अनुहारको लिपोसक्शन (बोसो तान्ने): डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
सुन्निने र edema १–२ हप्तामा, नीलडाम पनि लगभग १–२ हप्तामा कम हुनेहरू धेरै छन्, र सर्जरीको दिन सोझै केही दिनदेखि १ हप्तासम्म कम्प्रेसन (दबाब लगाएर बाँध्ने) आवश्यक हुनु सामान्य हो।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता अनुमानित (सुरुका ३–७ दिनसम्म बलियो सुन्निने र कम्प्रेसन रहन्छ। अनुहारको आकार पूर्ण रूपमा शान्त हुन ३–६ महिना लाग्छ। व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क कामको हकमा कम्प्रेसन हटेको ३–७ दिनपछिदेखि फर्कन सकिने प्रायः हुन्छ। ग्राहकसँग भेट्ने वा मानिसका अगाडि देखिने काम भएमा सुन्निने र नीलडाम छिटो देखिने भएकाले १–२ हप्ता जति राख्दा ढुक्क हुने भन्नेहरू धेरै छन्। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुने भएकाले, फर्कने समयबारे अवस्था हेर्दै आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
सर्जरी सकिएपछि तुरुन्तै कम्प्रेसन (फेस ब्यान्ड आदि) लगाइनु सामान्य हो। एनेस्थेसिया हट्दै जाँदा दुखाइ र सुन्निने सुरु हुन्छ। थोरै रगत वा एनेस्थेसिया तरल पदार्थ पसिन सक्छ। टाउको उच्च राखेर आराम गर्नुहोस्। प्रक्रियाकै दिन गाडी वा साइकल चलाउनबाट टाढा रहनुहोस्, र कसैको साथ हुँदा ढुक्क हुन्छ।
सुन्निने र edema सबैभन्दा बढी हुने समय हो। अनुहार तानिएको र मुख खोल्न गाह्रो महसुस हुन सक्छ। नीलडाम देखिन थाल्छ र दुखाइ पनि बढी नै महसुस हुन सक्छ, तर लेखिदिएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने प्रायः हुन्छ। बरफ लगाउने निर्देशन आउन पनि सक्छ, तर तरिका र अवधि निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्।
धेरैलाई सुन्निएको उचाइबिन्दु पार गरेको महसुस हुन थाल्ने समय हो। कम्प्रेसन प्रायः यही समयसम्म जारी रहन्छ, र हटाउने समय निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्। नीलडामको रङ नीलो-बैजनीबाट पहेँलोतिर परिवर्तन हुन थाल्न सक्छ।
कम्प्रेसन हट्ने र, चोसिने टाँकाहरू नभए, टाँका फुकाल्ने समय हो। सुन्निने राम्रैसँग कम हुँदै जाने भए पनि edema वा नीलडाम अलिकति रहन सक्छ। मास्क वा मेकअपले लुकाएर बाहिर जान सजिलो हुने प्रायः हुन्छ।
नीलडाम लगभग नदेखिने र ठूलो सुन्निएको पनि शान्त हुँदै जाने समय हो। मानिसका अगाडि देखिने गतिविधि सम्भव हुँदै आउँछ, तर हल्का edema वा कडापन बाँकी रहन सक्छ।
अनुहारको आकारमा परिवर्तन महसुस हुन थाल्ने समय हो। अस्थायी कडापन वा तानिएको महसुस अझै बाँकी रहन सक्छ, तर दैनिक जीवनमा असर लगभग हराउँदै जाने प्रवृत्ति हुन्छ।
edema र कन्ट्र्याक्चर शान्त भई छाला कस्सिएर अनुहारको आकार मिल्दै आउने समयको अनुमान हो। नतिजाको मूल्याङ्कन यही समयतिर गर्नु उपयुक्त मानिन्छ। क्रम र नतिजामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| सुन्निने / edema | उच्च | प्रक्रियाकै दिन देखि भोलिपल्ट | बलियो सुन्निने ३–७ दिन जति, शान्त हुन १–२ हप्ता जति (edema पूर्ण रूपमा हट्न १–३ महिना लाग्न पनि सक्छ) | अनुहार पूरै फुलेको जस्तो महसुस हुने वा आकार अस्थायी रूपमा उल्टै ठूलो देखिने हुन सक्छ। मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। |
| नीलडाम (नीलो-कालो दाग) | उच्च | भोलिपल्टदेखि ३ दिनसम्ममा | १–२ हप्ता जति | चिउँडोमुनि, घाँटी वा फेसलाइनमा पहेँलोदेखि नीलो-बैजनी रङको दाग देखिन सक्छ। गुरुत्वाकर्षणले तल तिर फैलिन पनि सक्छ। |
| दुखाइ / असजिलो महसुस / तनिएको महसुस | उच्च | प्रक्रियाकै दिन | बलियो दुखाइ केही दिन, हल्का दुखाइ वा तनिएको महसुस १–३ हप्तासम्म रहन सक्छ | मुख खोल्दा, चपाउँदा वा हाँस्दा तानिएको महसुस हुने प्रवृत्ति देखिन्छ। |
| कडापन / गाँठो (कन्ट्र्याक्चर) | मध्यम | २–४ हप्तापछि जति | केही हप्तादेखि केही महिनासम्म | छाला भित्रैबाट खुम्चिने प्रक्रियामा अस्थायी रूपमा कडा महसुस हुन सक्छ। धेरैजसो समयसँगै बिस्तारै नरम हुँदै जान्छ। |
| छालाको सतहमा उन्नाइस-भन्नाइस (डिल र खल्डो) | मध्यम | २ हप्तादेखि १ महिनापछि जति | केही हप्तादेखि केही महिनासम्म | edema कम हुँदै जाँदाको बीचमा अस्थायी रूपमा देखिन सक्छ, र समयसँगै मिल्दै जाने भए पनि, चिन्ता लागेमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| छालाको संवेदनामा सुस्तपन / झमझमाहट | मध्यम | प्रक्रियाकै दिनदेखि केही दिनसम्म | केही हप्तादेखि केही महिनासम्म | तानिएको स्थानको छालाको संवेदना अस्थायी रूपमा सुस्त हुन सक्छ। धेरैजसो बिस्तारै फर्कने प्रवृत्ति भए पनि, लामो समय रहेमा जाँच गराउनु राम्रो हुन्छ। |
| दाग (नली छिराइएको ठाउँ) | मध्यम | प्रक्रियाकै दिन | रातोपन केही हप्तादेखि केही महिनामा कम्ती देखिने हुन्छ | चिउँडोमुनि वा मुखभित्र जस्ता तुलनात्मक रूपमा नदेखिने ठाउँबाट सानो नली छिराइएको दाग हुनु सामान्य हो। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| मेकअप | घाउ र नली छिराइएको ठाउँ बचाएर भोलिपल्टदेखि केही दिनपछिदेखि गर्न मिल्ने प्रायः हुन्छ | नली छिराइएको ठाउँमा टाँका फुकाल्नेजस्ता चिकित्सकको निर्देशनसम्म बच्नुहोस्। फाउन्डेसन वा कन्सिलरले नीलडाम छोप्न सजिलो हुन्छ। |
| अनुहार धुने | भोलिपल्टदेखि (नर्घसी नगरी बिस्तारै) | कम्प्रेसन र घाउ नभिजोस् भनेर, प्रक्रियाकै दिन निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्। |
| शावर | भोलिपल्टदेखि घाँटीमुनि प्रायः मिल्छ। कपाल र अनुहार धुनेसहित पूरै शरीर कम्प्रेसन हटेपछिदेखि अनुमानित | कम्प्रेसन लगाएको बेला नभिजाउन ध्यान दिनुहोस्। वास्तविक मिल्ने नमिल्ने निर्देशनअनुसार पालना गर्नुहोस्। |
| नुहाइ (बाथटबमा) | करिब १ हप्तापछि, टाँका फुकालेपछिदेखि अनुमानित | रक्तसञ्चार बढेमा सुन्निएको बढ्न सक्ने भएकाले सुरुमा बच्नुहोस्। |
| मद्यपान | करिब १ हप्तापछिदेखि अनुमानित | रक्तसञ्चार बढेर सुन्निने र नीलडाम बिग्रिन सक्ने भएकाले सुरुमा नियन्त्रण गर्नुहोस्। |
| व्यायाम (हल्का) | करिब २ हप्तापछिदेखि हल्कासँग | पसिना आउने वा रक्तचाप बढ्ने व्यायामले सुन्निएको बढाउन सक्छ। |
| बलियो व्यायाम / तौल उठाउने | ३–४ हप्तापछि अनुमानित गरी क्रमशः | जोड लगाउने वा अनुहारमा बल पर्ने व्यायाम अवस्था हेर्दै फेरि सुरु गर्नुहोस्। |
| साउना / रक शिला स्नान | करिब ३–४ हप्तापछिदेखि अनुमानित | उच्च तापक्रम र लामो समय पसिना आउनाले सुन्निएको लामो समयसम्म रहन सक्ने भएकाले बच्नुहोस्। |
| कम्प्रेसन (फेस ब्यान्ड) | निर्देशित अवधिसम्म लगाउनुहोस् (केही दिनदेखि १ हप्ता जति, त्यसपछि रातमा मात्र थप लगाइने पनि हुन्छ) | सुन्निएको छिटो सुधार्न र फेसलाइनको स्थिरतासँग सम्बन्धित मानिन्छ। लगाउने अवधि निर्देशनअनुसार गर्नुहोस्। |
| घोप्टो सुत्ने / छेउतिर सुत्ने | करिब २ हप्तासम्म सिरानी उच्च राखेर उत्तानो सुत्नु अनुमानित | अनुहारमा दबाब र रगत जम्मा हुनबाट बचाएर edema कम गर्न मद्दत गर्छ भनिन्छ। |
| दन्त उपचार / मुख धेरै फोर्ने प्रक्रिया | करिब २–३ हप्तापछि परामर्श गर्नु राम्रो | चिउँडोमुनि र गाला वरिपरि भार पर्न सक्ने भएकाले सकेसम्म समय सार्दा ढुक्क हुन्छ। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: मध्यम. स्थानीय एनेस्थेसियासँगै शिरा (नसा) मार्फतको एनेस्थेसिया (शामक) पनि सँगै प्रयोग गर्नु सामान्य हो। एनेस्थेसियाको तरिका तान्ने क्षेत्र, व्यक्तिको इच्छा र शरीरको अवस्थाअनुसार फरक हुन्छ, र यो चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। सर्जरीको बेला एनेस्थेसियाले काम गरिरहेको हुनाले दुखाइ नियन्त्रणमा रहनु सामान्य हो। प्रक्रियापछि २–३ दिन सुन्निएसँगै हल्का दुखाइ, वा मुख खोल्दा-चपाउँदा तानिएको दुखाइ आउने प्रवृत्ति देखिन्छ, तर लेखिदिएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले नियन्त्रण गर्न सकिने दायराभित्रकै प्रायः हुन्छ। १ हप्ता जतिमा दैनिक दुखाइ कम हुँदै आउने धेरैलाई हुन्छ, तर महसुस गर्ने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- निर्देशित अवधिसम्म कम्प्रेसन राम्ररी लगाउने (सुन्निएको छिटो सुधार्न र फेसलाइनको स्थिरता दुवैसँग सम्बन्धित मानिन्छ)
- सुत्ने बेला सिरानी अग्लो राखेर टाउको मुटुभन्दा माथि राख्ने, ताकि edema जम्मा नहोस्
- चिस्याउने वा तताउने निर्देशन आएमा, समय, तरिका र अवधि आफैं निर्णय नगरी निर्देशनअनुसार गर्ने
- नुनयुक्त खाना र मद्यपान कम गरी, बारम्बार पानी पिएर edema नबढ्नेगरी ध्यान दिने
- तातो पानीको नुहाइ, साउना, बलियो व्यायाम जस्ता रक्तसञ्चार धेरै बढाउने कामहरू सुरुमा नगर्ने
- धुम्रपान त्याग्ने (धुम्रपानले रक्तसञ्चारमा बाधा पुर्याई रिकभरी ढिलो हुन सक्छ)
- लेखिदिएको औषधि निर्देशनअनुसार खाने, र जबरजस्ती अनुहार नचलाई आराम गर्नलाई प्राथमिकता दिने
- चिन्ता लाग्ने लक्षण वा बलियो सुन्निने-दुखाइ लामो समय रहेमा, आफैं निर्णय नगरी छिटो चिकित्सकसँग परामर्श गर्ने
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- दायाँ-बायाँ फरक, नमिलेको तानाइ, उन्नाइस-भन्नाइस: बोसो तानिने तरिकामा फरक आएमा, अनुहारको आकार असममित हुन सक्ने वा सतहमा डिल रहन सक्ने हुन्छ।
- धेरै तानिँदा खोक्रो / लुसो हुने: बोसो धेरै तानेमा, गाला खोक्रो देखिने वा छाला लुसो भई अनुहारको छाप फेरिन सक्छ।
- छालाको लुसोपन: पहिल्यैदेखि छालामा लुसोपन भएमा, बोसो घटेपछि लुसोपन थप देखिन सक्छ।
- संवेदनाको सुस्तपन / झमझमाहट: प्रायः अस्थायी हुन्छ भनिए पनि, कहिलेकाहीँ लामो समय रहन सक्छ।
- नीलडाम, रगत जम्मा हुने र edema लामो समय रहने: सामान्यतया आफैं सुध्रिँदै जाने भए पनि, कहिलेकाहीँ उपचार आवश्यक हुन सक्छ।
- संक्रमण / दाग: दर कम मानिए पनि, रातोपन-सुन्निने-दुखाइ बढेमा जाँच गराउनु आवश्यक छ।
- कन्ट्र्याक्चरका कारण कडापन र तानिएको महसुस: प्रायः अस्थायी हुन्छ भनिए पनि, चिन्ता लागेमा परामर्श गर्नुहोस्।
- एनेस्थेसिया / शामकसँग सम्बन्धित जोखिम: शरीरको अवस्था वा पुरानो रोगअनुसार, एनेस्थेसियासँग सम्बन्धित शारीरिक परिवर्तन देखिन सक्छ।
- असर, क्रम र जोखिमको मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र बोसोको मात्रा तथा छालाको अवस्थाअनुसार परिवर्तनको दायरा फरक हुन्छ। चिन्ता लाग्ने लक्षण वा शंका भएमा, आफैं निर्णय नगरी अनिवार्य रूपमा आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह वा फोटोसुट जस्ता मुख्य कार्यक्रम भएमा, सुन्निने, नीलडाम र edema राम्ररी शान्त होस् भनेर कम्तीमा १ महिना अगाडि, सकेसम्म आकार स्थिर हुने ३ महिना अगाडिसम्म गर्दा ढुक्क हुने भन्नेहरू धेरै छन्। रिकभरीमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुने भएकाले, समयतालिका चिकित्सकसँग परामर्श गरेर तय गर्दा ढुक्क हुन्छ। उही स्थानमा पुनः प्रक्रिया लिनु, edema र कन्ट्र्याक्चर शान्त भई नतिजा स्थिर हुँदै आउने ६ महिनापछि निर्णय गर्नु सामान्य मानिन्छ। बाँकी बोसो थोरै हुने भएकाले, सुधार सम्भव छ कि छैन भन्ने सावधानीपूर्वक मूल्याङ्कन आवश्यक हुन्छ, र अन्तिम निर्णय चिकित्सकले गर्छन्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| बोटक्स इन्जेक्सन (बङ्गारा र चिउँडो) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निएको शान्त हुने २–४ हप्तापछि अनुमानित | उही दिन सुन्निएको कारण इन्जेक्सन गर्ने स्थानको मूल्याङ्कन गाह्रो हुन्छ, र असरको निर्णय पनि गर्न गाह्रो हुने भएकाले, अनुहारको आकार शान्त भएपछि गर्नु सामान्य हो। |
| हायलुरोनिक एसिड (फिलर) इन्जेक्सन (चिउँडो र फेसलाइन) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निने र edema कम हुने करिब १ महिनापछि अनुमानित | तानिएपछिको आकार निश्चित नहुँदै इन्जेक्सन गरेमा नतिजाको डिजाइन बिग्रन सक्ने भएकाले, आकार स्थिर भएपछि गर्नु उपयुक्त मानिन्छ। |
| थ्रेड लिफ्ट (धागोले उठाउने) र लुसोपन उपचार | अन्तराल चाहिन्छ | ३–६ महिना जति अन्तराल राखी अवस्था हेरेर मात्र | तानेपछि लुसोपन देखिन्छ कि भनेर जाँचेपछि, आवश्यकताअनुसार उठाउने कुरा विचार गर्नु योजनाबद्ध हुन्छ। एकैसाथ गर्ने कि नगर्ने चिकित्सकको निर्णयमा भर पर्छ। |
| HIFU (हाइफु) र लेजर जस्ता कसाव ल्याउने उपचार | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निने र नीलडाम कम हुने २–४ हप्तापछि अनुमानित | प्रक्रियापछि सुन्निएको छालामा ताप दिँदा भार धेरै हुने र कन्ट्र्याक्चरको बेला मूल्याङ्कन पनि गाह्रो हुने भएकाले, शान्त भएपछि गर्नु सामान्य हो। |
| बोसो इन्जेक्सन (तानिएको बोसो अर्को भागमा प्रत्यारोपण) | उही दिन मिल्छ | तानिएको बोसोलाई अर्को भागमा प्रत्यारोपण गर्ने डिजाइन जस्तो, एउटै सर्जरीको रूपमा योजना बनाइने अवस्था हुन सक्छ। एकैसाथ गर्ने कि नगर्ने भन्ने कुरा क्षेत्र र शरीरमा पर्ने भार हेरेर चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- गाला वा चिउँडोमुनिको बोसो, दोहोरो चिउँडोका कारण फेसलाइन सफा बनाउन चाहने व्यक्ति
- डाइटले सजिलै नघट्ने आंशिक बोसो घटाउन चाहने व्यक्ति
- लामो बिदा (१–२ हप्ता जति) मिलाउन सक्ने व्यक्ति
- कम्प्रेसन र दैनिक जीवनका सीमा जस्ता डाउनटाइमका निर्देशन पालना गर्न सक्ने व्यक्ति
- हुनसक्ने जोखिम र नतिजाको व्यक्तिपिच्छे फरकपन बुझेर विचार गर्न चाहने व्यक्ति
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- छालामा बलियो लुसोपन भएका व्यक्ति (बोसो घट्दा लुसोपन बढी देखिन सक्ने भएकाले, उठाउने उपचार पनि विचार गर्नुपर्ने हुन सक्छ)
- रगत सजिलै नरोकिने पुरानो रोग भएका, वा रगत पातलो बनाउने औषधि खाइरहेका र रोक्न गाह्रो भएका व्यक्ति
- गम्भीर पुरानो रोग वा नियन्त्रणमा नआएको पूरै शरीरको रोग भएका व्यक्ति
- गर्भवती वा स्तनपान गराउँदै गरेका व्यक्ति
- डाउनटाइमको बिदा वा दैनिक जीवनका सीमा मिलाउन नसक्ने व्यक्ति
- परिवर्तनप्रति अत्यधिक अपेक्षा राखी, यथार्थपरक नतिजा र जोखिमको व्याख्या सजिलै नमान्ने व्यक्ति