि केही घण्टादेखि करिब १ हप्तासम्म (कोठी भागको मसिनो पाप्रो प्रायः करिब १ हप्तामा आफैँ झर्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया धेरैजसो त्यही दिनदेखि सम्भव हुन्छ (रातोपन वा पाप्रो चिन्ता लागे मेकअपले छोप्न सकिन्छ) लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
लगाएको तुरुन्तै घाम लागेपछि जस्तै रातोपन र पोलाइ हुन सक्छ। चिस्याउँदा शान्त हुन सजिलो मानिन्छ। धेरैजसो संस्थामा त्यही दिनदेखि मेकअप गर्न मिल्छ, तर नखोस्रनुहोस्। त्यही दिन लामो समय नुहाउने, मद्यपान, तीव्र व्यायाम, सौना जस्ता रगत चाल बढाउने कामबाट टाढा रहँदा ढुक्क हुन्छ। मोइस्चराइजर र सनस्क्रिनले घामबाट सुरक्षा सुरु गर्नुहोस्।
रातोपन र पोलाइ प्रायः शान्त हुँदै जाने समय हो। प्रतिक्रिया देखाएको कोठी अलिकति गाढा देखिन थाल्न सक्छ, तर यो सामान्यतया अनुमानित क्रम मानिन्छ। मुख धुने र मेकअप बिस्तारै गर्नुहोस्, र प्रभावित भागलाई नखोस्रनुहोस्।
कोठी भागमा मसिनो पाप्रो (माइक्रोक्रस्ट) बन्ने र खस्रोपन वा गाढापन महसुस हुने समय हो। चिन्ता लागे पनि नखोस्री वा नझिकी मोइस्चराइज र घाम छेक्ने काम जारी राख्नुहोस्। मेकअपले छोपेर सामान्य रूपमा बिताउन प्रायः सकिन्छ।
मसिनो पाप्रो मुख धुँदा जस्ता बेलामा आफैँ झर्न सुरु हुने प्रायः समय हो। पाप्रो झरेपछिको छाला संवेदनशील हुने भएकाले, घामबाट बचाउने काम जारी राख्नुहोस्। झर्ने समयमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
पाप्रो लगभग शान्त हुन्छ, र छालाको टोन तथा बनावटमा परिवर्तन महसुस गर्न थाल्ने मान्छे बढ्ने समय हो। परिवर्तनको मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र एक पटकमा महसुस गर्न गाह्रो हुने पनि हुन्छ।
छालाको अवस्था शान्त भई अर्को पटकको प्रक्रिया विचार गर्ने अनुमानित समय हो। धेरैजसो संस्थामा ३–४ हप्ताको अन्तरालमा दोहोर्याउने योजना बनाइन्छ। चिकित्सकसँग क्रम हेर्दै सङ्ख्या र अन्तराल मिलाइन्छ।
धेरै पटक लगाउँदा कोठी, अनुहारको फिकापन र रातोपन जस्ता परिवर्तन महसुस गर्न सजिलो हुने मानिन्छ। आवश्यक सङ्ख्या छालाको अवस्थाअनुसार फरक हुन्छ, र कोही कोही अवस्था कायम राख्न नियमित रूपमा लगाउने पनि गर्छन्। भविष्यको योजना चिकित्सकसँग परामर्श गरेर तय गर्नुहोस्।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| रातोपन र पोलाइ | उच्च | लगाएको तुरुन्तै | केही घण्टादेखि १ दिनसम्म | घाम लागेपछि जस्तै हल्का पोलाइ महसुस हुन सक्छ, तर चिस्याउँदा शान्त हुन सजिलो हुन्छ, र धेरैजसो त्यही दिन वा भोलिपल्टसम्म कम देखिन्छ। |
| कोठी गाढा देखिनु (माइक्रोक्रस्ट) | उच्च | त्यही दिनदेखि केही दिनसम्म | करिब १ हप्ता | प्रकाशसँग प्रतिक्रिया गरेको मेलानिन सतहमा उठेर मसिनो पाप्रोका रूपमा अस्थायी रूपमा गाढा देखिने प्रतिक्रिया हो। धेरैजसो करिब १ हप्तामा आफैँ झर्छ, र जबरजस्ती नखोस्रनु महत्त्वपूर्ण हो। |
| सुक्खापन र तानिएको महसुस | मध्यम | त्यही दिनदेखि केही दिनसम्म | केही दिनदेखि १ हप्तासम्म | लगाएपछि छाला सुक्खा हुने प्रवृत्ति हुने भएकाले, नियमित रूपमा मोइस्चराइज गर्न सिफारिस गरिन्छ। |
| हल्का सुन्निने वा फुल्ने महसुस | मध्यम | त्यही दिनदेखि भोलिपल्टसम्म | केही दिन | आँखा वरिपरि जस्ता छाला पातलो भागमा हुन सक्छ, तर धेरैजसो केही दिनमा शान्त हुन्छ। |
| फोका र पोलेको जस्तो प्रतिक्रिया | कम | त्यही दिन | १–२ हप्ता | घाम लागेको छाला वा उर्जाको सेटिङअनुसार विरलै हुन सक्छ। बलियो दुखाइ वा फोका देखिएमा आफैँ उपचार नगरी चाँडै प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्। |
| सूजनपछिको पिग्मेन्टेसन | कम | केही हप्तापछि | केही महिना | लगाएपछिको सूजन वा घाम/रगडाइको उत्तेजनाले अस्थायी रूपमा खैरो रङ रहन सक्छ। घाम छेक्ने र मोइस्चराइज गर्ने निरन्तरताले बिस्तारै हल्का हुने मानिन्छ। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप | धेरैजसो त्यही दिनदेखि मिल्ने | रातोपन बलियो भए शान्त भएपछि गर्दा राम्रो हुन्छ। मेकअप हटाउने र लगाउने दुवैमा प्रभावित भाग नखोस्रनुहोस्। संस्थाअनुसार निर्देशन फरक हुन सक्छ। |
| मुख धुने | त्यही दिनदेखि (नखोस्री बिस्तारै) | स्क्रब भएको फेसवाश वा फेसवाश ब्रश करिब १–२ हप्ता नगर्दा ढुक्क हुन्छ। पाप्रो भएको भाग विशेष गरी बिस्तारै ब्यवहार गर्नुहोस्। |
| शावर | धेरैजसो त्यही दिनदेखि मिल्ने | तातो पानी अनुहारमा सीधै नलगाई हल्का न्यानो पानी प्रयोग गर्दा रातोपन लामो नटिक्ने मानिन्छ। |
| गुनगुने पानीमा नुहाउने (बाथटब) | भोलिपल्टदेखि (त्यही दिन छोटो समय भए न्यानोमा) | त्यही दिन लामो समय नुहाउँदा रगत चाल बढेर रातोपन र पोलाइ बढ्न सक्ने भएकाले नगर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| मद्यपान | भोलिपल्टदेखि | त्यही दिनको मद्यपानले रगत चाल बढाएर रातोपन र पोलाइ लामो टिक्न सक्ने भएकाले नगर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| व्यायाम | भोलिपल्टदेखि (हल्का व्यायाम) / तीव्र व्यायाम २–३ दिनपछि अनुमानित | पसिना र रगत चाल बढ्दा रातोपन बढ्न सक्ने भएकाले, त्यही दिन नगर्नु सामान्य मानिन्छ। |
| सौना र ग्यानबान्युक (न्यानो ढुङ्गा स्नान) | २–३ दिनपछि अनुमानित | उच्च तापले रातोपन र पोलाइ फेरि देखिन सक्ने भएकाले, केही दिन नगर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| घामबाट सुरक्षा (सनबर्न रोक्ने) | प्रक्रियाअघि र पछि निरन्तर (लगाएपछि विशेष गरी करिब १ महिना कडाइका साथ) | लगाएपछिको छाला घामको असरमा सजिलै पर्ने भएकाले, घाम लाग्दा पिग्मेन्टेसनको कारण बन्न सक्छ। सनस्क्रिन, टोपी र छाताले घामबाट सुरक्षा कडाइका साथ गर्नुहोस्। बलियो घाम लाग्ने योजना भएको समयमा प्रक्रिया नगर्नु उपयुक्त हुन्छ। |
| मोइस्चराइजिङ हेरचाह | त्यही दिनदेखि सक्रिय रूपमा | लगाएपछि छाला सुक्खा हुन सजिलो भएकाले, कम उत्तेजना दिने मोइस्चराइजरले नियमित हेरचाह गर्दा रिकभरीमा सहयोग पुग्ने मानिन्छ। |
| पिलिङ र रेटिनोल जस्ता उत्तेजक हेरचाह | १–२ हप्तापछि अनुमानित | पिलिङ, स्क्रब, रेटिनोल र उच्च सांद्रताको भिटामिन A प्रकारका स्किनकेयरले उत्तेजना खप्टिने भएकाले, अघि र पछि १–२ हप्ता रोक्न सल्लाह दिइन्छ। पुनः सुरु गर्ने समय चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्। |
| पाप्रो छुने वा खोस्रने | आफैँ नझरेसम्म नछुनुहोस् | मसिनो पाप्रो जबरजस्ती खोस्र्यो भने पिग्मेन्टेसन वा खतको कारण बन्न सक्छ। आफैँ झर्नेसम्म कुर्नुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: एकदमै हल्का. एनेस्थेसियाबिना नै लिन सकिने प्रायः हुन्छ। दुखाइको चिन्ता भएमा उर्जाको मिलान वा चिस्याउने सँगै प्रयोगबारे पहिले नै चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। रबर ब्यान्डले हल्का बजारेजस्तो उत्तेजना भनेर वर्णन गरिन्छ, र सहन सकिने स्तर मानिन्छ। कोठी गाढा भएको भाग वा हड्डीनजिकको भागमा अलि बढी महसुस हुन सक्छ। महसुस गर्ने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र लगाउने बेला उत्तेजना कम गर्न चिस्याउने प्रयोग गर्ने उपकरण र विधि सामान्यतया प्रयोग गरिन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- लगाएपछि मोइस्चराइजिङ र घामबाट सुरक्षा (सनस्क्रिन, टोपी, छाता) कडाइका साथ गर्दा रातोपन लामो टिक्ने र पिग्मेन्टेसन रोक्नमा सहयोग पुग्ने मानिन्छ।
- कोठी भागको मसिनो पाप्रो जबरजस्ती नखोस्री आफैँ झर्नेसम्म कुर्दा दाग कम रहने मानिन्छ। मुख धुने र तौलियाको घर्षणमा पनि ध्यान दिनुहोस्।
- त्यही दिन लामो समय नुहाउने, मद्यपान, तीव्र व्यायाम र सौना जस्ता रगत चाल बढाउने कामबाट टाढा रहँदा रातोपन र पोलाइ चाँडै कम हुने प्रवृत्ति हुन्छ।
- प्रक्रियाको अघि र पछि १–२ हप्ता पिलिङ र रेटिनोल जस्ता उत्तेजक स्किनकेयर रोक्दा छालाको समस्या रोक्न सहयोग पुग्ने मानिन्छ। पुनः सुरु गर्ने समय चिकित्सकसँग बुझ्दा ढुक्क हुन्छ।
- महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भएमा, पाप्रो झरेर शान्त हुनेसम्मको अवधि विचार गरी कार्यक्रमभन्दा कम्तीमा २ हप्ताअघि नै प्रक्रिया लिँदा ढुक्क हुन्छ।
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- असर देखिने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र एक पटकको प्रक्रियाले सबै कोठी हल्का हुन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन। सामान्यतया धेरै पटकको प्रक्रियालाई आधार मानेर योजना बनाइन्छ, र कोठीको प्रकार (मेल्याज्मा वा तिल जस्तो कोठी आदि) अनुसार फोटो फेसियल उपयुक्त नहुने भई अर्को उपचार विचार गरिने पनि हुन्छ।
- घाम लागेको छाला वा उर्जाको सेटिङअनुसार, पोलाइ, फोका वा बलियो रातोपन विरलै देखिन सक्छ। असामान्य महसुस भएमा आफैँ निर्णय नगरी चाँडै प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्।
- लगाएपछिको सूजन वा घाम/रगडाइको उत्तेजनाले सूजनपछिको पिग्मेन्टेसन (अस्थायी खैरो रङ) हुन सक्छ। केही महिनामा हल्का हुने मानिन्छ, तर रोकथामका लागि घाम छेक्ने र मोइस्चराइज गर्नु महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
- मेल्याज्मा भएको भागमा लगाउँदा उत्तेजनाले उल्टै गाढा हुन सक्ने सम्भावना औँल्याइएको छ। कोठीको प्रकार पहिचान महत्त्वपूर्ण भएकाले, अघिल्लो जाँचमा चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्।
- विरलै पिग्मेन्ट झर्ने (आंशिक सेतोपन) वा रौँ बाक्लो हुने प्रतिक्रिया (हर्सुटिज्म) रिपोर्ट गरिएको छ। यसको दर उच्च मानिँदैन, तर चिन्ताजनक परिवर्तन देखिए चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
- गर्भावस्था वा स्तनपान गराउने अवस्थामा भएका, फोटोसेन्सिटिभिटी भएका, वा प्रकाशसंवेदनशीलता बढाउने औषधि सेवन गरिरहेकाहरूले लिन नमिल्ने पनि हुन सक्छ। रोग वा औषधि सेवन र छालाको अवस्था अनिवार्य रूपमा पहिले नै चिकित्सकलाई जानकारी दिनुहोस्, र लिने वा नलिने निर्णय जाँचपछि मात्र गर्नुहोस्।
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह वा फोटोसुट जस्तो कार्यक्रम भएमा, कोठी गाढा देखिने अवधि र पाप्रो झर्नेसम्मको अवधि (१–२ हप्ता) विचार गरी कार्यक्रमभन्दा कम्तीमा २ हप्ताअघि नै लिँदा ढुक्क हुन्छ। कार्यक्रमको ठीक अघिल्लो १ हप्ता नगर्नु उपयुक्त हुन्छ। उही भागमा पुनः लगाउने कुरा छालाको रिकभरी र टर्नओभर चक्र विचार गरी ३–४ हप्ताभन्दा बढी अन्तराल राख्नु सामान्य मानिन्छ। धेरै पटक दोहोर्याउँदा अन्तराल र कुल सङ्ख्या छालाको अवस्थाअनुसार फरक हुने भएकाले चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| कोठी हटाउने लेजर (एकल-बिन्दु लगाउने) | अन्तराल चाहिन्छ | करिब २–४ हप्ता अनुमानित (भाग र क्रमअनुसार चिकित्सकले निर्णय गर्छन्) | समग्र फिकापनका लागि फोटो फेसियल, र गाढै रहेको कोठीका लागि एकल-बिन्दु लेजर भनेर भूमिका छुट्याई सँगै प्रयोग गरिने पनि हुन्छ। उही भागमा लगाउने उत्तेजना खप्टिँदा सूजन र पिग्मेन्टेसनको जोखिम बढ्ने भएकाले, क्रम र अन्तरालबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| लेजर टोनिङ | अन्तराल चाहिन्छ | करिब १–२ हप्ता अनुमानित | दुवै अनुहारभरि लगाउने प्रकाशयुक्त प्रक्रिया भएकाले, उत्तेजना नखप्टियोस् भनेर अन्तराल राख्नु सामान्य मानिन्छ। मेल्याज्मा भएमा कुनलाई प्राथमिकता दिने भन्नेसमेत चिकित्सकले उपचार दिशा निर्णय गर्छन्। |
| बोटक्स इन्जेक्सन र हायलुरोनिक एसिड इन्जेक्सन | उही दिन मिल्छ | उही दिन भए धेरैजसो लगाउने प्रक्रिया पहिले गरिन्छ | लगाउने प्रक्रिया र इन्जेक्सनले काम गर्ने तह र उद्देश्य फरक हुने भएकाले, उही दिन संयोजन गरिने पनि हुन्छ। लगाउँदाको ताप वा दबाबले इन्जेक्सन गरेको भागमा असर नपुगोस् भनेर क्रम र सम्भाव्यता चिकित्सकले मिलाउँछन्। |
| केमिकल पिलिङ | अन्तराल चाहिन्छ | करिब १–२ हप्ता अनुमानित | छालाको सतहमा उत्तेजना खप्टिँदा रातोपन र पिग्मेन्टेसनको जोखिम बढ्ने भएकाले, छालाको रिकभरी कुरेर लिनु सामान्य हो। एउटै दिन सेटमा गर्ने संस्था पनि छन्, र सम्भाव्यता छालाको अवस्था हेरी चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| डर्मापेन | अन्तराल चाहिन्छ | करिब १–२ हप्ता अनुमानित | सियोले हुने मसिना घाउ र प्रकाशको उत्तेजना खप्टिँदा सूजन लामो टिक्न सक्ने भएकाले, पहिले लिएको प्रक्रियाको रातोपन शान्त भएपछि गर्नु अनुमानित हो। संयोजनको क्रम चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- कोठी, झाइ र फिकापनको चिन्ता भएका व्यक्ति
- रातो अनुहार वा साना रक्तनलीको रातोपन चिन्ता भएका व्यक्ति
- अनुहारको सम्पूर्ण टोन र बनावट एकसाथ मिलाउन चाहने व्यक्ति
- हल्का डाउनटाइम भएको प्रक्रियाबाट सुरु गर्न चाहने व्यक्ति
- चिरेर वा सियो हाल्ने प्रक्रियामा हिचकिचाहट भएका व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- गर्भावस्था वा स्तनपान गराउने अवस्थामा भएका व्यक्ति (सुरक्षा स्थापित नभएकाले स्थगित गर्ने संस्था धेरै)
- हालसालै घाम लागेका वा प्रक्रियापछि बलियो घाम लाग्ने योजना भएका व्यक्ति
- फोटोसेन्सिटिभिटी भएका, वा प्रकाशसंवेदनशीलता बढाउने औषधि सेवन गरिरहेका व्यक्ति
- मेल्याज्मा बलियो भएका व्यक्ति (बिग्रिने सम्भावना भएकाले उपयुक्तता चिकित्सकको निर्णयमा निर्भर)
- प्रक्रिया गर्ने भागमा संक्रमण, सूजन वा घाउ भएका व्यक्ति
- छालाको रङ गाढा भएकाहरूमा उर्जा मिलान वा उपयुक्तताको सीमा हुन सक्छ