नाक-ओठको रेखा (नेजोलेबियल) को बोसो हटाउने: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
गालाको सुन्निने, नीलडाम, तन्किएको महसुस करिब १–२ हप्ता। खत मुखभित्र भएकाले बाहिरबाट देखिँदैन र मास्कले लुकाउन सजिलो प्रक्रिया हो (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि आमतौरमा १–२ हप्ता (धेरै सुन्निने अवस्था ३–५ दिन, नीलडाम आए पनि प्रायः १–२ हप्तामा सोसिन्छ। व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क काम धेरैजसो व्यक्तिका लागि भोलिपल्टदेखि २ दिनसम्ममा सम्भव हुन्छ, र मानिसका अगाडि देखिने वा ग्राहक सेवाको काम सुन्निएको कम भइसकेको ५–७ दिनपछि एउटा अनुमान हो। सुन्निएको वा नीलडाम बाँकी रहेको अवस्थामा मास्कले सजिलै ढाक्न सकिन्छ, र रिकभरीको गतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। चिन्ता लागेमा आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
एनेस्थेसियाको असर हट्नासाथ अस्पष्ट दुखाइ र तन्किएको महसुस देखा पर्छ। सुन्निएको राति बढ्न सुरु हुने समय प्रायः हो। रक्तस्राव रोक्न आराम गरी बारम्बार चिसो सेकाइ गर्नुहोस्। टाउको माथि उठाएर आराम गर्दा सुन्निएको कम आउने प्रवृत्ति हुन्छ। खानामा जलनरहित नरम खाना छान्नुहोस्। दिइएको औषधि निर्देशनअनुसार सेवन गर्नुहोस्।
सुन्निने र फुल्ने आफ्नो उच्च बिन्दुतर्फ बढ्ने समय हो। गाला भारी महसुस हुन्छ, र मुख खोल्दा तान्ने महसुस हुन सक्छ। नीलडाम आउनेमा यही बेलादेखि रङ देखिन थाल्छ। डेस्क कामजस्तो सामान्य बाहिर निस्कने काम प्रायः सम्भव हुन्छ, तर लामो समय तल हेरेर गर्ने काम वा जोड लगाउने क्रियाकलाप कम गर्नुहोस्।
धेरै सुन्निएको उच्च बिन्दु पार गरी बिस्तारै सजिलो हुँदै जाने समय हो। तन्किएको महसुस बाँकी रहन्छ, तर खाना खान पनि सजिलो हुँदै आउँछ। नीलडाम रङ फेर्न थाल्छ। तीव्र व्यायाम, मद्यपान, सौना र लामो समय स्नान भने अझै कम गर्नुहोस्।
देखिने सुन्निएको धेरै हदसम्म शान्त भई मानिसका अगाडि बाहिर निस्कन सजिलो हुने समय हो। मुखभित्र धागो प्रयोग गरिएको भए यही बेला वरिपरि टाँका निकालिन्छ, वा सोसिने धागो भए स्वाभाविक रूपमा हराउँदै जान्छ। सुन्निएको वा हल्का नीलडाम बाँकी रहे मास्क वा हल्का कन्सिलरले ढाक्न सजिलो हुन्छ।
दैनिक जीवन धेरैजसो सामान्य अवस्थामा फर्कने समय हो। नीलडाम धेरैजसो सोसिन्छ, र तन्किएको महसुस पनि हल्का हुँदै आउँछ। हल्का व्यायाम पुनः सुरु गर्न सजिलो हुन्छ, तर बलियो भार वा सौना/लामो स्नानका लागि आफ्नो चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
भित्री सुन्निएको कम हुँदै फेस लाइनको परिवर्तन छर्लङ्ग हुन थाल्ने समय हो। छुँदा कडापन बाँकी रह्न सक्छ, तर बिस्तारै नरम हुँदै जाने प्रायः हुन्छ।
भित्री सुन्निएको लगभग शान्त भई अन्तिम नतिजा देखिन थाल्ने समय हो। दायाँ-बायाँ फरक वा कडापन बाँकी रहेमा यस समयमा आफ्नो चिकित्सकसँग प्रगति जाँच्नुहोस्। अन्तिम मूल्याङ्कनको समयमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने, फुल्ने | उच्च | प्रक्रियाकै दिनदेखि भोलिपल्टसम्म | धेरै सुन्निने अवस्था ३–५ दिन, हल्का फुल्ने करिब १–२ हप्ता | बिहान सुन्निएको बढी देखिन्छ र साँझसम्ममा कम हुने प्रवृत्ति हुन्छ। चिसो सेकाइ र टाउको माथि उठाएर आराम गर्दा कम हुन सजिलो हुन्छ। मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| नीलडाम (नीलो निलडाम) | मध्यम | प्रक्रियाकै दिनदेखि २ दिनसम्ममा | प्रायः १–२ हप्तामा पहेँलो हुँदै सोसिन्छ | गालादेखि मुखको कुना, चिउँडो वरिपरि आउन सक्छ। देखिने मात्रामा व्यक्तिपिच्छे ठूलो फरक हुन्छ, केही व्यक्तिमा लगभग नआउन पनि सक्छ। |
| गाला तन्किएको, कस्सिएको महसुस | उच्च | प्रक्रियाकै दिनदेखि केही दिनसम्म | करिब १–२ हप्ता, कहिलेकाहीं केही हप्तासम्म रहन पनि सक्छ | मुख ठूलो खोल्दा वा हाँस्दा तन्किएको महसुस हुने समय हो। भित्री सुन्निएको कम हुँदै जाँदा प्रायः यो पनि कम हुँदै जान्छ। |
| अस्पष्ट दुखाइ, असजिलो महसुस | मध्यम | एनेस्थेसियाको असर हट्ने प्रक्रियाकै दिन | केही दिनदेखि करिब १ हप्तासम्म | दिइने दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने स्तरमा हुने प्रायः हुन्छ, तर दुखाइको महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| मुखभित्रको टाँकाको भागमा असजिलो महसुस | मध्यम | प्रक्रियाकै दिन | टाँका निकाल्ने वा धागो सोसिने बेलासम्म (करिब १–२ हप्ता) | मुखभित्रबाट गरिने विधिमा हुन सक्छ, खाना खाँदा पोलेको वा अल्झिएको जस्तो महसुस हुन सक्छ। |
| अस्थायी सुनसुनी वा महसुस कम हुने | कम | प्रक्रियापछि केही दिनसम्म | धेरैजसो केही हप्ताभित्र निको हुन्छ भनिन्छ | स्नायुको अस्थायी प्रतिक्रियाका कारण हुने अनुमान गरिन्छ। लामो समय रहे वा बढ्दै गए आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| दायाँ-बायाँ फरक, उबडखाबड (अस्थायी) | मध्यम | सुन्निएको रहेको समयमा | सुन्निएको कम हुने १–३ महिनामा प्रायः मिलेर जान्छ | सुन्निएको कम हुने गतिमा फरकका कारण अस्थायी रूपमा दायाँ-बायाँ फरक देखिन सक्छ। अन्तिम मूल्याङ्कन सुन्निएको पूर्ण रूपमा शान्त भएपछि गरिन्छ। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप (अनुहार, बेस) | भोलिपल्टदेखि २ दिनसम्ममा (मुख वरिपरि र चिराको भाग नछुनुहोस्) | मुखभित्रको विधिमा बाहिर खत नभएको अवस्थामा गालाको बेस मेकअप भोलिपल्टदेखि प्रायः सम्भव हुन्छ, तर आफ्नो चिकित्सकको निर्देशनलाई प्राथमिकता दिनुहोस्। |
| अनुहार धुने | प्रक्रियाकै राति वा भोलिपल्टदेखि नरम रूपमा | नरगड्दै न्यानो पानीले धुनुहोस्। मुख वरिपरि जोडले नरगड्नुहोस्। |
| स्नान (शावर) | भोलिपल्टदेखि (घाँटीमुनि भने प्रक्रियाकै राति पनि सम्भव हुन सक्छ) | रगत सञ्चार बढी भयो भने सुन्निन सक्ने भएकाले, न्यानो पानीले छोटो समय मात्र गर्नुहोस्। |
| टबमा नुहाउने | आमतौरमा ५–७ दिनपछि, चिकित्सकको अनुमतिपछि | लामो समय नुहाउने वा तातो पानीले सुन्निएको र नीलडाम लामो समय रहन सक्ने भएकाले बच्नुहोस्। |
| मद्यपान | करिब १ हप्ता, सुन्निएको कम भएपछि | अल्कोहलले रगत सञ्चार बढाउँछ, जसले सुन्निने र नीलडाम लामो समय रहनुको कारण बन्न सक्छ। |
| व्यायाम (हल्का एरोबिक) | करिब १ हप्तापछिदेखि हल्का रूपमा | रक्तचाप बढाउने खालको व्यायामले नीलडामलाई बढाउन सक्छ। अवस्था हेर्दै चरणबद्ध रूपमा पुनः सुरु गर्नुहोस्। |
| तीव्र व्यायाम, तौल उठाउने | २–३ हप्तापछि, चिकित्सकको अनुमतिपछि | जोड लगाउने क्रियाकलाप वा बलियो भारले सुन्निएको कम हुने प्रक्रियालाई ढिलो बनाउन सक्छ। |
| सौना, ग्यालको ढुङ्गा स्नान | आमतौरमा २–३ हप्तापछि, चिकित्सकको अनुमतिपछि | उच्च तापले रगत सञ्चार बढ्ने भएकाले सुन्निएको र फुल्ने फेरि आउन सक्छ, राम्ररी शान्त भएपछि मात्र गर्नुहोस्। |
| कडा खाना, मुख ठूलो खोल्नुपर्ने खाना | केही दिनदेखि १ हप्तासम्म नरम खानालाई प्राथमिकता | मुखभित्र चिरा भएको अवस्थामा पोल्ने वा अल्झिने महसुस हुन सक्छ। जलन दिने खाना वा एकदमै तातो खाना पनि कम गर्नुहोस्। |
| घोप्टो परेर वा छेउतिर तर्केर सुत्ने | सुन्निएको शान्त हुने करिब १ हप्तासम्म ढाड फर्केर सुत्नु उपयुक्त | गालामा दबाब पर्दा सुन्निएको वा दायाँ-बायाँ फरक बढ्न सक्छ। टाउको अलिकति माथि उठाएर सुत्दा सुन्निएको कम आउने प्रवृत्ति हुन्छ। |
| दाँत माझ्ने, कुल्ला गर्ने | प्रक्रियाकै दिनदेखि नरम रूपमा, चिराको भाग नछुनुहोस् | मुखभित्रको विधिमा मुखभित्रको सफाइ राख्नु महत्त्वपूर्ण छ। दिइएको कुल्ला औषधि भए निर्देशनअनुसार प्रयोग गर्नुहोस्, र जोडले कुल्ला गर्नु नगर्नुहोस्। |
| धुम्रपान | खत शान्त नभएसम्म (कम्तीमा १–२ हप्ता) कम गर्नु उपयुक्त | धुम्रपानले रगत सञ्चारमा बाधा पुर्याई खत निको हुने र रिकभरीमा असर गर्न सक्छ। सकेसम्म कम गर्नुहोस्, विस्तृत जानकारीका लागि आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. प्रायः लोकल एनेस्थेसियाबाट गरिन्छ, र इच्छा वा संस्थाको नीतिअनुसार लाफिङ ग्यास वा IV सेडेसन थप गर्न सकिने अवस्था हुन सक्छ। एनेस्थेसियाको विधिबारे आफ्नो चिकित्सकसँग जाँच गर्नुहोस्। सर्जरीको समयमा एनेस्थेसियाले काम गरिरहेकाले प्रायः बलियो दुखाइ महसुस हुँदैन, र प्रक्रियाकै दिन एनेस्थेसियाको असर हट्नासाथ अस्पष्ट दुखाइ र तन्किएको महसुस देखा पर्छ। दिइने दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने स्तरमा हुने प्रायः हुन्छ, र केही दिनमा कम हुने प्रवृत्ति हुन्छ, तर दुखाइको महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- प्रक्रियापछि ४८–७२ घण्टासम्म बारम्बार चिसो सेकाइ गर्ने, त्यसपछि रगत सञ्चार सुधार्न न्यानो सेकाइमा फेर्ने (समय र तरिका चिकित्सकको निर्देशनअनुसार गर्ने)
- तकिया अलिकति उच्च राखी टाउकोलाई मुटुभन्दा माथि राखेर आराम गर्ने, जसले भोलिपल्ट सुन्निएको नरहोस्
- नुन र अल्कोहल कम गरी पानी र प्रोटिन पर्याप्त लिएर रिकभरीलाई सहयोग गर्ने
- पहिलो १–२ हप्तासम्म मद्यपान, तीव्र व्यायाम, सौना, लामो स्नान जस्ता रगत सञ्चार धेरै बढाउने कुरा नगर्ने
- दिइएको औषधि (एन्टिबायोटिक, दुखाइ कम गर्ने आदि) निर्देशनअनुसार सेवन गर्ने, मुखभित्रको विधिमा मुखभित्रको सफाइ राख्ने
- जोडले रगड्ने वा आफैं मालिश गर्ने जस्ता जलन दिने क्रियाले सुन्निएको र नीलडाम बिगार्न सक्ने भएकाले, हेरचाह चिकित्सकको निर्देशनको दायराभित्र मात्र गर्ने
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- सुन्निने, नीलडाम, फुल्ने, तन्किएको महसुस जस्ता रिकभरीसँगै आउने अस्थायी लक्षण (मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)
- बोसो धेरै वा असमान हटाइँदा गाला भित्री गइने, उबडखाबड, दायाँ-बायाँ फरक हुन सक्छ। बोसो फेरि फर्काउन नसकिने भएकाले, धेरै हटाइयो भने सुधार्न गाह्रो हुन सक्छ
- संक्रमण वा हेमाटोमा (नीलडाम जम्मा हुनु) हुने सम्भावना हुन्छ। दुखाइ वा सुन्निएको अचानक बढेमा चाँडै जाँच गराउनुहोस्
- स्नायुमा जलनका कारण अस्थायी सुनसुनी वा महसुस कम हुनु। धेरैजसो निको हुन्छ भनिन्छ, तर विरलै लामो समय रहन सक्छ
- मुखभित्रको विधिमा टाँकाको भागमा असजिलो महसुस, विरलै मुख खोल्न गाह्रो हुने अवस्था अस्थायी रूपमा हुन सक्छ
- उमेर बढ्दै जाँदा वा तौलमा परिवर्तन आउँदा, भविष्यमा गाला भित्री गएको वा झोलिएको देखिने जस्ता परिवर्तन आउन सक्छ
- असर, अन्तिम नतिजा र डाउनटाइमको मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। चिन्ता लाग्ने लक्षण भएमा वा उपयुक्तताको निर्णयका लागि अनिवार्य रूपमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
बिहे, फोटोसुट जस्ता महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भएमा, सुन्निएको र फुल्ने शान्त हुने फुर्सद राखी कम्तीमा १ महिना, सकेसम्म २–३ महिनाअघि नै गराउनु ढुक्क हुन्छ। रिकभरीको गतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। बोसो फेरि फर्किँदैन, त्यसैले बारम्बार दोहोर्याउनु उद्देश्यले गरिने प्रक्रिया होइन। नतिजाको अन्तिम मूल्याङ्कन सुन्निएको शान्त हुने ३ महिनापछि एउटा अनुमान हो। सुधार आवश्यक भएमा पनि, तन्तु स्थिर हुने कुरो कुरेर चिकित्सकसँग परामर्श गरी विचार गरिन्छ।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| बोटक्स इन्जेक्सन (बङ्गारा, ओठ वरिपरि आदि) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निएको शान्त हुने करिब २ हप्ता एउटा अनुमान | उही ठाउँमा सुन्निएको भए असरको मूल्याङ्कन र इन्जेक्सनको स्थान ठम्याउन गाह्रो हुन्छ, र नीलडाम पनि खप्टिने सम्भावना हुने भएकाले शान्त भएपछि गर्नु सुरक्षित हुन्छ। |
| हायलुरोनिक एसिड (फिलर) इन्जेक्सन | अन्तराल चाहिन्छ | २–४ हप्तासम्म अन्तराल राखेर नतिजा हेरेपछि | बोसो हटाएपछिको आकार स्थिर भएपछि मात्रा निर्णय गर्दा मिलाउन सजिलो हुन्छ, र सुन्निएको समयमा दायाँ-बायाँ फरक मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुने भएकाले। |
| थ्रेड लिफ्ट (धागोले उठाउने) | अन्तराल चाहिन्छ | २–४ हप्ता वा बढी, चिकित्सकको निर्णयअनुसार | उही स्थानमा एकैसाथ गर्दा सुन्निएको र नीलडाम धेरै खप्टिई रिकभरी लामो हुन सक्ने भएकाले, फरक-फरक दिन गर्नु सामान्य चलन हो। |
| HIFU (हाइफु) र रेडियो फ्रिक्वेन्सी (RF) टाइटनिङ जस्ता मेसिन उपचार | अन्तराल चाहिन्छ | आमतौरमा १ महिना वा बढी, तन्तु स्थिर भएपछि | ताप दिने प्रक्रियाले सुन्निरहेको तन्तुमा भार पार्न सक्ने र भित्री भाग शान्त नहुँदै असर पार्न सक्ने भएकाले अन्तराल राखिन्छ। |
| अन्य भाग वा हल्का लेजर/छाला उपचार (अनुहारबाहेक वा सामान्य खालका) | अन्तराल चाहिन्छ | शरीरको अवस्था र रिकभरी हेरेर, चिकित्सकसँग परामर्श गरी | प्रक्रियापछि तुरुन्तै आराम र रिकभरीलाई प्राथमिकता दिइन्छ। उही स्थान नभए पनि पूरै शरीरको भारलाई ध्यान दिँदै, रिकभरी जाँचेपछि गर्दा ढुक्क हुन्छ। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- नाक-ओठको रेखा वरिपरिको बोसोको भारीपन वा गालाको भारी महसुसले चिन्तित हुने व्यक्ति
- हाँस्दा गाला उठेर फेस लाइन अस्पष्ट देखिने महसुस हुने व्यक्ति
- बाहिर खतको दाग राख्न नचाहने व्यक्ति (मुखभित्रको विधि उपयुक्त हुन सक्छ)
- हायलुरोनिक एसिड वा धागो जस्ता नचिरी गरिने विधिले पर्याप्त महसुस नभएको व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- नाक-ओठको रेखाको मुख्य कारण छालाको झोलिएको अवस्था वा हड्डीको बनावट भई बोसो थोरै भएको व्यक्ति (परिवर्तन कम देखिने र भित्री गएको जस्तो देखिन सक्छ)
- पहिले नै गाला अलिकति भित्री गएको र यसभन्दा बढी भोल्युम घटाउन नचाहने व्यक्ति
- रगत रोक्न गाह्रो हुने शारीरिक बनावट वा सर्जरीको जोखिम बढाउने रोग भएको व्यक्ति
- गर्भवती वा स्तनपान गराइरहेको व्यक्ति
- नतिजाप्रति अत्यधिक आशा राखी, पूर्ण नतिजासम्मको क्रम र व्यक्तिपिच्छे फरक हुने कुरा स्वीकार्न गाह्रो हुने व्यक्ति