マイクロ波治療（切らないワキガ治療）: डाउनटाइम
- डाउनटाइमको समग्र चित्र
- प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
- देखिन सक्ने लक्षणहरू
- कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
- दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
- छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
- कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
- धेरै सोधिने प्रश्नहरू
डाउनटाइमको समग्र चित्र
वाकीको सुन्निने र सुन्निएको अवस्था १–२ हप्ता, गाँठो र सुन्निएको महसुसको फरकपन केही हप्तादेखि केही महिनासम्म अनुमानित समय हो। वाकी लुगाले ढाकिने भएकाले, डेस्क काम भए भोलिपल्टैदेखि फर्कने मान्छे धेरै हुने गरेको मानिन्छ।
डाउनटाइमको अनुमानित अवधि १–२ हप्ता (गाँठो र सुन्निएको महसुसको फरकपन केही हप्तादेखि केही महिनासम्म शान्त हुने प्रायः) हो, र मानिसका अगाडि देखिन मिल्ने अवस्थामा फर्कन सामान्यतया डेस्क काम भए भोलिपल्टैदेखि सम्भव हुने प्रायः हुन्छ (हात धेरै चलाउने काम वा शारीरिक श्रमका लागि केही दिनदेखि १ हप्ताजति फराकिलो राख्दा ढुक्क हुन्छ) लाग्ने गरेको मानिन्छ। सुन्निने र नीलडामको मात्रा शरीरको बनावट र प्रक्रियाको क्षेत्रअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
प्रक्रियाको दिनदेखि पूर्ण नतिजासम्मको क्रम
स्थानीय एनेस्थेसिया (सुई) दिएपछि छाड्नु सामान्य चलन हो, र प्रक्रिया आफैँ १–२ घण्टाजति लाग्छ भनिन्छ। औषधिको असर घटेपछि पोल्ने महसुस, मन्द दुखाइ र तातो महसुस हुन सजिलो हुन्छ, र आइस प्याक आदिले पटक-पटक चिसो पार्न सुझाव दिइन्छ। उही दिन रक्सी, गुनगुने पानीमा नुहाउने र जोडदार व्यायामबाट टाढा रहँदै आराम गर्नुहोस्। घाउ नहुने भएकाले सोही दिनदेखि सावर सम्भव मानिन्छ, तर प्रभावित भाग धेरै तताउने वा जोडले रगड्ने काम नगर्नुहोस्।
सुन्निने र सुन्निएको अवस्था प्रस्ट देखिने समय हो। वाकी फुल्दा हात तल झार्दा असहज महसुस हुन सक्छ। चिसो पार्दै जाँदा आरामदायी हुने प्रवृत्ति देखिन्छ। डेस्क काम जस्तो हात धेरै नचलाउने काम भए यही समयदेखि फर्कने मान्छे धेरै हुने गरेको मानिन्छ।
पोल्ने महसुस र दुखाइ चरम पार गरी शान्त हुन थाल्ने समय हो। सुन्निने र सुन्निएको अवस्था अझै रहन्छ र पाखुरा तथा छातीको बाहिरी भागसम्म फैलिएको देखिन सक्छ, तर समयसँगै कम हुन्छ भनिन्छ। रगड र दबाबबाट यसपछि पनि टाढा रहनुहोस्।
सुन्निने र सुन्निएको अवस्था कम हुन थाल्छ, र दैनिक जीवन झन्डै सामान्यतः फर्कने मान्छे धेरै हुने समय हो। हल्का व्यायाम पुनः सुरु गर्ने अनुमानित समय मानिन्छ। यही समयदेखि वाकीभित्र गाँठो वा कठोरता महसुस हुन सक्छ, तर यो तन्तु मर्मतको क्रममा देखिने परिवर्तन मानिन्छ।
देखिने सुन्निएको अवस्था प्रायः शान्त हुने समय हो। गाँठो, तानिएको महसुस र महसुस कम हुने अवस्था रहन सक्छ, तर बिस्तारै नरम हुँदै जाने प्रवृत्ति छ। जोडदार व्यायाम र सौना पनि यही समयलाई अनुमानित मानेर पुनः सुरु गर्नेबारे विचार गरिन्छ (क्रमअनुसार अघि-पछि हुन सक्छ)।
बाहिरबाट झन्डै सामान्यतः फर्कने मान्छे धेरै हुने समय हो। गाँठो बिस्तारै सानो हुँदै जान्छ, र पसिनाको मात्रामा परिवर्तन महसुस गर्न थाल्ने मान्छे पनि हुन्छन्। कुनै लक्षण चिन्ता लागेको रहेमा, अनुगमन जाँचमा चिकित्सकलाई देखाउँदा ढुक्क हुन्छ।
गाँठो र महसुस कम हुने अवस्था प्रायः शान्त भएर असर मूल्याङ्कन गर्ने अनुमानित समय मानिन्छ। पसिना र दुर्गन्धको परिवर्तनमा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र एक पटकमा पर्याप्त नलागे थप छाडाइबारे विचार गरिन्छ। थप आवश्यक छ कि छैन र समयबारे चिकित्सकको जाँचमा परामर्श गर्नुहोस्।
बारले सुन्निने मात्राको अनुमान देखाउँछ (व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
देखिन सक्ने लक्षणहरू
| लक्षण | हुने सम्भावना | देखिने समय | रहने अवधि | टिप्पणी |
|---|---|---|---|---|
| वाकीको सुन्निने / सुन्निएको अवस्था | उच्च | प्रक्रियाको लगत्तैदेखि भोलिपल्टसम्म | १–२ हप्ता | छाडेको तापको र औषधिको प्रभावले वाकीदेखि पाखुरा र छातीको बाहिरी भागसम्म सुन्निएको फैलिन सक्छ। धेरैजसो १–२ हप्तामा कम हुन्छ भनिन्छ। |
| दुखाइ, पोल्ने महसुस, तातो महसुस | उच्च | औषधिको असर घट्नुदेखि केही दिनसम्म | केही दिनदेखि १ हप्ता | औषधिको असर घटेपछि घाम लागेजस्तो पोल्ने महसुस र मन्द दुखाइ हुन सक्छ। चिसो पार्ने र सिफारिस गरिएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले उपचार गर्नु सामान्य चलन हो। |
| गाँठो, कठोरता (सख्तता) | उच्च | केही दिनदेखि १ हप्तापछि | केही हप्तादेखि केही महिनासम्म | ताप लागेको तन्तु मर्मत हुने क्रममा, वाकीभित्र कठोरता वा गाँठो महसुस हुन सक्छ। समयसँगै बिस्तारै नरम हुने प्रायः हुन्छ भनिन्छ। |
| नीलडाम (नीलो दाग) | मध्यम | उही दिनदेखि भोलिपल्टसम्म | १–२ हप्ता | स्थानीय एनेस्थेसियाको सुईले नीलडाम पर्न सक्छ। वाकी लुगाले ढाकिने भएकाले, देखिने असर सामान्यतया कम हुन्छ। |
| हात वा छालाको सुन्न हुने / महसुस कम हुने | मध्यम | प्रक्रियाको लगत्तैदेखि केही दिनसम्म | केही दिनदेखि केही हप्तासम्म (विरलै केही महिना) | छाडेको भाग वरिपरि र पाखुरामा अस्थायी सुन्न हुने वा महसुस कम हुने अवस्था हुन सक्छ। धेरैजसो आफैँ ठीक हुन्छ भनिन्छ, तर लामो समय रहे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
| फोका पर्ने / पोल्ने घाउ | कम | उही दिनदेखि केही दिनसम्म | केही हप्ता (पिग्मेन्टेसन (रङ जम्ने) रहेमा अझ लामो समय) | घटना धेरै नभए पनि, छाडेको भागको छालामा फोका वा हल्का पोल्ने घाउ हुन सक्छ। थाहा पाएमा चाँडै प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्। |
| वाकीको रौं घट्ने / कम उम्रने | मध्यम | केही हप्तापछिदेखि | लामो समयसम्म रहन सक्छ | रौंको जरामा पनि ताप पुग्ने भएकाले, वाकीको रौं घट्न वा कम उम्रन सक्छ। मात्रामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र यो रौं हटाउने उद्देश्यको उपचार होइन। |
कहिलेदेखि के गर्न मिल्छ? (दैनिक जीवनका सीमाहरू)
| विषय | गर्न मिल्ने अनुमानित समय | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| सावर | सोही दिनदेखि सम्भव मानिने प्रायः | नचिरेकाले घाउ हुँदैन, तर प्रभावित भागमा तातो पानी धेरै नलगाउने र जोडले नरगड्ने ध्यान दिनुहोस्। |
| गुनगुने पानीमा नुहाउने (बाथटब) | केही दिनदेखि १ हप्ताजतिलाई अनुमानित मानेर | शरीर तातेमा सुन्निएको र तातो महसुस बढ्न सक्ने भएकाले, सुन्निएको अवस्था कडा रहेसम्म छोटो सावरमा सीमित राख्दा ढुक्क हुन्छ। |
| रक्सी | २–३ दिनपछिदेखि (सुन्निएको कडा रहेसम्म नखाने) | रगत सञ्चार बढेमा सुन्निएको र नीलडाम लामो समय रहन सक्ने भएकाले, कम्तीमा सुन्निएको चरम नियरहेसम्म नखाँदा ढुक्क हुन्छ। |
| व्यायाम | हल्का व्यायाम केही दिनपछिदेखि, जोडदार व्यायाम १–२ हप्तापछिलाई अनुमानित मानेर | पसिना निस्कने र रगत सञ्चार बढ्ने, वाकीको रगड जस्ता कुराले सुन्निएको र दुखाइ बिग्रन सक्छ। हात धेरै चलाउने खेलकुद विशेष गरी सावधानीपूर्वक पुनः सुरु गर्नुहोस्। |
| सौना, ग्यास्तेय (स्टोन बाथ) | १–२ हप्तापछिलाई अनुमानित मानेर | उच्च तापले सुन्निएको र तातो महसुस फेरि बढ्न सक्ने भएकाले, सुन्निएको शान्त भएपछि गर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| पसिना रोक्ने औषधि, डिओडोरेन्ट | रातोपन र पोल्ने महसुस शान्त भएपछि (केही दिनदेखि १ हप्तापछिलाई अनुमानित मानेर) | छाडेको लगत्तैको छाला संवेदनशील हुने भएकाले, जलनकारी उत्पादन केही समय पछि मात्र पुनः सुरु गर्दा ढुक्क हुन्छ। |
| वाकीको केश खौरने / रेजर प्रयोग | १–२ हप्तापछिलाई अनुमानित मानेर | सुन्निएको र पोल्ने महसुस रहेको बेला रेजर लगाउँदा छालामा समस्या हुने कारण बन्न सक्छ। पुनः सुरु गर्ने समय क्रमअनुसार चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्। |
| मेडिकल हेयर रिमुभल (वाकीमा लेजर) | छालाको अवस्था शान्त भएपछि (केही हप्ताभन्दा बढी, चिकित्सकसँग परामर्श) | उही स्थानमा ताप एकपटक फेरि परे छालामा समस्याको जोखिम बढ्छ भनिन्छ। हेयर रिमुभल तालिका खप्टिने भए दुवै चिकित्सा संस्थासँग पहिले नै परामर्श गर्नुहोस्। |
| हात जोडले उठाउने चाल, गह्रौँ सामान बोक्ने | केही दिनसम्म सावधानीपूर्वक | वाकी जोडले रगडिँदा वा दबाब परेमा दुखाइ र सुन्निएको बिग्रन सक्छ। ढिलो लुगा लगाउँदा आरामदायी हुन्छ। |
| वाकीको मालिस, जोडदार रगड | सुन्निएको र गाँठो शान्त नभएसम्म नगर्ने | आफैँ निर्णय गरेर गाँठो मिच्नु उचित होइन, चिन्ता लागे अनुगमन जाँचमा चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। |
दुखाइ र एनेस्थेसियाबारे
दुखाइको अनुमानित स्तर: हल्का. वाकीमा स्थानीय एनेस्थेसिया (सुई) दिनु मानक मानिन्छ। संस्थाअनुसार लाफिङ ग्यास एनेस्थेसिया आदि सँगै प्रयोग गर्न सकिने केसमा हुनाले, दुखाइको चिन्ता भए पहिले नै चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। छाड्नुअघि स्थानीय एनेस्थेसिया (सुई) दिइने भएकाले, छाड्ने बेलाको दुखाइ धेरै कम हुन्छ भनिन्छ, तर एनेस्थेसियाको सुई आफैँले चिलाउने दुखाइ दिन्छ। औषधिको असर घटेपछि घाम लागेजस्तो पोल्ने महसुस र मन्द दुखाइ केही दिनसम्म रहन सक्छ, र चिसो पार्ने र सिफारिस गरिएको दुखाइ कम गर्ने औषधिले उपचार गर्नु सामान्य चलन हो। हात उठाउने र झार्ने चालमा असहज महसुस हुने पनि हुन्छ, तर धेरैजसो १ हप्ताजतिमा शान्त हुन्छ भनिन्छ। महसुस गर्ने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ।
छिटो रिकभरीका लागि सुझावहरू
- प्रक्रियापछि २–३ दिन बारम्बार चिसो पार्दा, सुन्निएको र दुखाइ हल्का हुने प्रवृत्ति हुन्छ भनिन्छ। चिसो पार्ने तरिका र समय प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थाको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
- सुन्निएको कडा रहेको समयमा, रक्सी, लामो नुहाउने, जोडदार व्यायाम र सौना जस्ता शरीर तताउने काम नगरे, सुन्निएको लामो नहुनमा सहयोग पुग्छ भनिन्छ।
- वाकी रगडिने कस्सिएको लुगा वा भित्री लुगा नलगाई ढिलो लुगामा रहँदा, रगड र दबाब कम भएर दुखाइ र सुन्निएको बिग्रन नदिन सजिलो हुन्छ।
- गाँठो प्रायः आफैँ नरम हुँदै जाने भएकाले, आफैँ निर्णय गरेर नमिच्ने र क्रम चिन्ता लागे जाँचमा परामर्श गर्दा ढुक्क हुन्छ।
- पातला लुगा लगाउने मौसम वा कार्यक्रमका लागि लिने हो भने, सुन्निएको र गाँठोको अवधि विचार गरी १–२ महिनाभन्दा बढी (सकेसम्म २–३ महिना) अगाडि नै लिँदा फराकिलो हुन्छ।
जोखिम र साइड इफेक्ट (इमानदारीका साथ)
- वाकीको सुन्निएको, सुन्निने, नीलडाम र दुखाइ प्रायः सबैलाई मात्रामा फरक भए पनि हुन्छ भनिन्छ। सुन्निएको पाखुरा र छातीको बाहिरी भागसम्म फैलिन सक्छ, तर धेरैजसो १–२ हप्तामा शान्त हुने प्रवृत्ति देखिन्छ।
- गाँठो (कठोरता) र तानिएको महसुस केही हप्तादेखि केही महिनासम्म रहन सक्छ। समयसँगै नरम हुने प्रायः हुन्छ भनिन्छ, तर लामो समय रहे चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
- छाडेको भाग वरिपरि र पाखुरामा अस्थायी सुन्न हुने वा महसुस कम हुने अवस्था हुन सक्छ। धेरैजसो आफैँ ठीक हुन्छ भनिन्छ, तर विरलै ठीक हुन केही महिना लाग्ने वा स्नायुमा असर लामो समय रहने केसहरू पनि रिपोर्ट भएका छन्।
- छालाको पोल्ने घाउ, फोका र पिग्मेन्टेसन (रङ जम्ने) हुन सक्छ, र विरलै दाग रहने सम्भावना छ। छाडेपछि जोडदार दुखाइ वा फोका देखेमा, चाँडै प्रक्रिया गराएको चिकित्सा संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्।
- असर देखिने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ, र पसिना तथा दुर्गन्ध पूर्ण रूपमा हराउने भन्ने होइन। एक पटकमा परिवर्तन पर्याप्त नलागे थप छाडाइबारे विचार गर्ने केस पनि हुन्छ।
- रौंको जरामा पनि ताप पुग्ने भएकाले, वाकीको रौं घट्न वा कम उम्रन सक्छ। वाकीको रौं राख्न चाहनेले पहिले नै चिकित्सकसँग बुझ्नुहोस्।
- अन्य भागको पसिना चिन्ता लाग्न थाल्यो भन्ने महसुस गर्ने मान्छे विरलै हुने गरेको मानिन्छ (महसुस गर्ने तरिकामा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ)।
- गर्भवती वा दूध खुवाउने अवस्थामा भएका, पेसमेकर जस्ता शरीरभित्र इलेक्ट्रोनिक उपकरण प्रयोग गर्नेहरू आदिले लिन नसक्ने केस हुन सक्छ। पुरानो रोग वा औषधि सेवन गर्नेले पहिले नै अनिवार्य रूपमा चिकित्सकलाई जानकारी दिनुहोस्, र लिने कि नलिने भन्ने जाँचपछि निर्णय गर्नुहोस्।
अन्य प्रक्रियासँगको अन्तराल र संयोजन
विवाह उत्सव, यात्रा, पातला लुगा लगाउने मौसम जस्ता वाकी देखाउने योजना वा दुर्गन्ध चिन्ता लाग्ने कार्यक्रम भएमा, सुन्निएको र गाँठोको अवधि विचार गरी मुख्य दिनको १–२ महिनाभन्दा बढी (सकेसम्म २–३ महिना) अगाडि लिँदा ढुक्क हुन्छ। उही स्थानमा थप छाडाइ, सुन्निएको र गाँठो शान्त भएर असर मूल्याङ्कन गर्न सकिने २–३ महिनापछिलाई अनुमानित मानेर विचार गर्नु सामान्य मानिन्छ। पटक बढाउने कि नबढाउने भन्ने कुरा असर देखिने तरिका र छालाको अवस्थाअनुसार फरक हुने भएकाले, अन्तराल र आवश्यकता चिकित्सकको जाँचमा निर्णय गराउनुहोस्।
| संयोजन गरिने प्रक्रिया | समय (टाइमिङ) | राख्नुपर्ने अन्तराल | कारण |
|---|---|---|---|
| बोटक्स इन्जेक्सन (वाकीको धेरै पसिना उपचार) | अन्तराल चाहिन्छ | सुन्निएको शान्त भई असर मूल्याङ्कन गरेपछि (२–३ महिनापछिलाई अनुमानित मानेर) | दुवै वाकीको पसिना रोक्ने उपचार भएकाले, नजिकको समयमा खप्ट्याउँदा प्रत्येकको असर मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुन्छ। माइक्रोवेभ उपचारको असर हेरेपछि, सहायक रूपमा इन्जेक्सन विचार गर्ने कि भन्ने कुरा चिकित्सकसँग परामर्श गर्ने क्रम सामान्य मानिन्छ। |
| मेडिकल लेजर हेयर रिमुभल (वाकी) | अन्तराल चाहिन्छ | छालाको अवस्था शान्त भएपछि (केही हप्ताभन्दा बढी, चिकित्सकसँग परामर्श) | उही स्थानमा ताप एकपटक फेरि परे, पोल्ने घाउ र पिग्मेन्टेसन (रङ जम्ने) जस्ता छालाको समस्याको जोखिम बढ्छ भनिन्छ। हेयर रिमुभलमा गइरहेको भए, दुवै चिकित्सा संस्थालाई जानकारी दिएर तालिका मिलाउनुहोस्। |
| वाकी दुर्गन्ध सर्जरी (निकाल्ने विधि जस्ता चिर्ने सर्जरी) | अन्तराल चाहिन्छ | असर मूल्याङ्कन गर्न सकिने ३ महिनापछिलाई अनुमानित मानेर विचार | माइक्रोवेभ उपचारको असर पूर्ण देखिनुअघि सर्जरीमा जाँदा, अनावश्यक उपचार खप्ट्याउने हुन सक्छ। असर पर्याप्त नलागेको केसको अर्को विकल्पका रूपमा, क्रम हेरेर चिकित्सकसँग परामर्श गर्नु सामान्य मानिन्छ। |
| अनुहारको इन्जेक्सन उपचार, लेजर जस्ता अन्य भागका प्रक्रिया | उही दिन मिल्छ | उही दिन लिन सकिने केस हुन्छ | प्रक्रियाको स्थान टाढा भए उही दिन लिन सकिने प्रायः हुन्छ भनिन्छ। तर एनेस्थेसियाको मात्रा र शरीरमा पर्ने भार विचार गरी मिलाइने केस पनि हुनाले, सम्भव छ कि छैन भन्ने चिकित्सकले निर्णय गर्छन्। |
कस्ता व्यक्तिका लागि उपयुक्त / होसियार हुनुपर्ने
उपयुक्त
- वाकीको पसिनाको दाग वा दुर्गन्ध चिन्ता लागे पनि, चिर्ने सर्जरीमा हिचकिचाहट भएकाहरू
- घाउको दाग राख्न नचाहनेहरू
- सर्जरी जस्तो दबाब बाँध्ने र लामो आरामको अवधि लिन नसक्नेहरू
- पसिना रोक्ने औषधिको हेरचाहमा सीमा महसुस गर्नेहरू
- नियमित रूपमा इन्जेक्सन दोहोर्याउनुभन्दा, दीर्घकालीन पसिना उपायबारे विचार गर्न चाहनेहरू
होसियारीपूर्वक विचार गर्नुहोस्
- गर्भवती वा दूध खुवाउने अवस्थामा भएका
- पेसमेकर जस्ता शरीरभित्र इलेक्ट्रोनिक उपकरण प्रयोग गर्नेहरू
- छाडिने स्थानमा संक्रमण, छालाको रोग वा जोडदार सुन्निएको भएकाहरू
- स्थानीय एनेस्थेसियाबाट एलर्जी भएको इतिहास भएकाहरू
- केलोइड प्रकृति भएकाहरू वा गम्भीर पुरानो रोग भएकाहरू जस्ता, चिकित्सकले अनुपयुक्त ठहर्याएकाहरू