बाहिरी हामरा विधि: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
सुन्निने-नीलडामको अनुमानित समय १-२ हप्ता (धेरै सुन्निने ३-४ दिन)। टाँका शल्यक्रियापछि ५-७ दिनमा फुकालिन्छ। तल्लो परेलीको नीलडाम मास्क वा चश्माले लुकाउन गाह्रो हुन्छ, टाँका फुकालेपछि कन्सिलर मुख्य उपाय बन्छ।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १-२ हप्ता (धेरै सुन्निने-नीलडाम ३-४ दिन, टाँका शल्यक्रियापछि ५-७ दिनमा, स्वाभाविक रूपमा फर्कन १-३ महिना अनुमानित - व्यक्तिपिच्छे फरक) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क वर्क धेरैजसोलाई टाँका फुकालेपछि (शल्यक्रियापछि ७-१० दिनमा) देखिन कम हुन्छ। नीलडाम वा परेलीको सुन्निने बाँकी रहन सक्ने भएकाले मानिसका अगाडि देखिने / ग्राहक सेवाको काम भए २ हप्ताजति सोच्दा सुरक्षित हुन्छ। घरैबाट काम गर्ने भए केही दिनमै सम्भव हुनेहरू पनि हुन्छन्, तर रिकभरीको गतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
लोकल एनेस्थेसिया (आवश्यकताअनुसार नसाबाटको एनेस्थेसियासमेत मिसाएर) मा शल्यक्रिया गरिन्छ। सकिएपछि सुन्निन थाल्छ, आँखाको वरिपरि गह्रौँ महसुस हुन सक्छ। उही दिन राम्रोसँग चिस्याउने र टाउको उचालेर आराम गर्नुहोस्। घाँटीमुनिको शावर उही दिनैदेखि प्रायः सम्भव हुन्छ, तर आँखाको वरिपरि भिजाउनु हुँदैन। कडा व्यायाम, रक्सी, लामो समय नुहाउनबाट टाढा रहनुहोस्।
सुन्निने-नीलडाम उच्चतममा पुग्ने समय हो। आँखा साँघुरो देखिने गरी सुन्निन वा नीलो दाग आँखामुनिदेखि गालासम्म फैलिन सक्छ। दुखाइ धेरैजसोलाई कडा नहुने मानिन्छ, तर तन्किएको महसुस र असजिलोपन देखिने समय हो। लगातार चिस्याउने र आराम गर्दै, घोप्टो पर्ने / अगाडि झुक्नबाट जोगिँदा सजिलो हुन्छ।
धेरैजसोलाई धेरै सुन्निने बिस्तारै कम हुन थाल्ने समय हो। नीलडाम पहेँलो भएर परिवर्तन हुँदै जान्छ। टाँका सामान्यतया शल्यक्रियापछि ५-७ दिनमा फुकालिन्छ (समय चिकित्सकको निर्णयमा निर्भर)। आँखाबाहेकको मेकअप शल्यक्रियापछि ४८ घण्टादेखि प्रायः सम्भव हुन्छ, घाउको भागको मेकअप भने टाँका फुकालेपछि गर्न अनुमानित छ।
सुन्निने धेरैजसो कम हुने अनुमानित समय हो। टाँका फुकालेपछि नीलडाम कन्सिलरले लुकाउन सजिलो हुन्छ। धेरैजसोलाई डेस्क वर्कमा फर्कन सम्भव हुने समय आउँछ, तर सुजन वा नीलडामको अंश बाँकी रहन सक्छ। नुहाउने (गुसलखाना) शल्यक्रियापछि १ हप्तादेखि सुरक्षित हुन्छ। प्रगतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
धेरैजसोलाई सुन्निने-नीलडाम कम भएर हेर्दा थाहा नहुने समय हो। आँखाको मेकअप पनि सुरु गर्न सजिलो हुन्छ। घाउको रातोपन, सानो सुजन, तन्किएको महसुस बाँकी रहन सक्छ, फर्किने अवस्थामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
धेरैजसोलाई दैनिक जीवन झन्डै सामान्यमा फर्कने समय हो। घाउको दागको रातोपन बिस्तारै हल्का हुँदै जान्छ, नतिजाको आकार देखिन थाल्छ। हल्का व्यायाम र सौना पनि सुरु गर्न सजिलो हुन्छ, तर घाउको अवस्था हेर्दै जबर्जस्ती नगर्नुहोस्। चिन्तालाग्दो लक्षण भए चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
सानो सुजन हट्दै, घाउको दाग पनि सेतो भएर मिसिँदै स्वाभाविक अवस्थामा नजिक पुग्ने अनुमानित समय हो। अन्तिम मूल्यांकन प्रायः यही समयमा गरिन्छ। अस्थायी थियो भन्ने हल्का बाहिर पल्टिने वा तन्किएको महसुस पनि यो समयसम्म कम हुने मानिन्छ, तर प्रगतिमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने (सुजन) | उच्च | उही दिन देखि भोलिपल्टसम्म | धेरै सुन्निने ३-४ दिन, स्पष्ट नदेखिने भएसम्म १-२ हप्ता अनुमानित (सानो सुजन १ महिनासम्म पनि रहन सक्छ) | आँखा साँघुरो देखिने गरी सुन्निन सक्छ। चिस्याउने र टाउको उचालेर आराम गर्दा कम हुने मानिन्छ। मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| नीलडाम (कालोनीलो दाग) | उच्च | उही दिनदेखि २ दिनपछिसम्म | १-२ हप्ता अनुमानित (पहेँलो भएर बिस्तारै कम हुन्छ) | आँखामुनिबाट गाला र सेतो भाग (आँखाको सेतो अंश) सम्म फैलिन सक्छ, तल्लो परेली लुकाउन गाह्रो ठाउँ हो। देखिने ढाँचामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| तन्किएको महसुस / असजिलोपन | उच्च | उही दिन | केही दिनदेखि २ हप्तासम्म | घाउ निको हुने क्रममा हुने तन्किएको महसुस हो। तल हेर्दा तानिने जस्तो महसुस हुन सक्छ। |
| घाउको दागमा रातोपन / कडापन | मध्यम | शल्यक्रियापछि केही दिनमा | केही हप्तादेखि केही महिनासम्म (बिस्तारै सेतो भएर कम देखिने प्रवृत्ति) | चिराको रेखा परेलीको मुनि पर्ने भएकाले मिसिएपछि कम देखिने प्रवृत्ति हुन्छ, तर निको हुने ढाँचा शारीरिक बनावटअनुसार फरक हुन्छ। |
| आँखा रातो हुने / खस्रो महसुस / सुख्खापन | मध्यम | उही दिनदेखि केही दिनसम्म | केही दिनदेखि २ हप्तासम्म | अस्थायी रूपमा आँसु बढ्न वा सुख्खा हुन सक्छ। बलियोसँग रहिरहेमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| तल्लो परेली अस्थायी रूपमा बाहिर पल्टिने (एक्ट्रोपियन जस्तो) | मध्यम | शल्यक्रियापछिदेखि केही हप्तासम्म | प्रायः केही हप्तादेखि ३ महिनासम्म कम हुने प्रवृत्ति | धेरैजसो सुन्निनुका कारण अस्थायी हुने मानिन्छ, तर रहिरहेमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| दायाँ-बायाँ फरक / सुन्निनुका कारण नतिजामा उतारचढाव | मध्यम | शल्यक्रियापछि | १-३ महिनाजति लागेर कम हुने प्रवृत्ति | सुन्निने कम हुने क्रममा दायाँ-बायाँ फरक महसुस भए पनि, अन्तिम मूल्यांकनका लागि समय चाहिन्छ। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| आँखाबाहेकको मेकअप | शल्यक्रियापछि ४८ घण्टादेखि | घाउको भाग र आँखाको मेकअप टाँका फुकालेपछि (शल्यक्रियापछि ७-८ दिनदेखि) अनुमानित छ। अवस्थाअनुसार फरक हुने भएकाले चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्नुहोस्। |
| आँखाको मेकअप | टाँका फुकालेको भोलिपल्ट (शल्यक्रियापछि ८-१० दिनजति) देखि | घाउको अवस्था हेर्दै, नघस्रीकन बिस्तारै गर्नुहोस्। |
| अनुहार धुने | आँखाको वरिपरि शल्यक्रियापछि ४८ घण्टादेखि (नघस्रीकन) | त्यससम्म आँखाको वरिपरि छोडेर धुनुहोस्, सफाइ राख्नुहोस्। |
| शावर | घाँटीमुनि उही दिनैदेखि, कपाल धुने / अनुहारको वरिपरि भोलिपल्टदेखि अनुमानित | आँखाको वरिपरि बलियोसँग नघस्रिने वा अत्यधिक नभिजाउने ध्यान दिनुहोस्। |
| नुहाउने (गुसलखाना) | शल्यक्रियापछि १ हप्तादेखि | रक्तसंचार बढेमा सुन्निने-नीलडाम बिग्रन सक्ने भएकाले त्यससम्म शावरलाई मुख्य राख्नुहोस्। |
| रक्सी | शल्यक्रियापछि १ हप्ता वरिपरिदेखि (थोरैबाट) | नीलडाम-सुन्निने लम्ब्याउन सक्ने भएकाले उच्चतम अवधिमा कम गर्नुहोस्। |
| व्यायाम (हल्का व्यायाम) | शल्यक्रियापछि २ हप्ताजतिदेखि | मुटुको धड्कन र रक्तचाप बढाउने व्यायामले सुन्निने बढाउन सक्छ। |
| कडा व्यायाम / पौडी | शल्यक्रियापछि ३-४ हप्ताजतिदेखि | घाउ निको हुने र संक्रमणको जोखिम विचार गरी, चिकित्सकको अनुमति लिएर मात्र गर्नुहोस्। |
| सौना / ग्यानबान्योकु | शल्यक्रियापछि २-४ हप्ताजतिदेखि | पसिना र रक्तसंचार बढेर सुन्निने फर्कन सक्ने भएकाले रिकभरीको पछिल्लो अवधिमा गर्नुहोस्। |
| कन्ट्याक्ट लेन्स | शल्यक्रियापछि केही दिनदेखि १ हप्ताजतिदेखि (चिकित्सकको निर्देशन पालना गर्ने) | लगाउँदा आँखाको वरिपरि नतानिने ध्यान दिनुहोस्। सुन्निने कडा भएसम्म कम गर्नुहोस्। |
| आँखीभौंको एक्सटेन्सन | घाउ स्थिर भएपछि (शल्यक्रियापछि ३-४ हप्तापछि अनुमानित) | शल्यक्रियाअघि नयाँ लगाई, शल्यक्रियापछि घाउ स्थिर भएपछि गर्दा सुरक्षित हुन्छ। |
| घोप्टो पर्ने / अगाडि झुक्ने पोजिसन | सुन्निने उच्चतम अवधि नाघेपछि (शल्यक्रियापछि केही दिनदेखि १ हप्ता) | टाउको तल पारेमा सुन्निने-नीलडाम बिग्रन सक्छ। सुत्ने बेला तकिया उच्च राख्नुहोस्। |
| आँखाको वरिपरि बलियोसँग घस्रने / बल लगाउने क्रियाकलाप | घाउ स्थिर नभएसम्म कम गर्ने (शल्यक्रियापछि २-४ हप्ता अनुमानित) | बाहिर पल्टिने वा घाउमा भार पर्नबाट जोगिन बिस्तारै व्यवहार गर्नुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. लोकल एनेस्थेसिया आधारभूत हो। इच्छा वा शल्यक्रियाको दायराअनुसार, नसाबाटको एनेस्थेसिया (सुतेको बेला सकिने विधि) समेत मिसाइने केसहरू पनि हुन्छन्। शल्यक्रियाको क्रममा एनेस्थेसिया लागू भएकाले, धेरैजसोलाई दुखाइ लगभग महसुस हुँदैन। शल्यक्रियापछि कडा दुखाइभन्दा "तन्किएको महसुस र गह्रौँपन" महसुस हुनेहरू धेरै हुन्छन्, दुखाइ चिन्ताजनक भए प्रेस्क्राइब गरिएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने दायरा सामान्य हो। महसुसमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- शल्यक्रियापछि करिब ३ दिन सक्रिय रूपमा चिस्याउनुहोस्, त्यसपछि चिकित्सकको निर्देशन भए तताएर रक्तसंचार बढाई नीलडाम सोसिन मद्दत गर्नुहोस्
- सुत्ने बेला तकिया उच्च राखी, अगाडि झुक्ने / घोप्टो पर्नबाट जोगिई टाउकोको स्थिति उच्च राख्नुहोस्
- उच्चतम अवधि (पहिलो १ हप्ताजति) मा रक्सी, लामो समय नुहाउने, कडा व्यायाम, सौना कम गरी रक्तसंचार धेरै नबढाउनुहोस्
- नुनको अत्यधिक सेवनबाट जोगिई पानी, प्रोटिन, भिटामिनलाई ध्यानमा राखेर सन्तुलित खाना खानुहोस्
- प्रेस्क्राइब गरिएका औषधि (एन्टिबायोटिक, दुखाइ कम गर्ने औषधि आदि) निर्देशनअनुसार प्रयोग गरी आँखाको वरिपरि नघस्रीकन आराम गर्नुहोस्
- धुम्रपानले घाउ निको हुने ढिलो गर्न सक्ने भएकाले शल्यक्रियाअघि-पछि सकेसम्म कम गर्नुहोस्
- टाँका फुकाल्ने र प्रगति जाँचको अपोइन्टमेन्ट पालना गरी, चिन्तालाग्दो लक्षण भए चाँडै चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- तल्लो परेली बाहिर पल्टिने (एक्ट्रोपियन जस्तो तल झर्ने): सुन्निनुका कारण अस्थायी हुने केसहरू धेरै भई केही हप्तादेखि ३ महिनाजति कम हुने मानिए पनि, छाला बढी हटाइएको केसमा दुर्लभ रूपमा बाँकी रहन सक्छ
- दायाँ-बायाँ फरक / असमानता / धेरै वा थोरै हटाइनु: नतिजामा दायाँ-बायाँ फरक वा उभार-खाल्डो हुने सम्भावना छ, सच्याउन आवश्यक पर्न सक्छ
- घाउको दाग: परेलीको मुनि पर्ने रेखा भएकाले कम देखिने प्रवृत्ति भए पनि, रातोपन र कडापन केही समय बाँकी रहने, शारीरिक बनावटअनुसार देखिने हुन सक्छ
- रगत जम्ने / रक्तस्राव / संक्रमण: दर धेरै नभए पनि, सुन्निने वा दुखाइ बढी भएमा चाँडै जाँच गराउनु आवश्यक छ
- सुख्खा आँखा / आँखामा असजिलो महसुस / आँसुमा उतारचढाव: अस्थायी रूपमा हुन सक्छ
- नतिजामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, प्रभाव र डाउनटाइमको मात्रा-रिकभरीको गति व्यक्तिअनुसार फरक हुन्छ। चिन्तालाग्दो लक्षण वा असजिलो भए चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह, फोटोसुटजस्ता महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम भए, सुन्निने-नीलडाम-घाउको रातोपन विचार गरी कम्तीमा १-३ महिनाअघि नै सक्नु सुरक्षित हुन्छ। एकदम नजिक नगर्नुहोस्। तन्तु स्थिर नभएसम्म, कम्तीमा ३-६ महिनाजति छाडेर मात्र मूल्यांकन गर्नुहोस्। सच्याउने वा थप गर्नुपर्ने भएमा पनि घाउ र सुजन कम भएपछिको निर्णय सुरक्षित हुन्छ। समय चिकित्सकको जाँचमा नै निर्णय हुन्छ।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| बोटक्स इन्जेक्सन (आँखाको छेउ, निधार आदि) | अन्तराल चाहिन्छ | शल्यक्रियाको सुन्निने कम भएपछि (शल्यक्रियापछि २ हप्तादेखि १ महिनापछि अनुमानित) | एकैसाथ गरेमा सुन्निनुका कारण इन्जेक्सन गर्ने ठाउँको मूल्यांकन गाह्रो हुने, औषधि फैलिने चिन्ता पनि भएकाले, फरक-फरक दिनमा गर्नु सामान्य हो। |
| हायलुरोनिक एसिड (फिलर) इन्जेक्सन (आँखामुनि, कन्चटआदि) | अन्तराल चाहिन्छ | शल्यक्रियापछि १-३ महिना (नतिजा स्थिर भएपछि) | शल्यक्रियाले सुन्निने भाग-असमानता परिवर्तन हुने भएकाले, अन्तिम अवस्था हेरेर मात्र कमी भएको भाग थप्दा स्वाभाविक नतिजा आउने मानिन्छ। |
| आँखामुनिको लेजर / लाइट उपचार (धमिलोपन-रंग सुधार) | अन्तराल चाहिन्छ | शल्यक्रियापछि १ महिनाभन्दा बढी (घाउ स्थिर भएपछि) | घाउ वा नीलडाम भएको छालामा तापको उत्तेजना भार पर्ने, पिग्मेन्टेसनको जोखिम पनि भएकाले, रिकभरीपछि गर्नुहोस्। |
| डबल आइलिड शल्यक्रिया / आँखाको अन्य शल्यक्रिया | अन्तराल चाहिन्छ | चिकित्सकको निर्णयमा निर्भर (एकैसाथ, वा केही महिना छाडेर) | दायरा र डाउनटाइम मिल्ने भएकाले, एकैसाथ गर्ने वा फरक-फरक गर्ने भार र नतिजा हेरेर चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
| थ्रेड लिफ्ट (गाला, अनुहारको बीचको भाग उठाउने) | अन्तराल चाहिन्छ | शल्यक्रियापछि १-३ महिना | गाला उठाएमा तल्लो परेलीको अवस्था परिवर्तन हुने भएकाले, हामरा विधिको नतिजा हेरेर मात्र विचार गर्दा सुरक्षित हुन्छ। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- आँखामुनिको सुन्निने भाग (कालोपन-असमानता) मा थप छालाको ढल्किने-साना चाउरीसमेत चिन्ता लाग्नेहरू
- छाला नचिर्ने विधि (भित्री हामरा विधि) ले छालाको ढल्किने समस्या पूर्ण रूपमा सच्याउन नमिल्छ भनी चिकित्सकले बताएकाहरू
- सुन्निने भाग र छालाको ढल्किने समस्या एउटै शल्यक्रियामा एकसाथ सच्याउन चाहनेहरू
- २ हप्ताजति डाउनटाइम व्यवस्था गर्न सक्ने र प्रभाव-रिकभरीबारे चिकित्सकसँग राम्रोसँग परामर्श गर्न सक्नेहरू
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- पर्याप्त डाउनटाइम (२ हप्ताजति) व्यवस्था गर्न नसक्नेहरू
- छिट्टै महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम (विवाह, फोटोसुट आदि) भएकाहरू
- छालाको ढल्किने समस्या लगभग नभई सुन्निने भाग मात्र चिन्ता भएकाहरू (घाउ नछोड्ने भित्री हामरा विधि आदि उपयुक्त हुन सक्छ)
- रक्तस्राव रोक्न गाह्रो बनाउने औषधि रोक्न नसक्नेजस्ता, शारीरिक अवस्थाका कारण शल्यक्रिया गाह्रो ठानिनेहरू
- नतिजाको दायाँ-बायाँ फरक वा व्यक्तिगत भिन्नता पूर्ण रूपमा स्वीकार्न नसक्नेहरू