आँखाको बाहिरी कुना खोल्ने सर्जरी: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
सुन्निने, नीलडाम, रातोपन करिब १–२ हप्ता लाग्ने अनुमान छ। टाँका ५–७ दिनमा निकालिन्छ, र घाउको रातोपन शान्त हुन केही महिना पनि लाग्न सक्छ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता (तीव्र सुन्निने-नीलडाम ३–७ दिन, घाउको रातोपन शान्त हुन १–३ महिना। अन्तिम नतिजा स्थिर हुन ३–६ महिना अनुमानित हो, व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क काम भए टाँका निकालेपछि (प्रक्रियाको करिब ५–७ दिनपछि) चस्मा लगाएर फर्कन सजिलो हुन्छ, र मानिसको अगाडि देखिने काम वा ग्राहक सेवा भए नीलडाम कम हुने १–२ हप्तापछि एउटा अनुमानित समय हो। धागो रहेको अवधिमा प्रक्रियाको चिह्न देखिन सक्ने भएकाले, टाँका निकाल्ने दिनको अगाडि-पछाडि योजना बनाउँदा ढुक्क हुन्छ। रिकभरीको गतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुने भएकाले, फुर्सदिलो तालिका बनाउन सुझाव दिइन्छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
एनेस्थेसियाको असर हराएपछि हल्का दुखाइ, पोलाइ वा तानिएको महसुस हुन सक्छ। आँखाको बाहिरी कुनामा धागो रहन्छ र सुन्निन थाल्छ। उहीदिन बारम्बार चिसो सेकाउनुहोस् र आराम गर्नुहोस्। तीव्र व्यायाम, मद्यपान र नुहाउने (पूरै टबमा) बाट टाढा रहनुहोस्, घाउ भिज्न नदिनुहोस्।
सुन्निने चरम नजिक पुग्छ, र नीलडाम देखिन थाल्न सक्छ। आँखाको चोटो वा हल्का रातो आँखा पनि देखिन सक्छ। निरन्तर चिसो सेकाउनुहोस्, टाउको उचालेर आराम गर्दा सजिलो महसुस हुन सक्छ। अनुहार धुँदा आँखा वरिपरि नछोई, नरगडी हलुका ढङ्गले गर्नुहोस्।
तीव्र सुन्निने बिस्तारै कम हुन थाल्ने समय हो। नीलडामको रङ बदलिँदै अस्थायी रूपमा फैलिएजस्तो देखिन सक्छ, तर यो पनि रिकभरीकै क्रम हो। घाउ धेरै नभिजाउने ध्यान राखी, धेरैजसो व्यक्ति सामान्य दैनिक जीवनमा फर्कन सक्छन्।
टाँका निकाल्ने अनुमानित समय करिब ५–७ दिन हो (प्रविधि र क्रमअनुसार अगाडि-पछाडि हुन सक्छ)। टाँका निकालेपछि सुन्निने र असजिलो महसुस कम हुन्छ र आँखा बाहेकको मेकअप सुरु गर्न सजिलो हुन्छ। नीलडाम र रातोपन बाँकी रहन सक्छ।
सुन्निने र नीलडाम धेरै कम देखिन थाल्छ, र आँखाको मेकअप पनि सुरु गर्न मिल्ने समय हो। घाउको रातोपन बाँकी रहन सक्छ, तर आँखा वरिपरिको कन्सिलरले लुकाउन मिल्ने स्तरमा हुने धेरैजसोमा हुन्छ।
दैनिक जीवनमा त्यति चासो नलाग्ने अवस्थाको नजिक पुग्छ। घाउको रातोपन वा हल्का कठोरता बाँकी रहन सक्छ, तर बिस्तारै मिल्दै जाने प्रवृत्ति हो। आकारको अन्तिम मूल्याङ्कन अझै केही समयपछि हुन्छ।
घाउको रातोपन शान्त हुँदै, आँखाको बाहिरी कुनाको रेखा स्थिर भई नतिजा देखिने समय हो। पछाडि फर्कने (आँखाको बाहिरी कुना पहिलेको स्थितिनजिक फर्कने प्रवृत्ति) पनि हुन सक्छ, र अन्तिम आकारमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। चिन्ता लागेको बुँदा भए आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने (सुजन) | उच्च | उहीदिन–भोलिपल्ट | तीव्र सुन्निने ३–७ दिन, हल्का सुन्निने १–२ हप्ता | आँखाको बाहिरी कुनातर्फ बढी देखिने प्रवृत्ति छ। चिसो सेकाउने र टाउको उचालेर आराम गर्दा कम गर्न सकिन्छ। |
| नीलडाम (नीलो दाग) | मध्यम | उहीदिन–२ दिनपछि | करिब १–२ हप्ता | आँखाको बाहिरी कुनादेखि तल्लो पलकसम्म देखिन सक्छ, र पहेँलो रङमा बदलिँदै कम हुने प्रवृत्ति हो। धेरैजसो देखिँदैन पनि। |
| घाउको रातोपन | उच्च | उहीदिन | केही हप्तादेखि केही महिना (बिस्तारै हल्का हुँदै) | चिराको रेखाको रातोपन समयसँगै कम देखिने प्रवृत्ति भए पनि, शान्त हुने अवधि व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| तानिएको महसुस/असजिलो महसुस | मध्यम | उहीदिन–केही दिन | करिब १–२ हप्ता | आँखाको बाहिरी कुना तानिएजस्तो महसुस हुन सक्छ। टाँका निकालेपछि हल्का हुने प्रायः हुन्छ। |
| आँखाको चोटो/रातो आँखा | मध्यम | उहीदिन–केही दिन | केही दिनदेखि १ हप्ता | म्यूकोसातर्फ काम गर्ने प्रविधिमा बढी देखिने प्रवृत्ति छ। बलियो रातोपन वा दुखाइ लगातार रहेमा जाँच गराउने विचार गर्नुहोस्। |
| घाउको तह/कठोरता (गिर्खा जस्तो महसुस) | कम | केही दिनपछि | केही हप्तादेखि केही महिना | निको हुने क्रममा अस्थायी रूपमा कडा महसुस हुन सक्छ, तर बिस्तारै मिल्दै जाने प्रवृत्ति हो। चिन्ता लागे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (आँखा बाहेक) | भोलिपल्ट–केही दिनदेखि | घाउ नछोई अनुहारको मेकअप तुलनात्मक रूपमा चाँडै गर्न मिल्ने प्रवृत्ति हो। चिकित्सा संस्थाको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| आँखाको मेकअप (आँखा वरिपरि) | टाँका निकालेपछि, प्रक्रियाको १०–१४ दिनपछि अनुमानित | घाउ शान्त नभएसम्म जलन र पिग्मेन्टेसनबाट बच्न रोकिन्छ। आइलाइन र मस्कारा तथा त्यसलाई हटाउँदा रगड्ने कुरामा विशेष ध्यान दिनुहोस्। |
| अनुहार धुने | भोलिपल्ट (आँखा नछोई हलुका ढङ्गले) / घाउको भाग टाँका निकालेपछि | नरगडी, घाउ धेरै नभिजाउने ध्यान राख्नुहोस्। क्लिन्जिङको जलनमा पनि ध्यान दिनुहोस्। |
| सावर | भोलिपल्ट (अनुहार नभिजाउने ध्यान दिँदै) | घाँटीमुनिको सावर भोलिपल्टदेखि गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ। विस्तृत जानकारीका लागि चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| नुहाउने (पूरै टब) | ३–७ दिनपछि (सुन्निने र नीलडाम शान्त भएपछि) | रक्तसञ्चार बढ्दा सुन्निने र नीलडाम बिग्रन सक्ने भएकाले, लामो समय नुहाउनुहुँदैन। |
| मद्यपान | करिब ३–७ दिनपछि | रक्तसञ्चार बढ्दा सुन्निने-नीलडाम बलियो हुन सक्ने भएकाले, शान्त नभएसम्म रोकिन्छ। |
| व्यायाम (हलुका–तीव्र) | हलुका व्यायाम १ हप्तापछि, तीव्र व्यायाम २–३ हप्तापछि अनुमानित | मुटुको धड्कन बढ्ने व्यायामले सुन्निने र रगत बग्ने जोखिम बढाउन सक्छ। |
| सौना/शिला स्नान | करिब २–३ हप्तापछि | पसिना र रक्तसञ्चार बढ्दा सुन्निने लामो समय रहन सक्ने भएकाले रोकिन्छ। |
| कन्ट्याक्ट लेन्स | केही दिनदेखि टाँका निकालेपछि (चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्) | लगाउँदाको जलन र हातले आँखा छुनेबाट बच्न, सुरुमा चस्मा नै ढुक्क हुन्छ। |
| आइल्यास एक्स्टेन्सन/आइल्यास पर्म | करिब २–४ हप्तापछि | प्रक्रियाको जलन र रसायन-गोंद घाउमा छुनबाट बच्न, राम्ररी निको भएपछि मात्र विचार गर्नुहोस्। |
| घोप्टो परेर सुत्ने | करिब १ हप्तासम्म नगर्नु उपयुक्त | अनुहारमा दबाब पर्दा सुन्निने र नीलडाम बढी देखिन सक्छ। चित्त फर्केर टाउको उचालेर आराम गर्नु सुझाव दिइन्छ। |
| आँखा वरिपरि मालिस/रगड्ने | १ महिनापछि (चिकित्सकसँग जाँच गर्नुहोस्) | घाउ स्थिर नभएसम्म बलियो जलनबाट रोकिन्छ। सुरु गर्ने समय चिकित्सकसँग जाँच गर्नुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. स्थानीय एनेस्थेसिया (थोपा एनेस्थेसिया र सुई एनेस्थेसिया) आधारभूत हो। इच्छा वा उपयुक्तताअनुसार नाइट्रस अक्साइड वा शिरा एनेस्थेसिया थप्न सकिने पनि हुन्छ। चिकित्सा संस्थाअनुसार फरक हुने भएकाले पहिले नै जाँच गर्नुहोस्। प्रक्रियाको क्रममा स्थानीय एनेस्थेसियाको असर भएकाले धेरैजसो बलियो दुखाइ महसुस हुँदैन, तर एनेस्थेसियाको सुई लगाउँदा चिलचिलाहट महसुस हुन सक्छ। प्रक्रियापछि केही दिन पोलाइ, तानिएको महसुस वा मधुरो दुखाइ हुन सक्छ, जुन प्रायः लेखिदिइएको दुखाइ निवारक औषधिले नियन्त्रण गर्न मिल्ने स्तरको हुन्छ। दुखाइको महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- प्रक्रियापछिका ४८–७२ घण्टा बारम्बार चिसो सेकाउनुहोस्, त्यसपछि रक्तसञ्चार नरोकिने खालको दैनिक जीवन बिताउनुहोस् (शीतदंश नहोस् भनेर धेरै जोडले चिसो नराख्नुहोस्)
- सुत्दा तकिया अलिक उचो राखी टाउको मुटुभन्दा माथि राख्नुहोस्, यसले सुजन जम्न नदिन्छ
- मद्यपान, तीव्र व्यायाम, लामो समय नुहाउने, सौना जस्ता रक्तसञ्चार बढाउने कामहरू सुन्निने नमिल्दासम्म रोक्नुहोस्
- अत्यधिक नुनिलो नखाई, पर्याप्त निद्रा र उचित पानी सेवनले सुजन व्यवस्थापन गर्नुहोस्
- आँखा वरिपरि नरगड्नुहोस्, नछुनुहोस्। घोप्टो परेर सुत्नबाट बचेर घाउमा दबाब कम गर्नुहोस्
- लेखिदिइएको मलम वा खाने औषधि (एन्टिबायोटिक आदि) चिकित्सकको निर्देशनअनुसार प्रयोग गरी संक्रमण र सुजन रोकथाम गर्नुहोस्
- यी सबै रिकभरीलाई सहयोग गर्ने सामान्य उपायहरू हुन्, र प्रभाव तथा रिकभरीको गतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- दायाँ-बायाँ फरक: नतिजामा खुल्ने मात्रामा दायाँ-बायाँ अलिकति फरक देखिन सक्छ।
- पछाडि फर्कने: घाउ निको हुने क्रममा आँखाको बाहिरी कुना पहिलेको स्थितिनजिक फर्कने प्रवृत्ति (पुनः जोडिने) देखिन सक्छ, र प्रभाव अपेक्षाभन्दा कम महसुस हुन सक्छ। आँखाको बाहिरी कुना खोल्ने सर्जरीमा तुलनात्मक रूपमा चिनिएको जोखिम हो।
- घाउको दाग/रातोपन: शरीरको बनावटअनुसार दाग देखिन सजिलो हुन सक्छ, वा रातोपन र तनाव लामो समय रहन सक्छ।
- कन्जन्क्टिभा देखिने/रातो आँखा: आँखाको बाहिरी कुनाको म्यूकोसा देखिन सजिलो हुन सक्छ, रातो आँखा, सुख्खापन वा देखावटमा असजिलो महसुस हुन सक्छ।
- संक्रमण/सुजन: बारम्बार हुँदैन तर, सुन्निने, दुखाइ र रातोपन बलियो हुँदै गएमा जाँच गराउनु आवश्यक हुन्छ।
- नतिजाको छापमा फरक: चाहेभन्दा बढी वा कम खुलेको महसुस हुन सक्छ, र एकपटक चिरिएको तन्तु फेरि पहिलेजस्तो बनाउन गाह्रो हुने भएकाले, सुधार गर्न कठिन हुने पनि हुन्छ।
- यी सबैमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, सबैलाई हुन्छ भन्ने होइन। चिन्ता लाग्ने लक्षण वा शङ्का भए, आफैँ निर्णय नगरी आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह, फोटोसुट, अन्तर्वार्ता जस्तो महत्त्वपूर्ण अवसर भएमा, सुन्निने, नीलडाम र घाउको रातोपन विचार गरी कम्तीमा १ महिनाअघि, सम्भव भए २–३ महिनाअघि नै गराउँदा ढुक्क हुन्छ। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। सुधार वा थप विचार गर्ने हो भने, घाउ र आकार स्थिर हुने प्रक्रियाको ३–६ महिनापछि मूल्याङ्कन गर्नु सामान्य चलन हो। तन्तुको अवस्थाअनुसार पुनः प्रक्रिया गाह्रो हुने पनि हुने भएकाले, आफ्नो चिकित्सकसँग राम्ररी परामर्श गर्नुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| आँखाको भित्री कुना खोल्ने सर्जरी (एपिक्यान्थोप्लास्टी) | उही दिन मिल्छ | उहीदिन सँगै गरिने पनि हुन्छ | आँखाको भित्री र बाहिरी दुवैतर्फको डिजाइन सँगै मिलाउन सकिने भएकाले उहीदिन गरिने पनि हुन्छ, तर त्यसअनुसार डाउनटाइम खप्टिएर बढी देखिन सक्छ। उपयुक्तता चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| डबल आइलिड (टाँका गाडेर वा चिरेर) | उही दिन मिल्छ | उहीदिन वा नजिकैको समयमा गरिने पनि हुन्छ | आँखा वरिपरिको डिजाइन सँगै मिलाउन सकिने भएकाले उहीदिन गरिने केसहरू छन्। सुन्निने खप्टिने भएकाले, प्रगति र तालिकामा फुर्सद राख्नु महत्त्वपूर्ण छ। उपयुक्तता चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| बोटक्स इन्जेक्सन (आँखा वरिपरि) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निने शान्त हुने १–२ हप्तापछि अनुमानित | प्रक्रियापछि तुरुन्तै सुन्निने र नीलडाम भएकाले, इन्जेक्सनको स्थान मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुन्छ, त्यसैले शान्त भएपछि गर्नु उपयुक्त हो। प्रक्रियाको स्थानअनुसार चिकित्सकको निर्णय आवश्यक छ। |
| हायलुरोनिक एसिड (फिलर) इन्जेक्सन (आँखा वरिपरि, आँसुको खाल्डो आदि) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निने कम हुने १–२ हप्तापछि अनुमानित | प्रक्रियापछि सुन्निएको हुँदा नतिजाको मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुने भएकाले, घाउ शान्त भएपछि गर्नु सुरक्षित मानिन्छ। उपयुक्तता चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| लेजर तथा प्रकाश उपचार (आँखा वरिपरि) | सिफारिस गरिँदैन | घाउ पूर्ण रूपमा निको हुने १ महिनापछि चिकित्सकसँग परामर्श गर्नु उपयुक्त | पूर्ण रूपमा निको नभएको घाउमा तापको उत्तेजनाले पिग्मेन्टेसन र सुजनको जोखिम बढाउने भएकाले, रिकभरी कुरेर मात्र गर्नुहोस्। गर्ने-नगर्ने चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- आँखाको तेर्सो चौडाइ फराकिलो बनाई आँखा वरिपरिको छाप बदल्न चाहने व्यक्ति
- आँखाको बाहिरी कुना माथि उठेको वा तेर्सो आँखाको छाप हल्का बनाउन चाहने व्यक्ति (प्रविधिअनुसार उपयुक्तता फरक हुन्छ)
- आँखाको भित्री कुना खोल्ने वा डबल आइलिड सर्जरीसँगै आँखा वरिपरिको समग्र सन्तुलन मिलाउन चाहने व्यक्ति
- डाउनटाइमको समय व्यवस्थापन गर्न सक्ने, घाउको दाग र पछाडि फर्कने जोखिम बुझेर विचार गर्न सक्ने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- महत्त्वपूर्ण कार्यक्रमसम्म पर्याप्त डाउनटाइम समय व्यवस्थापन गर्न नसक्ने व्यक्ति
- आँखाको तेर्सो चौडाइ वा आकारको बनावटले प्रभाव कम देखिने वा पछाडि फर्कने सम्भावना बढी छ भनी चिकित्सकले मूल्याङ्कन गरेको व्यक्ति
- घाउको दाग देखिन सजिलो शरीरको बनावट भएको व्यक्ति, आँखा वरिपरि सुजन वा संक्रमण भएको व्यक्ति
- नतिजामा पूर्ण दायाँ-बायाँ समानता वा ग्यारेन्टी खोज्ने व्यक्ति (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, जोखिम पनि छन्)