बाहिर निस्केको कान मिलाउने सर्जरी: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
कानको फिक्सेसन केही दिनदेखि १ हप्ता, सुन्निने र नीलडाम १–२ हप्ता जति हुने अनुमान छ। दाग कानको पछाडि हुने भएकाले कपालले लुकाउन सजिलो सर्जरी हो।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता अनुमानित (धेरै सुन्निने र दुखाइ ३–४ दिन। फिक्सेसन केही दिनदेखि १ हप्ता, टाँका निकाल्ने १–२ हप्तापछि। व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क काम धेरैजसो भोलिपल्टदेखि केही दिनमै सुरु गर्ने भए पनि, सर्जरीपछि केही समयसम्म पट्टी वा हेडब्यान्ड देखिन्छ। ग्राहकसँग भेट्ने वा मानिसका अगाडि देखिने काम भए, फिक्सेसन हट्ने केही दिनदेखि १ हप्तापछिलाई अनुमानित समय मान्नु ढुक्क हुन्छ। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुने भएकाले, आफ्नो अवस्थाअनुसार मिलाउनुहोस्। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
सर्जरी सकिएपछि कानमा बाक्लो गज र पट्टी (वा हेडब्यान्ड) ले राम्ररी फिक्स गरिन्छ। एनेस्थेसियाको असर हराउनेबित्तिकै पड्किने दुखाइ हुन सक्ने भएकाले, दिइएको दुखाइ निवारक औषधि छिटो खानुहोस्। कान वरिपरि दबाब र न्यानोपन महसुस हुन सक्छ, यसैले उही दिन आराम गर्नुहोस्।
सुन्निने र दुखाइ चरम बिन्दुनजिक पुग्ने समय हो। घाउ र फिक्सेसन जाँच्न प्रायः क्लिनिक जानुपर्छ, पट्टी झन् कायम राख्ने पनि हुन सक्छ। टाउको तल राख्दा सुन्निने बढ्न सक्ने भएकाले, तकिया अलि उच्च राखेर बस्नु राम्रो।
धेरै दुखाइ कम हुने समय हो। चिकित्सकको निर्देशनअनुसार, बाक्लो पट्टीबाट हेडब्यान्ड (सपोर्टर) मा बदलिने प्रायः यही समयमा हुन्छ। नीलडाम भएमा कानको पछाडि वा घाँटीतिर रङ देखिन सक्छ, तर कपालले लुकाउन सजिलो ठाउँ हो।
फिक्सेसन हट्ने, वा रातिमात्र ब्यान्ड लगाउनेतिर सर्ने अनुमानित समय हो। सुन्निने धेरै कम भई देखिने रूप शान्त हुने भए पनि, तानिएको महसुस रहन सक्छ। टाँका यही समयदेखि २ हप्तापछिसम्ममा निकाल्नु सामान्य हो (घुल्ने धागो भए आवश्यक नपर्न पनि सक्छ)।
दैनिक जीवनका सीमा धेरै घट्ने र हल्का व्यायाम र कपाल धुने पनि सामान्यतिर फर्कने समय हो। कानको आकार सुधार्दै जाने भए पनि, अझै कठोरता वा सुन्निने रहेकाले यो अन्तिम आकार होइन। रातिको ब्यान्ड जारी राख्ने निर्देशन पनि हुन सक्छ। पुनः सुरु गर्ने समय चिकित्सकको निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्।
सुन्निने लगभग शान्त भई दायाँ-बायाँको सन्तुलन देखिन थाल्ने समय हो। दागको रातोपन वा कठोरता रहन सक्छ, तर कपाल तल राखे कम देखिने हुन्छ। कडा खेलकुद वा शारीरिक सम्पर्क धेरै हुने व्यायाम पुनः सुरु गर्ने कि नगर्ने चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्।
सुन्निएको शान्त भई कार्टिलेज र तन्तु स्थिर भई आकार निश्चित हुने समय हो। दागचिह्न पनि बिस्तारै सेतो भई कम देखिने प्रायः मानिन्छ। अन्तिम नतिजा यही समयमा मूल्याङ्कन गरिन्छ। यस क्रममा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने (कान र कान वरिपरि) | उच्च | उही दिन देखि भोलिपल्ट | धेरै सुन्निने ३–४ दिन, शान्त हुनसम्म १–२ हप्ता अनुमानित | एउटा कानमा मात्र वा दायाँ-बायाँ फरक हुन पनि सक्छ |
| दुखाइ र पड्किने महसुस | उच्च | एनेस्थेसियाको असर हराउने उही दिन रातिदेखि भोलिपल्ट | धेरै दुखाइ २–३ दिन, त्यसपछि प्रायः केही दिनमा कम हुन्छ | दिइएको दुखाइ निवारक औषधिले सम्हाल्न सकिने दायरामा हुने सामान्यतया मानिन्छ |
| नीलडाम (कानको पछाडि, जरातिर) | मध्यम | भोलिपल्टदेखि ३ दिनसम्म | १–२ हप्ता जति पहेँलो भई हराउँदै जाने प्रायः हुन्छ | कानको पछाडि वा घाँटीतिर फैलिन सक्छ, तर कपालले लुकाउन सजिलो ठाउँ हो |
| तानिएको जस्तो र कस्सिएको महसुस | उच्च | उही दिनदेखि | केही हप्तामा बिस्तारै कम हुँदै जाने प्रायः हुन्छ | कार्टिलेज सिलाएर टाँसिने भएकाले, कान तानिएको जस्तो महसुस रहन सक्छ |
| दागचिह्नको रातोपन र कठोरता | मध्यम | टाँका निकालेपछिदेखि केही हप्तासम्म | केही महिनामा बिस्तारै कम देखिने प्रायः हुन्छ | कानको पछाडिको भाग भएकाले, सामान्यतया कम देखिने स्थान मानिन्छ |
| सुनसान वा संवेदना कम हुने | मध्यम | सर्जरीपछिदेखि | केही हप्तादेखि केही महिनामा ठीक हुने प्रायः मानिन्छ | कानको संवेदना अस्थायी रूपमा कम हुन सक्छ। लामो समय रहेमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस् |
| चिलाउने | मध्यम | रिकभरी अवधि (केही दिनपछिदेखि) | घाउ निको हुँदै जाँदा कम हुने प्रायः हुन्छ | कोतर्दा संक्रमण वा घाउ खुल्न सक्ने भएकाले नछुनु राम्रो |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप | अनुहारको मेकअप भोलिपल्टदेखि मिल्छ (कान र घाउ वरिपरि नलगाउनुहोस्) | घाउ वा फिक्सेसन गरेको ठाउँमा फाउन्डेसन आदि नलागोस् भनी ध्यान दिनुहोस् |
| अनुहार धुने | भोलिपल्टदेखि मिल्छ (कान वा फिक्सेसन गरेको ठाउँ नभिजाई) | फिक्सेसन गरिरहँदा अनुहार मात्र पुछेर धुने जस्ता तरिका अपनाई निर्देशन पालना गर्नुहोस् |
| कपाल धुने | फिक्सेसन हटेपछि (केही दिनदेखि १ हप्तापछि), चिकित्सकको अनुमतिपछि | त्यसअघि सैलुनको शम्पू टेबल वा कान नभिजाउने उपाय अपनाउनुहोस्। अनुमतिपछि पनि जोडले नघस्नुहोस् |
| नुहाउने (शावर) | घाँटीमुनि भोलिपल्टदेखि, टाउको र कानसहित पूरै शरीर फिक्सेसन हटेपछि (चिकित्सकको अनुमतिपछि) | फिक्सेसन गरिरहँदा कानमा पानी नलागोस् भनी ध्यान दिनुहोस् |
| टबमा नुहाउने | १–२ हप्तापछि, टाँका र अवस्था जाँचपछि अनुमानित | रक्तसञ्चार बढ्दा सुन्निने र नीलडाम बढ्न सक्ने भएकाले, त्यसअघि शावर मात्र प्रयोग गर्नुहोस् |
| मद्यपान | ३–७ दिनपछि, सुन्निने र नीलडाम शान्त भएपछि अनुमानित | रक्तसञ्चार बढी सुन्निने बढ्न सक्ने भएकाले, सर्जरीपछि केही दिन रोक्नुहोस् |
| व्यायाम | हल्का व्यायाम २ हप्तापछि, कडा व्यायाम १ महिनाजति चिकित्सकसँग बुझेर | पसिना, रक्तसञ्चार बढ्ने र कानमा सम्पर्क हुने कुरामा ध्यान दिनुहोस्। पुनः सुरु गर्ने समय अनिवार्य रूपमा चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस् |
| सौना र ग्यान्बान्योकु (ग्याँसे ढुङ्गा नुहानी) | १ महिनाजति चिकित्सकसँग बुझेर | उच्च तापमानले रक्तसञ्चार बढाई सुन्निने लामो समय रहन सक्छ |
| घोप्टो वा छेउपट्टी (सर्जरी गरेको साइड तल पारेर) सुत्ने | केही हप्ता नगर्नुहोस् (चित पल्टेर, तकिया अलि उच्च राखेर सुत्नु राम्रो) | कानमा दबाब पर्दा आकार बिग्रने वा दुखाइको कारण बन्न सक्छ। फिक्सेसन गरिरहँदा विशेष ध्यान दिनुहोस् |
| हेडब्यान्ड र फिक्सेसन लगाउने | दिनमा केही दिनदेखि १ हप्ता, राति केही हप्तासम्म जारी राख्ने निर्देशन प्रायः हुन्छ | आकार स्थिर बनाउन, निर्देशन गरिएको अवधि राम्ररी लगाइराख्नुहोस्। आफैँ निर्णय गरी नफुकाल्नुहोस् |
| चश्मा र मास्कको इलास्टिक | कानमा जोडले टाँसिने वस्तु फिक्सेसन हटेपछि पनि केही हप्ता ध्यान दिनु राम्रो | फ्रेम वा इलास्टिक घाउ वा कार्टिलेजमा नटाँसियोस् भनी, हाललाई टेप जोड्ने जस्ता उपाय अपनाउनुहोस् |
| कानको बाला (इयरिङ) | पूर्ण रूपमा शान्त हुने १ देखि केही महिनापछि, चिकित्सकको अनुमतिपछि | प्वाल पार्दा वा लगाउँदा-फुकाल्दा कान नतानियोस् भनी ध्यान दिनुहोस् |
| सैलुनमा कलर र पर्म | टाँका र घाउ शान्त भएपछि (केही हप्तापछि) चिकित्सकसँग बुझेर | रसायन घाउमा लाग्ने वा कान तानिने कामअवस्था हुने भएकाले, केही समय ध्यान दिनुहोस् |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: मध्यम. लोकल एनेस्थेसिया आधार हो। दुखाइ वा चिन्ता धेरै भए, इन्ट्राभेनस एनेस्थेसिया (सेडेसन) पनि सँगै प्रयोग गर्न सकिन्छ। एनेस्थेसियाको प्रकार जाँचपछि चिकित्सकले निर्णय गर्नेछन्। सर्जरी लोकल एनेस्थेसिया (चाहेमा वा दायराअनुसार इन्ट्राभेनस एनेस्थेसिया पनि सँगै) मा गरिने भएकाले, सर्जरी हुँदा धेरै दुखाइ रोकिने सामान्यतया हुन्छ। दुखाइ बढी हुने भनेको एनेस्थेसियाको असर हराउने उही दिन राति देखि भोलिपल्टसम्म हो, जहाँ पड्किने दुखाइ महसुस हुन सक्छ, तर दिइएको दुखाइ निवारक औषधिले सम्हाल्न सकिने दायरामा हुने प्रायः मानिन्छ। कार्टिलेज संग काम गर्ने भएकाले, तानिएको र दबाबको महसुस केही हप्तासम्म रहन सक्छ। दुखाइको महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- सर्जरीपछि केही दिन तकिया उच्च राखी टाउको हृदयभन्दा माथि राख्ने प्रयास गर्नुहोस्, यसले सुन्निने र नीलडाम कम गर्छ
- निर्देशन गरिएको फिक्सेसन (पट्टी वा हेडब्यान्ड) आफैँ निर्णय गरी नफुकाली, तोकिएको अवधि राम्ररी लगाइराख्नुहोस् (आकार स्थिर राख्न र सुन्निने रोक्न दुवैका लागि महत्त्वपूर्ण छ)
- मद्यपान, कडा व्यायाम, सौना र लामो समय नुहाउने जस्ता रक्तसञ्चार बढाउने काम, अनुमति नपाउँदासम्म रोक्नुहोस्
- कानमा ठक्कर नलाग्नु, घोप्टो वा सर्जरी गरेको साइड तल पारेर नसुत्नु जस्ता शारीरिक दबाब पर्ने कुराबाट टाढा रहनुहोस्
- दिइएको औषधि (एन्टिबायोटिक, दुखाइ निवारक आदि) निर्देशनअनुसार पूरा खानुहोस् र घाउ सफा राखी संक्रमणबाट बच्नुहोस्
- धेरै सुन्निने वा दायाँ-बायाँ फरक चिन्ता लागे पनि आफैँ मालिश वा दबाब नदिनुहोस्, चिन्ता लाग्ने लक्षण भए छिटो क्लिनिकसँग परामर्श गर्नुहोस्
- धुम्रपान त्याग्ने वा घटाउने प्रयास गर्नुहोस्। धुम्रपानले रक्तसञ्चारमा बाधा पुर्याई घाउ निको हुने प्रक्रियामा असर पार्न सक्ने भनिएको छ
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- दायाँ-बायाँ फरक, वा अपेक्षा गरेजस्तो कान नझुकिने वा धेरै झुकिने जस्ता, चाहेको नतिजा नआउन सक्छ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, आकारको मूल्याङ्कन केही महिनापछि गरिन्छ)
- हिमाटोमा (कानभित्र रगत जम्ने) र संक्रमण। सुन्निने, धेरै दुखाइ, न्यानोपन वा पिप लगातार रहेमा, छिटो उपचार आवश्यक हुन सक्छ
- दाग उठ्ने हाइपरट्रोफिक स्कार वा केलोइड (शारीरिक बनावटअनुसार कानमा देखिने सम्भावना बढी मानिन्छ)
- कार्टिलेज सिलाएको धागो खुकुलो हुने वा फुक्किने कारण पछाडि फर्कने (आकार पहिलेजस्तो नजिक हुने)। पुनः सर्जरी आवश्यक हुन सक्छ
- कानको संवेदना अस्थायी रूपमा कम हुने वा सुनसान रहन सक्छ (धेरैजसो केही महिनामा ठीक हुने मानिए पनि व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)
- कार्टिलेज उदाङ्गो हुने वा सिलाइको ठाउँमा समस्या, विरलै कार्टिलेजको आकार बिग्रने वा संक्रमणले तन्तु मर्ने जस्ता जटिलता हुन सक्छ
- असर र नतिजामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र नतिजाको ग्यारेन्टी हुँदैन। उपयुक्तता र सर्जरीको विधिको निर्णय अनिवार्य रूपमा चिकित्सकको जाँचपछि मात्र गर्नुहोस्
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह उत्सव वा फोटोसुट जस्ता कार्यक्रम भए, सुन्निने, नीलडाम र फिक्सेसन शान्त हुने अवधि विचार गरी, कम्तीमा १ महिना अगाडि, सकेसम्म २–३ महिना अगाडि नै गराउनु ढुक्क हुन्छ। दागको रातोपनसम्म शान्त पार्न चाहनुहुन्छ भने, ३–६ महिना अगाडिलाई अनुमानित समय मान्दा फुर्सद हुन्छ। यस क्रममा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। पछाडि फर्किने वा दायाँ-बायाँ फरकको सुधारका लागि पुनः सर्जरी विचार गर्ने भए, तन्तु र कार्टिलेज स्थिर हुने ३–६ महिनाभन्दा बढी समय राखेर, अवस्था हेरेर निर्णय गर्नु सामान्य हो। समय अनिवार्य रूपमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| कानको लोती मिलाउने (चिरा वा प्वाल सुधार्ने) | उही दिन मिल्छ | उही दिन – परामर्श आवश्यक | उही कानको सर्जरी भई स्थान पनि नजिक भएकाले, सँगै गर्न मिल्ने प्रायः मानिन्छ। तर फिक्सेसन र सुन्निने व्यवस्थापन बढ्ने भएकाले, दायरा चिकित्सकसँग परामर्श गरी तय गर्नुहोस्। |
| डबल आइलिड (चिरेर) जस्ता अन्य भागको सर्जरी | अन्तराल चाहिन्छ | केही हप्तादेखि १ महिना, वा उही दिनका लागि परामर्श आवश्यक | फरक स्थान भए उही दिन संयोजन गर्न पनि मिल्छ, तर डाउनटाइम खप्टिने भएकाले शरीरमा भार र फिक्सेसनको व्यवस्थापन बढ्छ। समय छुट्याउने विकल्प पनि विचार गरौँ। |
| बोटक्स इन्जेक्सन | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निने शान्त हुने करिब २ हप्तापछि | कानको सर्जरी स्थानभन्दा फरक भए पनि, सर्जरी लगत्तै सुन्निने र नीलडामको मूल्याङ्कन गाह्रो हुन्छ, र इन्जेक्सनको ठाउँमा असर पर्नबाट पनि बच्न चाहिने भएकाले, शान्त भएपछि गर्नु सुरक्षित हुन्छ। |
| हायलुरोनिक एसिड (फिलर) इन्जेक्सन | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निने र नीलडाम कम हुने करिब २ हप्तापछि | अनुहारमा फिलर हाल्ने काम फरक स्थान भए सम्भव हुने पनि हुन्छ, तर डाउनटाइमको मूल्याङ्कन र संक्रमणको जोखिमको दृष्टिकोणले, सर्जरीको सुन्निने शान्त भएपछि गर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| HIFU (हाइफु) र रेडियो फ्रिक्वेन्सी (RF) टाइटनिङ जस्ता मेसिन उपचार | सिफारिस गरिँदैन | घाउ स्थिर हुने १ महिनाभन्दा बढी राखेर चिकित्सकसँग बुझेर | तापले घाउ, कार्टिलेज वा फिक्सेसन गरेको ठाउँमा असर पार्न सक्ने भएकाले, घाउ शान्त नहुँदासम्म कान वरिपरि यसको प्रयोग नगर्नु सुरक्षित हुन्छ। उपचारको दायरा चिकित्सकसँग जाँच्नुहोस्। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- विवाह उत्सव, फोटोसुट वा वयस्क समारोह जस्ता कार्यक्रम अगाडि, कानको आकार मिलाउन चाहने व्यक्ति (कार्यक्रमबाट पछाडि गणना गरी फुर्सदसाथ)
- कपाल बाँधेको बेला वा छोटो कपालमा, कान देखिने कुरा चिन्ता लाग्ने व्यक्ति
- चश्मा, मास्क वा सुनुवाइ यन्त्रले कान थिचिँदा आकार चिन्ता लाग्ने व्यक्ति
- कपालले लुकाउन सकिने बेलामै, दागलाई शान्त पार्न चाहने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- नजिकको (केही हप्ताभित्रको) विवाह उत्सव, फोटोसुट वा यात्रा जस्तो फिक्सेसन वा सुन्निने लुकाउन नसक्ने कार्यक्रम भएको व्यक्ति
- कानमा ठक्कर लाग्ने सम्भावना बढी वा शारीरिक सम्पर्क धेरै हुने खेलकुद हाललाई रोक्न नसक्ने व्यक्ति
- केलोइड बनावट भएको भनी बताइएको र जोखिमको व्याख्यामा पूर्ण रूपमा सन्तुष्ट नभएको व्यक्ति
- घाउ शान्त नहुँदै टबमा नुहाउने, सौना वा कडा व्यायाम सहन नसक्ने व्यक्ति
- गर्भवती वा स्तनपान गराउँदै गरेको व्यक्ति, वा रोग वा औषधि सेवनका कारण सर्जरीको उपयुक्तताबारे चिन्ता भएको व्यक्ति (अनिवार्य रूपमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्)