नाकको सेप्टम लम्ब्याउने सर्जरी: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
गिप्स फिक्सेसन करिब १ हप्ता, तीव्र सुन्निने ३–४ दिन अनुमानित। फिक्सेसन हट्नेबित्तिकै मास्कले लुकाउन सजिलो हुन्छ, तर प्राकृतिक रूपमा मिल्न महिनौँ लाग्न सक्छ।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि गिप्स करिब १ हप्ता, तीव्र सुन्निने ३–४ दिन, स्पष्ट देखिने सुन्निने २–४ हप्ता, अन्तिम रूपमा स्थिर हुन ३–६ महिना अनुमानित (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया गिप्स हट्ने करिब १ हप्तापछिदेखि डेस्क काम वा मानिसका अगाडि देखिन सक्ने अवस्थामा फर्कने प्रवृत्ति धेरैमा देखिन्छ। मास्कले गिप्स लुकाउन सकिने भएकाले, सुन्निएको मात्रा हेर्दै केहीले अलि छिटो नै फर्कने पनि गर्छन्। ग्राहक सेवा वा फोटोसुट जस्ता बाहिरी रूपमा ध्यान दिइने कामका लागि, सुन्निएको शान्त हुने २–४ हप्तापछि लक्षित गर्नु ढुक्क हुने उपाय हो। सुन्निने तरिका र कामको प्रकारअनुसार यो अगाडि-पछाडि हुन्छ र व्यक्तिपिच्छे फरक पर्छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
एनेस्थेसियाको असर हराएपछि कम्मल दुखाइ वा थिचिएको महसुस हुन सक्छ। नाकमा गिप्स (फिक्सेसन सामग्री), नाकभित्र गज वा स्प्लिन्ट राखिएको हुन्छ र नाक बन्द भएको महसुस बलियोसँग हुने बेला हो। रगत बहन सक्ने भएकाले माथितिर हेरेर आराम गर्नुहोस्। अपरेसनकै दिन रक्सी, नुहाउने, र जोडदार व्यायाम नगर्नुहोस्, टाउको उचालेर आराम गर्नुहोस्।
सुन्निने र नीलडाम चुली तिर बढ्ने बेला हो। नाकको जग र आँखा वरिपरि सुन्निन सक्छ। धेरै चिसो नहुने गरी चिस्याउनु अनुमानित उपाय हो, र दुखाइ प्रायः औषधिले सम्हाल्न सकिने भनिन्छ। तल हेर्ने चेष्टा र घोप्टिएर सुत्नबाट बच्नुहोस्।
सुन्निने र नीलडाम बलियो अवस्थालाई पार गर्न थाल्ने समय हो। संस्थाको नियमअनुसार नाकभित्रको गज-स्प्लिन्ट हटेपछि सास फेर्न अलि सजिलो हुन सक्छ। गिप्स भने अझै लागिरहेको हुन्छ, फिक्सेसन ठाउँ भिज्न वा थिचिनबाट सावधान रहनुहोस्।
गिप्स हटाउने र टाँका निकाल्ने (बाहिरतिर सिलाई भएको खण्डमा) अनुमानित समय हो। फिक्सेसन हट्नेबित्तिकै बाहिरी छाप फेरिन थाल्छ। तर नाकको टुप्पोमा अझै सुन्निने र कडापन रहन्छ, यो पूर्ण नतिजा होइन। यस समयदेखि धेरैले मेकअप र डेस्क कामको फर्कने काम सजिलो हुने प्रवृत्ति देखाउँछन्।
नीलडाम लगभग हराइसकेको र स्पष्ट सुन्निने पनि कम हुने समय हो। मानिसका अगाडि देखिँदा थाहा नपाइने प्रवृत्ति धेरैमा देखिन्छ। नाकको टुप्पोको कडापन र सुन्निने अझै रहन सक्ने भएकाले, जोडले छुने वा चश्मा लामो समय लगाएर थिच्नेबाट बचिनुहोस्।
समग्र सुन्निने शान्त भई नाकको रेखा देखिन थाल्ने समय हो। नाकको टुप्पोको मसिना सुन्निने र तनाब महसुस अझै रहन सक्छ, र यहाँदेखि बिस्तारै मिल्दै जान्छ। हल्का व्यायाम आदि प्रायः चिकित्सकको अनुमतिमा पुनः सुरु गर्न सकिन्छ।
नाकको टुप्पोको कडापन र सुन्निने कम भई, प्रत्यारोपण गरिएको कार्टिलेज स्थिर भई आकार शान्त हुने समय हो। नतिजा जाँच्ने वा आवश्यक भएमा थप परामर्श लिने समय पनि यही अनुमानित हो। पूर्ण नतिजासम्मको अवधि व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने (सुजन) | उच्च | अपरेसनकै दिनदेखि भोलिपल्टसम्म | तीव्र सुन्निने ३–४ दिन, स्पष्ट देखिने सुन्निने २–४ हप्तामा शान्त हुन्छ, र मसिना सुजन महिनौँसम्म रहन सक्छ | नाकको टुप्पोमात्र नभई पुरै नाक र वरिपरि सुन्निन्छ। कम हुने तरिका व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| नीलडाम (नीलो-कालो दाग) | मध्यम | अपरेसनकै दिनदेखि २ दिनसम्म | प्रायः १–२ हप्तामा पहेँलो हुँदै हराउँदै जान्छ | नाकको जग, आँखा वरिपरि र गालामा देखिन सक्छ। हड्डीमा पनि काम गरिएको भए यो बढी देखिने प्रवृत्ति मानिन्छ। |
| नाक बन्द हुने, सास फेर्न गाह्रो हुने | उच्च | अपरेसनकै दिन | प्रायः १–२ हप्ता (सुन्निएको कम हुँदै जाँदा सजिलो हुने प्रवृत्ति) | भित्री सुन्निने, फिक्सेसन र गज-स्प्लिन्टको असरले हुन्छ। धेरैजसो अस्थायी मानिन्छ, तर लामो समय रहेमा डाक्टरलाई देखाउनु राम्रो हुन्छ। |
| नाकको टुप्पोमा कडापन र तनाब महसुस | उच्च | अपरेसनपछि तुरुन्तै | हप्तौँदेखि महिनौँसम्म | प्रत्यारोपण गरिएको कार्टिलेज स्थिर नभएसम्म कडापन वा असजिलो महसुस रहन सक्छ। बिस्तारै कम हुने प्रवृत्ति मानिन्छ। |
| दुखाइ, कम्मल दुखाइ | मध्यम | अपरेसनकै दिन (एनेस्थेसियाको असर हराएपछि) | प्रायः २–५ दिन (दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले सम्हाल्न सकिने स्तरको प्रायः हुन्छ) | ढुसढुस दुखाइ केही दिनमा कम हुने प्रवृत्ति मानिन्छ। महसुस गर्ने तरिका व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| सुन्न हुने, झमझमाउने | मध्यम | अपरेसनपछि तुरुन्तै | हप्तौँदेखि महिनौँमा बिस्तारै ठीक हुने प्रायः हुन्छ | नाकको टुप्पोको महसुस अस्थायी रूपमा सुस्त हुन सक्छ। कहिलेकाहीँ ठीक हुन धेरै समय लाग्न पनि सक्छ। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (आँखा र ओठ वरिपरि) | भोलिपल्टदेखि केही दिनपछि अनुमानित | नाकबाहेकको भाग अपेक्षाकृत छिटो सम्भव हुने प्रायः हुन्छ। फिक्सेसन वा घाउलाई नछुने गरी ध्यान दिई चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| मेकअप (नाक वरिपरि, फाउन्डेसन) | गिप्स हटाइ टाँका निकालेपछि (करिब १ हप्तापछि) अनुमानित | घाउको अवस्था हेरी चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| अनुहार धुने | भोलिपल्टदेखि नाकबाहेक धुन सकिन्छ। नाक वरिपरि गिप्स हटेपछि (करिब १ हप्तापछि) अनुमानित | फिक्सेसन सामग्री नभिजाउने गरी घाँटीमुनि शावर वा पुछेर सफा गर्ने अवधि रहन्छ। |
| शावर | भोलिपल्टदेखि घाँटीमुनि सम्भव। कपाल धुने र अनुहार वरिपरि गिप्स नभिजाउने ध्यान दिनुपर्छ | गिप्स नहटुन्जेल फिक्सेसन भाग नभिजाउने ध्यान दिनुहोस्। |
| नुहाउने (टबमा) | करिब १ हप्तापछि (गिप्स हटी चिकित्सकको अनुमति पछि) अनुमानित | रगत सञ्चार बढेमा सुन्निने र नीलडाम लामो समय रहन सक्ने भएकाले, त्यसअघि हल्का न्यानो पानी र छोटो समयमा सीमित गर्नुहोस्। |
| मदिरा सेवन | करिब १ हप्ता (सुन्निने र नीलडाम शान्त भएपछि) अनुमानित | मदिराले रगत सञ्चार बढाई सुन्निने बढाउन सक्छ। सावधानीपूर्वक पुनः सुरु गर्नुहोस्। |
| व्यायाम (हल्का) | करिब २ हप्तादेखि चिकित्सकको अनुमतिमा | पसिना र रगत सञ्चार बढेमा सुन्निएको फर्किन सक्छ। अवस्था हेर्दै क्रमशः पुनः सुरु गर्नुहोस्। |
| जोडदार व्यायाम, सौना | करिब १ महिनादेखि (चिकित्सकको अनुमतिमा) | रगत सञ्चार धेरै बढेमा सुन्निने वा रक्तस्रावको जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले, राम्ररी शान्त भएपछि मात्र गर्नुहोस्। |
| गिप्स, फिक्सेसन सामग्री | करिब १ हप्तामा हटाइन्छ (चिकित्सकको निर्देशनअनुसार) | आफैँ निर्णय गरी नहटाउनु वा नभिजाउनुहोस्। आकार स्थिर हुनसँग सम्बन्धित छ। |
| घोप्टिएर सुत्ने, छेउ फर्केर सुत्ने | १–२ हप्तापछि अनुमानित रूपमा बिस्तारै | नाक थिचिएमा आकारमा असर पर्न सक्ने भएकाले, हाल चित्त फर्केर टाउको उचालेर आराम गर्नुहोस्। |
| चश्मा, सनग्लास | नाकको हाडमा हेरफेर गरिएको भए करिब १ महिनासम्म लामो समय प्रयोगबाट टाढा रहनु (चिकित्सकको निर्देशनअनुसार) | चश्माको प्याडको थिचाइले आकारमा असर पार्न सक्छ। आवश्यक परे निधारमा टेको लगाउने उपायबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| जोडले नाक सिनार्ने वा छुने | २–३ हप्तापछि अनुमानित रूपमा चिकित्सकको निर्देशनमा | सुरुमै बलियो शक्ति लागेमा स्थिरतामा असर पार्न सक्छ। नरम रूपमा व्यवहार गर्नुहोस्। |
| कन्ट्याक्ट लेन्स | अपरेसनकै दिनदेखि भोलिपल्टसम्म अनुमानित (आँखा वरिपरि सुन्निने बलियो नभएमा) | नाकको फिक्सेसनसँग सिधा सम्बन्ध नभए पनि, लगाउँदा नाक नथिच्ने ध्यान दिनुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: मध्यम. इन्ट्राभेनस एनेस्थेसिया (सुतेको अवस्था) वा लोकल एनेस्थेसियाबाट अपरेसनको बेलाको दुखाइ सामान्यतया कम गरिन्छ। एनेस्थेसियाको तरिका संस्था र विधिअनुसार फरक हुन्छ। अपरेसनको बेला एनेस्थेसियाले दुखाइ कम महसुस हुन्छ, एनेस्थेसियाको असर हराएको अपरेसनकै दिनदेखि केही दिनसम्म कम्मल दुखाइ वा थिचिएको महसुस हुन सक्छ। दिइएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले सम्हाल्न सकिने स्तरको प्रायः हुन्छ, र ढुसढुस दुखाइ केही दिनमा कम हुने प्रायः मानिन्छ। दुखाइ महसुस गर्ने तरिका व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- अपरेसनपछि केही दिन टाउको उचालेर सुत्दा (तकिया प्रयोग गरी शरीरको माथिल्लो भाग उचालेर), सुन्निएको छिटो कम हुने प्रवृत्ति देखिन्छ।
- अपरेसनकै दिनदेखि २ दिनसम्म चिकित्सकको निर्देशनअनुसार नरम रूपमा चिस्याई, त्यसपछि धेरै चिसो नपार्ने गरी रगत सञ्चार नरोक्ने स्तरमा फेर्नुहोस्।
- नुन र मदिरा कम गरी, पानी र प्रोटिन राम्ररी लिनु रिकभरीमा सहयोगी हुन्छ।
- धुम्रपान बन्द गर्न प्रयास गर्नुहोस् (सिगरेटले रगत सञ्चार बिगारी घाउ निको हुने र सुन्निएको कम हुने कुरामा असर पार्न सक्छ)।
- तल हेर्ने काम, गह्रौँ सामान बोक्ने र जोडदार व्यायामबाट बचेर हाल आराम प्राथमिकतामा राख्नुहोस्।
- गिप्स, फिक्सेसन सामग्री आफैँ निर्णय गरी नहटाउनु र नभिजाउनु, टाँका निकाल्ने, अस्पताल जाने जस्ता निर्देशित हेरचाह पालना गर्नुहोस्।
- बलियो सुन्निने लामो समय रहने वा दायाँ-बायाँ ठूलो फरक देखिने जस्ता चिन्ता लाग्ने कुरा भए, आफैँ निर्णय नगरी चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- सुन्निने, नीलडाम, दुखाइ व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ र सोचेभन्दा लामो समय रहन सक्छ।
- दायाँ-बायाँ फरक वा सोचेको आकार र नतिजाबीच अन्तर हुन सक्छ (कार्टिलेजको स्वभाव र निको हुने प्रक्रियाअनुसार)।
- प्रत्यारोपण गरिएको कार्टिलेज सर्ने, पछि फर्कने, वा घुल्ने कारणले आकार परिवर्तन हुन सक्छ।
- संक्रमण, रगत जम्ने (हेमाटोमा), दाग रहने, छालासम्बन्धी समस्या जस्ता जटिलता हुन सक्छन्।
- नाकको टुप्पोको महसुस अस्थायी रूपमा (कहिलेकाहीँ लामो समयसम्म) सुस्त हुन सक्छ।
- नाक बन्द हुने वा सास फेर्न गाह्रो हुने अवस्था लामो समय रहन सक्छ।
- कार्टिलेज लिइएको ठाउँमा पनि (कान, सेप्टम, रिब कार्टिलेज आदि, विधिअनुसार फरक हुन्छ) घाउ र दुखाइ हुन्छ।
- बलियो सुन्निने, ज्वरो, बलियो दुखाइ, रक्तस्राव लगातार रहेमा जटिलताको सम्भावना हुन सक्ने भएकाले, बेवास्ता नगरी छिटो चिकित्सकलाई देखाउनुहोस्। अन्तिम उपयुक्तता र जोखिमबारे अनिवार्य रूपमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह, फोटोसुट, अन्तर्वार्ता जस्ता महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम, फिक्सेसन हटी सुन्निने शान्त हुने कम्तीमा १ महिनाअघि, सकेसम्म प्राकृतिक रूपमा मिल्ने ३ महिनाभन्दा बढी अघि नै गर्दा ढुक्क हुन्छ। सुन्निने कम हुने तरिका व्यक्तिपिच्छे फरक हुने भएकाले, पर्याप्त समय राखी योजना बनाउनुहोस्। सुधार वा पुनः अपरेसन गर्ने हो भने, तन्तु पूर्ण रूपमा रिकभर भई आकार स्थिर हुने ३–६ महिनापछि अनुमानित हो। अवस्थाअनुसार फरक हुने भएकाले, चिकित्सकको निर्णय पालना गर्नुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| नाकमा हायलुरोनिक एसिड इन्जेक्सन | अन्तराल चाहिन्छ | २–४ हप्ताभन्दा बढी अनुमानित | उही नाकको टुप्पो र नाक-रेखामा प्रक्रिया दोहोरिने भएकाले, अपरेसनको सुन्निने कम भई आकार स्थिर भएपछि मिहिन समायोजनको रूपमा गर्नु सामान्य हो। क्रम र सम्भाव्यताबारे चिकित्सकको निर्णय आवश्यक छ। |
| बोटक्स इन्जेक्सन (चाउरी, बङ्गाराको मांसपेशी आदि) | अन्तराल चाहिन्छ | २–४ हप्ता अनुमानित | काम गर्ने स्थान फरक भए पनि, अपरेसनको सुन्निने कम भएपछि अर्को स्थानमा गर्दा नतिजा मूल्याङ्कन गर्न सजिलो र ढुक्क हुन्छ। नाकबाट टाढाको स्थान भए अन्तराल छोट्याउन सकिने पनि हुन्छ। |
| थ्रेड लिफ्ट (धागोले उठाउने) | अन्तराल चाहिन्छ | १–३ महिना अनुमानित | उही अनुहारमा अपरेसन र धागोको संयोजन गर्दा, नाकको रिकभरी कुरेर मात्र गर्नु आधारभूत नियम हो। सुन्निएको मूल्याङ्कन र सुरक्षाका लागि अन्तराल राखिन्छ। |
| HIFU・RF आदि कस्ने मेसिन | अन्तराल चाहिन्छ | १–३ महिना अनुमानित | नाक वरिपरि ताप दिने प्रक्रिया, प्रत्यारोपण गरिएको कार्टिलेज र घाउ शान्त भएपछि मात्र गर्नुहोस्। घाउ वा सुन्निएको रहेसम्म बच्नु सुरक्षित हुन्छ। |
| दाग हटाउने लेजर उपचार | अन्तराल चाहिन्छ | करिब १ महिना अनुमानित | अनुहारमा उत्तेजना खप्टिएमा सुन्निने र पिग्मेन्टेसनको मूल्याङ्कन गाह्रो हुन सक्छ। नाकबाट टाढाको स्थान भए पनि, रिकभरी हेर्दै अन्तराल राख्दा ढुक्क हुन्छ। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- नाकको टुप्पो माथितिर उठेको वा छोटो देखिने चिन्ता भएका व्यक्ति
- नाकको टुप्पोको उचाइ वा दिशा परिवर्तनबारे विचार गर्दै गरेका व्यक्ति
- नाकको टुप्पोको जगदेखि नै मिलाउने कुरा सोच्दै गरेका व्यक्ति
- प्रोथेसिस वा हायलुरोनिक एसिडले गाह्रो हुने नाकको टुप्पोको समायोजन विचार गर्दै गरेका व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- पर्याप्त बिदा (गिप्स अवधि करिब १ हप्ता) सुरक्षित गर्न नसक्ने व्यक्ति
- नजिकैको समयमा विवाह, फोटोसुट, अन्तर्वार्ता जस्ता महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भएका व्यक्ति
- धुम्रपान छोड्न नसक्ने व्यक्ति (यसले निको हुने र नतिजामा असर पार्ने प्रवृत्ति मानिन्छ)
- पुरानो रोग, औषधि सेवन, एलर्जी आदिका कारण अपरेसनको जोखिम बढी छ भनी चिकित्सकले ठान्ने व्यक्ति
- डाउनटाइम वा पछि फर्कने सम्भावनालाई स्वीकार्न नसक्ने र परिवर्तनको ग्यारेन्टी चाहने व्यक्ति