多汗症ボトックス: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
सियोको दाग र हल्का रातोपन केही घण्टादेखि केही दिनसम्म, नीलडाम आए पनि करिब १ हप्ता अनुमानित छ। इन्जेक्सन गरेको ठाउँ कपडाले प्रायः लुकिन्छ र काममा बिदा आवश्यक नहुने प्रायः हुन्छ।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि केही घण्टादेखि १ हप्ता (नीलडाम आएमा १–२ हप्तामा प्रायः पूर्ण रूपमा हराउँछ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया सोही दिनदेखि सम्भव हुने प्रायः (हत्केलामा इन्जेक्सन गरेको हो भने, मसिना हातका काम धेरै गर्नेले केही दिनको फुर्सद राख्दा ढुक्क हुन्छ) लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा मसिना सियोको दाग, रातोपन, मच्छर टोकेजस्तो फुलाइ देखिन सक्छ। फुलाइ केही घण्टामा शान्त हुने प्रायः हुन्छ। सोही दिन प्रभावित ठाउँ जोडले नरगड्नुहोस्, र चर्को व्यायाम, मद्यपान, लामो समय नुहाउने र सौना छोड्दा ढुक्क हुन्छ। बगलको हकमा, त्यस दिन डिओडोरेन्ट वा पसिना रोक्ने प्रयोग नगर्न सल्लाह दिइने सामान्य चलन हो। शावर सोही दिनदेखि सम्भव भनिने प्रायः भए पनि संस्थाको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
रातोपन र फुलाइ कम देखिने बेला हो। नीलडाम आउने भए यसै बेला सानो कालो-नीलो दागको रूपमा देखिन सक्छ, तर बगल र हत्केला कपडाले ढाकिने भएकाले दैनिक जीवनमा असर कम हुने सामान्य हो। डेस्क काम र बाहिर जाने सामान्यतया सम्भव हुने प्रायः हुन्छ।
सियोको दाग र रातोपन प्रायः शान्त हुने बेला हो। छिटो असर देखिनेहरूमा यसैबेलादेखि पसिना घट्दै गएको महसुस हुन सक्छ। हत्केलामा इन्जेक्सन गरेको भए थिचेर दुख्ने बाँकी रहन सक्छ, तर बिस्तारै कम हुने प्रवृत्ति छ।
देखिने डाउनटाइम प्रायः महसुस नहुने बेला हो। नीलडाम भए हल्का हुन थाल्छ। पसिनाको मात्रामा परिवर्तन महसुस गर्नेको सङ्ख्या बढ्दै जाने भनिए पनि देखिने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
असर प्रायः पूर्ण रूपमा देखिने बेला हो। पसिना घट्ने तरिका र दायाँ-बायाँ फरक जाँच्ने र, चिन्ता भए चिकित्सकसँग परामर्श गर्ने अनुमानित समय हो। हत्केलाको हकमा, ताकतमा परिवर्तन नभएको यसैबेला जाँचे ढुक्क हुन्छ।
डाउनटाइम पूर्ण रूपमा शान्त भई असर स्थिर हुने बेला हो। पसिनाको दाग र गन्धमा भएको फरक दैनिक जीवनमा महसुस गर्न सजिलो हुने बेला मानिन्छ (असरको मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
असर स्थायी नरहने भएकाले, करिब ४–६ महिनामा बिस्तारै घट्दै जान्छ (स्थान र व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)। पसिना फर्किएको महसुस भएमा, चिकित्सकसँग परामर्श गरी पुनः इन्जेक्सनको विचार गर्ने बेला हो। हरेक वर्ष गर्मी अघि गराउनेहरू पनि धेरै छन्।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सियोको दाग र मसिना थोप्लाजस्तो रातोपन | उच्च | प्रक्रियापछि तुरुन्तै | केही घण्टादेखि केही दिन | जालीजस्तो गरी धेरै ठाउँमा इन्जेक्सन गरिने भएकाले, मसिना सियोको दाग र रातोपन अस्थायी रूपमा देखिन सक्छ, तर धेरैजसो केही दिनमा शान्त हुन्छ। |
| सुन्निएको वा फुलेको महसुस (मच्छर टोकेजस्तो) | मध्यम | प्रक्रियापछि तुरुन्तै | केही घण्टादेखि १ दिन | इन्जेक्सन गरेको तुरुन्तै औषधि र सियोको जलनले मच्छर टोकेजस्तो फुलेको देखिन सक्छ, तर छोटो समयमा हराउने प्रायः हुन्छ। |
| नीलडाम (कालो-नीलो दाग) | मध्यम | सोही दिन देखि भोलिपल्ट | १–२ हप्ता | मसिना रक्तनलीमा सियो लागेमा हुन सक्छ। बगल र हत्केला कपडाले ढाकिने भएकाले दैनिक जीवनमा कम देखिने ठाउँ हो। |
| मुसुक्क दुखाइ, पोलेजस्तो महसुस, थिचेर दुख्ने | मध्यम | प्रक्रियापछि तुरुन्तैदेखि केही दिन | केही दिन | इन्जेक्सन गरेको ठाउँ थिच्दा दुखाइ वा हल्का पोलाइ रहन सक्छ। हत्केला र पैतालो हिँड्दा-काम गर्दा जलन हुने भएकाले अलि लामो समय रहन सक्छ। |
| हातको ताकत कम हुनु, मसिना काम गर्न गाह्रो हुनु (हत्केलामा इन्जेक्सन गरेको खण्डमा) | कम | केही दिनदेखि २ हप्तापछि | केही हप्तादेखि केही महिना (असर नघट्दासम्म) | औषधिले हातका साना मांसपेशीमा असर पारेमा, अस्थायी रूपमा ताकत घट्ने वा केही चिज्याउन गाह्रो हुने हुन सक्छ। धेरैजसो असरसँगै घट्ने भनिए पनि, हातको काम धेरै गर्नेले अगावै चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुपर्छ। |
| अन्य ठाउँको पसिना बढी महसुस हुनु | कम | असर देखिएपछि | असर नघट्दासम्म | इन्जेक्सन गरेको ठाउँको पसिना घटेको मात्रामा, अर्को ठाउँको पसिना सापेक्षिक रूपमा बढी महसुस हुने कोही हुन्छन्। स्तरमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, चिन्ता लागे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप | सोही दिनदेखि सामान्य रूपमा सम्भव हुने प्रायः | बगल र हत्केला जस्ता अनुहारभन्दा बाहिरका ठाउँमा इन्जेक्सन गरेको खण्डमा असर कम मानिन्छ। निधार (टाउकोको पसिना) मा इन्जेक्सन गरेको भए, सोही दिन इन्जेक्सन गरेको ठाउँ जोडले नरगड्नुहोस्। |
| शावर | सोही दिनदेखि सम्भव हुने प्रायः | इन्जेक्सन गरेको ठाउँ जोडले नरगडी बिस्तारै पखाल्दा ढुक्क हुन्छ। |
| नुहाउने (टबमा) | भोलिपल्टदेखि | सोही दिन लामो समय नुहाउँदा रगत सञ्चार बढी भई नीलडाम र रातोपन बढ्न सक्ने भएकाले नगर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| मद्यपान | भोलिपल्टदेखि | सोही दिनको मद्यपानले नीलडाम बढाउने सम्भावना भएकाले नगर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| व्यायाम | भोलिपल्टदेखि (हल्का व्यायाम) / चर्को व्यायाम २–३ दिनपछि अनुमानित | प्रक्रियापछि तुरुन्तैको चर्को व्यायामले रगत सञ्चार बढाई सुन्निने र नीलडाम हुन सक्ने भनिन्छ। धेरै पसिना आउने व्यायाम केही दिन नगर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| सौना, ग्यानबान्युक (तातो ढुङ्गा स्नान) | २–३ दिनपछि अनुमानित | उच्च तापले रगत सञ्चार बढी भई रातोपन र नीलडाम देखिने सम्भावना भएकाले केही दिन नगर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| डिओडोरेन्ट, पसिना रोक्ने पदार्थ (बगलको खण्डमा) | भोलिपल्टदेखि केही दिनपछि अनुमानित | सियोको दाग बाँकी रहेको बेलामा पदार्थको जलनले चिलाउने सम्भावना भएकाले, रातोपन शान्त भएपछि प्रयोग गर्दा उपयुक्त हुन्छ। संस्थाको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| बगलको कपाल काट्ने / रेजर | केही दिनपछि अनुमानित | सियोको दागमा ब्लेड लाग्दा जलन हुने भएकाले, रातोपन शान्त भएपछि गर्दा ढुक्क हुन्छ। प्रक्रियाको अघिल्लो दिनसम्ममा काट्न सल्लाह दिइने पनि हुन्छ। |
| मेडिकल लेजर हेयर रिमुभल (इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा) | १–२ हप्तापछि अनुमानित | सियोको दाग र रातोपन बाँकी रहेको बेलाको किरणले जलन हुने सम्भावना भएकाले, छाला शान्त भएपछि गराउनु उपयुक्त हुन्छ। क्रम र अन्तरालबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा मालिस, जोडले थिच्ने | १ हप्तापछि अनुमानित | जोडले मालिस गर्दा औषधि नचाहेको दायरामा फैलिने सम्भावना औँल्याइएकाले, केही दिनदेखि १ हप्तासम्म नगर्दा ढुक्क हुन्छ। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: एकदमै हल्का. बगलमा एनेस्थेसिया नगरी वा सतही एनेस्थेसिया क्रिम र चिसो सँगै प्रयोग गरेर प्रायः गरिन्छ। हत्केला र पैतालोमा सतही एनेस्थेसियाका साथै नर्भ ब्लक वा लाफिङ ग्यास एनेस्थेसिया पनि प्रयोग हुन सक्छ। संस्थाअनुसार फरक हुने भएकाले विवरण चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्। पातलो सियोले उथलो इन्जेक्सन गरिने भएकाले, बगलमा हल्का चिलाउने जस्तो दुखाइ सामान्य मानिन्छ। तर हत्केला र पैतालोमा छालाको संवेदना संवेदनशील भएकाले दुखाइ बलियो महसुस हुने ठाउँ मानिन्छ, र प्रायः एनेस्थेसिया सँगै प्रयोग गरिन्छ। महसुस गर्ने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, दुखाइको चिन्ता भए अगावै चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- प्रक्रियापछि तुरुन्तै प्रभावित ठाउँ चिसो पारेर, सोही दिनको मद्यपान, चर्को व्यायाम, लामो समय नुहाउने र सौना जस्ता रगत सञ्चार अत्यधिक बढाउने कामबाट टाढा रहँदा नीलडाम र रातोपन कम देखिने प्रवृत्ति हुन्छ।
- सजिलै नीलडाम हुने शारीरिक बनावट भएका वा रगत पातलो बनाउने औषधि/सप्लिमेन्ट सेवन गर्नेले अगावै चिकित्सकलाई जानकारी दिँदा जोखिम व्यवस्थापनमा मद्दत मिल्न सक्छ।
- बगलको खण्डमा कस्दो वा घर्षण धेरै हुने कपडा केही दिन नलगाउँदा इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा हुने जलन कम गर्न सकिन्छ। डिओडोरेन्ट रातोपन शान्त भएपछि फेरि सुरु गर्दा ढुक्क हुन्छ।
- पसिना चिन्ता हुने सिजन वा कार्यक्रम (गर्मी, विवाह, प्रस्तुतीकरण आदि) मा मिलाउन चाहेमा, असर पूर्ण रूपमा देखिने करिब २ हप्ता ध्यानमा राखी, वास्तविक दिनभन्दा २–४ हप्ताअघि गराउँदा फुर्सद हुन्छ।
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- असर देखिने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र पसिना घट्ने मात्रा अपुग लाग्नु, दायाँ-बायाँ फरक हुनु, वा असरको अवधि अपेक्षाभन्दा छोटो हुनु जस्ता कुरा हुन सक्छन्। असर पूर्ण रूपमा देखिने करिब २ हप्तामा मूल्याङ्कन गरी, चिन्ता भए चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
- हत्केलामा इन्जेक्सन गर्दा, औषधिले हातका मांसपेशीमा असर पारी अस्थायी रूपमा ताकत घट्न वा मसिना काम गर्न गाह्रो हुन सक्छ। धेरैजसो असर घट्दासँगै फर्कन्छ भनिए पनि, बाजा बजाउने वा सूक्ष्म काम गर्ने पेशाका व्यक्तिले अगावै राम्रोसँग चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
- नीलडाम, सुन्निएको, इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा दुखाइ वा पोलाइ हुन सक्छ। विरलै इन्जेक्सन गरेको ठाउँमा संक्रमण हुन सक्छ, रातोपन वा दुखाइ बढेमा छिटो चिकित्सकको जाँच गराउनुहोस्।
- इन्जेक्सन नगरेको ठाउँको पसिना सापेक्षिक रूपमा बढी महसुस हुने कोही हुन्छन्। साथै, बगलको गन्ध (वाकिगा) मा नै सीमित असर मानिन्छ, गन्धको मूल कारण उपचार गर्न चाहनेले अन्य विकल्पसहित चिकित्सकसँग परामर्श गर्न सल्लाह दिइन्छ।
- विरलै एलर्जी प्रतिक्रिया हुन सक्छ। साथै, छोटो अवधिमा बारम्बार गर्दा औषधिविरुद्ध एन्टिबडी बनी असर कम हुने सम्भावना औँल्याइएको छ।
- हत्केला, पैतालो, निधार जस्ता स्थानमा जापानभित्र स्वीकृत प्रयोजनभन्दा बाहिरको (अफ-लेबल) प्रयोग हुन सक्छ, र केही संस्थामा जापानमा अस्वीकृत औषधि पनि प्रयोग गरिन सक्छ। प्रयोग हुने औषधि, स्वीकृति, र साइड इफेक्ट भएमा हुने व्यवस्थाबारे अगावै व्याख्या लिनुहोस्।
- गर्भवती वा स्तनपान गराउने महिला, नर्भ-मांसपेशी सम्बन्धी रोग भएका व्यक्ति आदिले यो प्रक्रिया लिन नपाउने हुन सक्छ। पुरानो रोग वा औषधि सेवन गर्नेले अगावै अनिवार्य रूपमा चिकित्सकलाई जानकारी दिनुहोस्, र लिने कि नलिने भन्ने अन्तिम निर्णय चिकित्सकको जाँचपछि मात्र गर्नुहोस्।
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
गर्मी, विवाह, प्रस्तुतीकरण जस्ता पसिना रोक्नुपर्ने वास्तविक अवसर भएमा, असर पूर्ण रूपमा देखिने अवधि (करिब २ हप्ता) ध्यानमा राखी, वास्तविक दिनभन्दा २–४ हप्ताअघि गराउँदा ढुक्क हुन्छ। उही स्थानमा पुनः इन्जेक्सन, असर घट्दै जाने ४–६ महिनापछि अनुमानित बेलामा विचार गर्नु सामान्य चलन हो। छोटो अवधिमा बारम्बार गर्दा एन्टिबडी बनी असर कम हुने सम्भावना औँल्याइएकाले, कम्तीमा ३ महिनाभन्दा बढी अन्तराल राख्नुहोस्, र अन्तराल तथा पटकबारे चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| भावभंगिको चाउरीका लागि बोटक्स इन्जेक्सन (निधार, आँखाको बीच, आँखाको कुना आदि) | उही दिन मिल्छ | सोही दिन सँगै लिने पनि गरिन्छ | उही समूहको औषधि प्रयोग गर्ने इन्जेक्सन उपचार भएकाले, सोही दिन लिन मिल्ने सामान्य मानिन्छ। तर एक पटकमा दिइने जम्मा मात्राको अनुमानित सीमा हुने भएकाले, स्थान र मात्राको बाँडफाँड चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| मेडिकल लेजर हेयर रिमुभल (बगल) | अन्तराल चाहिन्छ | करिब १–२ हप्ता अनुमानित | इन्जेक्सनपछि तुरुन्तैको किरणले सियोको दाग र रातोपनमा जलन हुन सक्छ, र सोही दिन गर्दा नतिजा पनि बुझ्न गाह्रो हुन्छ। पहिले कपाल हटाउने प्रक्रिया सिध्याएर पछि इन्जेक्सन गर्ने क्रम पनि लिइन्छ, योजना चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| माइक्रोवेभ उपचार (वाकिगा र धेरै पसिना) | अन्तराल चाहिन्छ | बोटक्सको असर घट्ने ४–६ महिनापछि अनुमानित | बोटक्सको असर बाँकी रहेको बेलामा माइक्रोवेभ उपचारको असर मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुन्छ भनिन्छ। कुन पहिले गर्ने वा फेरबदल गर्नेसमेत, उपचार योजना चिकित्सकसँग परामर्श गरी तय गर्न सिफारिस गरिन्छ। |
| वाकिगा सर्जरी (सिजारी विधि आदि) | अन्तराल चाहिन्छ | असर घटेपछि मूल्याङ्कन गर्नु सामान्य (केही महिनाको तहमा) | इन्जेक्सनको असर बाँकी रहेको बेलामा लक्षणको स्तर सही रूपमा मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुन्छ, जसले सर्जरी आवश्यक छ कि छैन भन्ने निर्णयमा असर पार्न सक्छ। सर्जरी विचार गर्ने भए, असर घटेको समयमा चिकित्सकको जाँच लिनु उपयुक्त हुन्छ। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- बगलको पसिना र लुगामा दाग चिन्ता लाग्ने र कपडाको रङ छान्नुपर्ने अवस्थामा हुनेहरू
- हातको पसिनाले कागजात, फोन चलाउने, हात मिलाउने आदिमा ध्यान दिनुपर्ने महसुस गर्नेहरू
- नचिरी, तुलनात्मक रूपमा छोटो डाउनटाइममा पसिनाको समस्या सम्बोधन गर्न चाहनेहरू
- गर्मी वा कार्यक्रमको समयमा मात्र केन्द्रित रूपमा पसिना रोक्न चाहनेहरू
- बजारमा पाइने डिओडोरेन्टले पुग्दैन भन्ने महसुस गर्नेहरू
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- गर्भवती, स्तनपान गराउने, वा नजिकैमा गर्भवती हुन चाहनेहरू
- मायस्थेनिया ग्राभिस जस्ता नर्भ-मांसपेशी सम्बन्धी रोग भएकाहरू
- इन्जेक्सन गरिने पदार्थमा एलर्जी भएको इतिहास भएकाहरू
- इन्जेक्सन गर्ने ठाउँमा संक्रमण वा सुजन भएकाहरू
- वाकिगा (गन्ध) को मूल कारण नै सुधार चाहनेहरू (अन्य उपचार उपयुक्त हुन सक्छ)
- पुरानो रोग वा औषधि सेवनका कारण चिकित्सकले अनुपयुक्त भनी निर्णय गरेकाहरू